Ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό και τεχνολογικό επίτευγμα ανακοίνωσαν ερευνητές, οι οποίοι κατάφεραν με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης να διαβάσουν τμήματα ενός απανθρακωμένου παπύρου που είχε θαφτεί κάτω από τις στάχτες της καταστροφικής έκρηξης του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.
Ο πάπυρος, γνωστός ως PHerc 1667, προέρχεται από τη βιβλιοθήκη πολυτελούς ρωμαϊκής έπαυλης στο Ηράκλειο (Herculaneum), πόλη που καταστράφηκε μαζί με την Πομπηία. Παρότι το εύρημα είχε μετατραπεί σχεδόν σε κάρβουνο, οι επιστήμονες κατάφεραν να αποκαλύψουν ψηφιακά περισσότερα από ένα μέτρο κρυμμένου κειμένου, χωρίς να αγγίξουν ή να ξετυλίξουν το χειρόγραφο.
Το κείμενο χρονολογείται στον 2ο ή 3ο αιώνα π.Χ. και πραγματεύεται ζητήματα στωικής φιλοσοφίας, όπως η ηθική, η ανθρώπινη συμπεριφορά, η λογική και η αυτοκυριαρχία. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ίσως συνδέεται με τον Έλληνα στωικό φιλόσοφο Chrysippus, μία από τις σημαντικότερες μορφές της σχολής των Στωικών.
Η αποκρυπτογράφηση έγινε στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «Vesuvius Challenge», το οποίο αξιοποιεί τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και ακτίνες Χ υψηλής ανάλυσης για την ανάγνωση των απανθρακωμένων παπύρων. Τα συστήματα μηχανικής μάθησης εντόπισαν ανεπαίσθητες διαφορές στις ίνες του παπύρου και κατάφεραν να αναγνωρίσουν το μελάνι που παρέμενε αόρατο στο ανθρώπινο μάτι.
Ανάμεσα στα αποσπάσματα που αποκαλύφθηκαν περιλαμβάνονται αναφορές στην έννοια της «ορμής» (hormē) και της «φρόνησης» (phronēsis), την οποία οι Στωικοί θεωρούσαν ύψιστη αρετή. Σε ένα από τα κείμενα αναφέρεται ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να κατακτήσει τη γνώση εάν απομακρυνθεί από τη φύση και τον εαυτό του.
Παράλληλα, οι ερευνητές αποκάλυψαν και έναν δεύτερο πάπυρο, στον οποίο εντοπίστηκε η φράση «Φιλόδημος, Περί Θεών, Βιβλίο 8», αποδεικνύοντας για πρώτη φορά ότι το συγκεκριμένο έργο του Philodemus αποτελούνταν από πολλαπλά βιβλία.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η επιτυχία αυτή ανοίγει μια νέα εποχή στη μελέτη των παπύρων του Ηρακλείου, επιτρέποντας την ανάγνωση εκατοντάδων κειμένων που θεωρούνταν μέχρι σήμερα χαμένα για πάντα. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσαν οι ερευνητές, «οι πάπυροι αυτοί έμοιαζαν με νεκρά βιβλία, αλλά τώρα αρχίζουν ξανά να μιλούν».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου