ΑΣΤΥΝΟΜΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ: ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ
Κόλιν Τοντχάντερ
Αστυνόμευση της κρίσης; Ποια κρίση; Αυτή που ορίζεται από μια αισχρά πλούσια και ηγεμονική τάξη: η υποτιθέμενη κρίση της εργατικής τάξης και πώς να την ελέγξουμε και να την πειθαρχήσουμε.
Ο τίτλος αυτού του δοκιμίου είναι εμπνευσμένος από τη μελέτη του Stuart Hall και των συναδέλφων του το 1978 Policing the Crisis, η οποία εξέτασε πώς το κατεστημένο κατασκεύασε μια κρίση νόμου και τάξης για να νομιμοποιήσει μεγαλύτερο κοινωνικό έλεγχο.
Αυτό το επιχείρημα μπορεί να προχωρήσει περαιτέρω στο βαθμό που η αστυνόμευση της κρίσης είναι επίσης η αστυνόμευση της ίδιας της κουλτούρας της εργατικής τάξης, των «απείθαρχων» απολαύσεων και της ικανότητάς της για αυτόνομη αυτοέκφραση.
Μερικοί αναγνώστες μπορεί να θυμούνται τη βρετανική πάλη σε ένα τηλεοπτικό slot το απόγευμα του Σαββάτου στο World of Sport του ITV. Η δημοφιλής μορφή πάλης εκείνης της εποχής ήταν η συνέχεια της παντομίμας του music hall για την εργατική τάξη. Κωμωδία, δράμα, πειράγματα του πλήθους και ατμόσφαιρα αρκούδας έλαβαν χώρα σε άθλια δημαρχεία και αστικά κέντρα που έμοιαζαν με θορυβώδη παμπ της βικτωριανής εποχής.
Μεταδιδόταν σε εκατομμύρια σπίτια κάθε Σάββατο, ήταν θέατρο για τις μάζες. Οι ήρωες και οι κακοί χαρακτήρες που έπαιξαν οι παλαιστές (θυμάστε την Adrian Street, τον Les Kellet, τον Kendo Nagasaki και τον σχολιαστή Kent Walton;) ήταν κατευθείαν από την παράδοση του music hall του 19ου αιώνα.
Ήταν αθλητισμός; Ήταν σενάριο; Το κοινό δεν φαινόταν να νοιάζεται.
Είχατε επίσης τις γεμάτες, υπερυψωμένες βεράντες των γηπέδων ποδοσφαίρου, με ποδοσφαιριστές που, σε αντίθεση με τους σημερινούς πολυεκατομμυριούχους παίκτες, κοινωνικά και πολιτιστικά δεν ήταν πολύ μακριά από τους ανθρώπους που τους παρακολουθούσαν.
Σε αυτά τα δημοτικά κέντρα και στις ταράτσες, η διασκέδαση ήταν θορυβώδης και συμμετοχική. Το κοινό ήταν ενεργοί συνδημιουργοί του θεάματος, φωνάζοντας ύβρεις, κουνώντας τσάντες στους παλαιστές ή τρέχοντας στο γήπεδο για να γιορτάσουν με τους παίκτες. Ήταν μια θορυβώδης και σκληρή υπόθεση.
Αλλά αυτό το είδος ψυχαγωγίας έχει διαλυθεί. Η διάλυσή του προέρχεται από μια εχθρότητα προς την αυτονομία της εργατικής τάξης που είναι το τέλος μιας μακράς ιστορικής τροχιάς.
Στη μελέτη του για τις βιομηχανικές πόλεις του 19ου αιώνα, ο κοινωνικός ιστορικός Robert D Storch περιέγραψε λεπτομερώς την εισαγωγή των νέων επαρχιακών αστυνομικών δυνάμεων, οι οποίες χλευάστηκαν από τον τοπικό πληθυσμό ως «μάστιγα των μπλε ακρίδων».
Ενήργησαν ως στρατός κατοχής επιφορτισμένος με μια ρητά πολιτιστική αποστολή. Αυτές οι πρώτες αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν για να αποικίσουν τους δρόμους, να συντρίψουν τις παραδοσιακές θορυβώδεις ψυχαγωγίες και να διαλύσουν τον αυτοδιοικούμενο ελεύθερο χρόνο των φτωχών στο όνομα της καπιταλιστικής πειθαρχίας.
Αλλά μπορούμε να πάμε πιο πίσω. Πριν καν υπάρξει η βιομηχανική πόλη, βλέπουμε τον ίδιο πόλεμο να διεξάγεται στην αγγλική ύπαιθρο.
Για αιώνες, η αγροτική αναψυχή καθοριζόταν από χαοτικές, μη κωδικοποιημένες τελετουργίες όπως το ποδόσφαιρο του όχλου και τα γλέντια της ενορίας που περιλάμβαναν θεάματα μαζικής συμμετοχής, όπου το γήπεδο ήταν μίλια ανοιχτής γης και τα όρια ήταν ανύπαρκτα.
Αυτά τα παιχνίδια ήταν κοινοτικά, απείθαρχα και συχνά χρησιμοποιούνταν ως κάλυψη για ταραχές κατά της άρχουσας τάξης.
Οι αρχές αναγνώρισαν τον κίνδυνο του ανεξέλεγκτου πλήθους, απαγορεύοντας τα λαϊκά παιχνίδια και καταστέλλοντας τα πανηγύρια του χωριού.
Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, οι χώροι που επέτρεπαν στους απλούς ανθρώπους να συγκεντρωθούν και να σβήσουν τον ατμό μαζί υποβλήθηκαν σε μια διαδικασία εμπορευματοποίησης και περίφραξης.
Οι ιστορικοί νόμοι περίφραξης περιέφραξαν την κοινή γη για να σπάσουν τα ανεξάρτητα μέσα διαβίωσης, λιμοκτονώντας τους φτωχούς της υπαίθρου από τα χόρτα του χωριού και τις έρημες εκτάσεις όπου είχαν συγκεντρωθεί για γενιές.
Και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Ο σύγχρονος πολεοδομικός σχεδιασμός και η εταιρική ενοποίηση έχουν περικλείσει τη δημόσια ζωή.
Η μετατροπή των όρθιων κερκίδων ποδοσφαίρου σε απολυμασμένα, πολυθέσια μπολ και η αντικατάσταση των οργανικών, χαοτικών κεντρικών δρόμων με αποστειρωμένες, επιτηρούμενες πλατείες λιανικής αντιπροσωπεύουν έναν χωρικό ταξικό πόλεμο.
Η εργατική τάξη μπορεί να εξακολουθεί να κατοικεί στους δρόμους, αλλά η υποδομή της καθημερινής δημόσιας ύπαρξής της έχει εταιρικοποιηθεί και έχει απογυμνωθεί από την αυτονομία.
Αυτό που βλέπουμε είναι ένας πόλεμος κατά των ανθρώπων της εργατικής τάξης. Το ιδιωτικό κεφάλαιο που συνεργάζεται στενά με το κράτος επιδιώκει να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο αυθορμητισμό με τη διαχειριζόμενη κατανάλωση.
Όταν η δημόσια ζωή παρακολουθείται πλήρως, ισοπεδώνεται και χρηματολογείται, χάνουμε τους μη κλειστούς χώρους όπου οι απλοί άνθρωποι μπορούν να υπάρχουν και να ενώνονται ως άνθρωποι και όχι ως υπερδιαχειριζόμενες και αυστηρά πειθαρχημένες μονάδες δεδομένων.
Οι άνθρωποι της εργατικής τάξης έχουν δημιουργήσει ιστορικά τους δικούς τους πολιτιστικούς χώρους, συχνά εκτός του ελέγχου της αξιοσέβαστης κοινωνίας, των εμπορικών συμφερόντων και του κράτους. Αυτοί οι χώροι θα μπορούσαν να είναι βίαιοι, αποκλειστικοί και εμπορικά εκμεταλλευόμενοι.
Αλλά τουλάχιστον πρόσφεραν ευκαιρίες για συλλογική συμμετοχή και αυτοέκφραση που δεν καθορίζονταν εξ ολοκλήρου από τη θεσμική εξουσία.
Το σύστημα χρειάζεται τον ελεύθερο χρόνο, την ψυχαγωγία και την αναψυχή ως κερδοφόρες βιομηχανίες. Αυτό που δεν μπορεί να χωρέσει άνετα είναι ο αυτόνομος, απρόβλεπτος και δυνητικά εξεγερμένος χαρακτήρας της λαϊκής συλλογικής ζωής.
Σήμερα, το ποδοσφαιρικό κοινό είναι ευπρόσδεκτο, υπό την προϋπόθεση ότι συμπεριφέρεται σαν πελατειακή βάση. Ο κεντρικός δρόμος είναι μια χαρά, αρκεί να λειτουργεί ως περιβάλλον λιανικής. Και οι άνθρωποι μπορούν να καταλαμβάνουν δημόσιο χώρο εάν δεν παρεμβαίνει στην εμπορική δραστηριότητα ή στα δικαιώματα ιδιοκτησίας.
Αυτή είναι η βαθύτερη έννοια της περίφραξης. Πρόκειται για το κλείσιμο των δυνατοτήτων της ίδιας της καθημερινής ζωής: τον καθορισμό του πού μπορούν να συγκεντρωθούν οι άνθρωποι, πώς μπορούν να συμπεριφερθούν και ποιες μορφές συλλογικής ύπαρξης θεωρούνται νόμιμες.
Η εργατική τάξη δεν έχει σταματήσει να συγκεντρώνεται, να γιορτάζει, να κάνει θόρυβο ή να εφευρίσκει τη δική της κουλτούρα. Αλλά όλο και περισσότερο, οι χώροι στους οποίους συμβαίνουν αυτά τα πράγματα υπόκεινται σε εμπορική ιδιοκτησία και επιτήρηση.
Κλείνοντας, ας ξεκινήσουμε από εκεί που ξεκινήσαμε. Ποια κρίση;
Μια κρίση που προκαλείται από ένα αποσυντιθέμενο κοινωνικό και οικονομικό σύστημα, του οποίου η προεπιλεγμένη θέση είναι να μετατρέπει τους απλούς ανθρώπους σε αποδιοπομπαίους τράγους και να εμποδίζει κάθε έκφραση αυτόνομης κινητοποίησης, σκέψης ή δράσης της εργατικής τάξης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου