Στο The Matrix, όταν ο Μορφέας λέει στον Neo ότι «πολλοί δεν είναι έτοιμοι να αποσυνδεθούν από το σύστημα», μιλά για μια βαθιά αλήθεια σχετικά με την ανθρώπινη φύση, η οποία αντανακλά τόσο τον φανταστικό κόσμο της ιστορίας όσο και την πραγματική μεταφυσική κατάσταση της κοινωνίας.
Από Γενική Εφημερίδα
Το «σύστημα» στο The Matrix είναι μια μεταφορά για την ψευδαίσθηση — ένα τεχνητό κατασκεύασμα που έχει σχεδιαστεί για να ελέγχει και να υποτάσσει την ανθρωπότητα, δίνοντάς της μια ψεύτικη αίσθηση της πραγματικότητας. Όπως πολλοί ζουν σήμερα παγιδευμένοι στις ψευδαισθήσεις της κοινωνίας, έτσι και μέσα στην ταινία πολλοί είναι ανίκανοι ή απρόθυμοι να δουν πέρα από το πέπλο του ψέματος, της χειραγώγησης και του ελέγχου.
Ο Μορφέας κατανοεί ότι για πολλούς η άνεση του συστήματος είναι προτιμότερη από την ανησυχητική και συχνά επίπονη διαδικασία αφύπνισης στην αλήθεια. Οι άνθρωποι έχουν εξαρτηθεί, με την πάροδο των χρόνων —μερικές φορές από γενιές— κατήχησης, να αποδέχονται τον κόσμο όπως τους παρουσιάζεται.
Το να αποσυνδέεσαι από αυτό το σύστημα σημαίνει να αντιμετωπίσεις μια σκληρή, μερικές φορές αφόρητη, πραγματικότητα: ότι όλα όσα πίστευαν ότι ήταν αληθινά είναι, στην πραγματικότητα, ένα ψέμα. Αυτό απαιτεί θάρρος, προθυμία να αγκαλιάσεις τη δυσφορία και, το πιο σημαντικό, ετοιμότητα να αφήσεις αυτό που κάποιος νόμιζε ότι ήταν αλήθεια.
Ο Μορφέας γνώριζε επίσης ότι όσοι είναι ακόμα συνδεδεμένοι στο σύστημα είναι συχνά οι πιο ένθερμοι υπερασπιστές του. Γιατί; Επειδή το σύστημα έχει γίνει η ταυτότητά τους. Η αίσθηση του εαυτού τους, οι πεποιθήσεις τους, οι αξίες τους — όλα συνδέονται με τις ψευδαισθήσεις και τις κατασκευές αυτού του συστήματος.
Το να το απειλείς σημαίνει να απειλείς όλα όσα αγαπούν. Για πολλούς είναι πιο εύκολο να υπερασπιστούν το σύστημα παρά να αντιμετωπίσουν την πιθανότητα ότι έχουν εξαπατηθεί.
Υπερασπίζοντας το σύστημα:
Μια ψυχολογική αντίδραση
Όταν ο Μορφέας λέει ότι «πολλοί θα αγωνιστούν για να το προστατεύσουν», αναφέρεται σε μια ψυχολογική αλήθεια: τη γνωστική ασυμφωνία.
Όταν παρουσιάζονται πληροφορίες που έρχονται σε αντίθεση με βαθιά πεποιθήσεις, οι άνθρωποι αισθάνονται δυσφορία. Αντί να αμφισβητήσουν την πεποίθηση ή το ίδιο το σύστημα, συχνά απορρίπτουν τις νέες πληροφορίες για να προστατεύσουν το εγώ τους και την αίσθηση ασφάλειας.
Για αυτό το λόγο, οι άνθρωποι που παραμένουν συνδεδεμένοι στο σύστημα το υπερασπίζονται σθεναρά, ακόμη και όταν τα στοιχεία δείχνουν ότι είναι διεφθαρμένο, αποτυχημένο ή βασίζεται σε ψέματα.
Για όσους δεν είναι έτοιμοι να αποσυνδεθούν, το σύστημα αντιπροσωπεύει ασφάλεια, τάξη και εξοικείωση. Είναι η άνετη φυλακή του μυαλού και η αντιμετώπιση της αλήθειας θα σήμαινε ότι θα χάσουν όχι μόνο αυτή την αίσθηση ασφάλειας αλλά και τον ρόλο τους μέσα στο σύστημα.
Η ψευδαίσθηση τους παρέχει δομή και προβλεψιμότητα, και θα αγωνιστούν για να τη διατηρήσουν, ακόμη και με τίμημα την ελευθερία και την αλήθεια τους.
Προσκόλληση στην ψευδαίσθηση στον σημερινό κόσμο
Στον σημερινό κόσμο, αυτή η έννοια είναι ιδιαίτερα σχετική. Το «σύστημα» μπορεί να αντιπροσωπεύει διάφορα στοιχεία της σύγχρονης κοινωνίας — πολιτικές ιδεολογίες, οικονομικές δομές, κοινωνικά πρότυπα, ακόμη και θρησκευτικά δόγματα.
Εκείνοι που προσκολλώνται στο σύστημα συχνά το κάνουν από φόβο, άγνοια ή επιθυμία για έλεγχο. Το σύστημα, μέσω των μέσων ενημέρωσης, της εκπαίδευσης και των κυβερνητικών θεσμών, προγραμματίζει τους ανθρώπους από μικρή ηλικία να το αποδεχτούν ως πραγματικότητα. Προσφέρει μια αφήγηση: αν δουλέψεις σκληρά, ακολουθήσεις τους κανόνες και αποδεχτείς τη θέση σου μέσα σε αυτό, θα πετύχεις, θα είσαι ευτυχισμένος και ικανοποιημένος.
Αλλά γνωρίζουμε ότι αυτό δεν ισχύει για όλους.
Η διαδικασία αφύπνισης απαιτεί να ξεφύγουμε από αυτές τις αφηγήσεις και να αμφισβητήσουμε το ίδιο το θεμέλιο αυτού που θεωρείται αλήθεια.
Αυτή είναι η ουσία του Ερμητισμού — η πρακτική της αμφισβήτησης της επιφάνειας για να βρει κανείς τις βαθύτερες αλήθειες που κρύβονται από κάτω.
Ωστόσο, όσοι προσκολλώνται στο σύστημα συχνά γελοιοποιούν, επιτίθενται ή εξοστρακίζουν όποιον τολμήσει να αμφισβητήσει την εξουσία του. Γιατί; Διότι η αμφισβήτηση είναι αμφισβήτηση της ίδιας της δομής της δικής τους πραγματικότητας.
—
Αποσύνδεση: Μια δύσκολη αλλά απαραίτητη διαδικασία
Η αποσύνδεση από το σύστημα, όπως και στο The Matrix, είναι μια μεταφορά για την αφύπνιση από το συλλογικό όνειρο που έχει πουληθεί στις μάζες.
Έχει να κάνει με το ξεφλούδισμα των στρωμάτων της ψευδαίσθησης για να δούμε τον κόσμο όπως είναι πραγματικά, παρά το πώς μας είπαν να τον δούμε.
Ωστόσο, αυτή η διαδικασία δεν είναι εύκολη. Περιλαμβάνει την αποδόμηση ετών προετοιμασίας και κοινωνικού προγραμματισμού. Σημαίνει να αντιμετωπίζουμε άβολες αλήθειες για τον κόσμο και, το πιο σημαντικό, για τον εαυτό μας.
Για όσους είναι έτοιμοι να αποσυνδεθούν, το ταξίδι είναι ένα ταξίδι απελευθέρωσης — ελευθερίας από την ψυχική και πνευματική δουλεία που επιβάλλει το σύστημα.
Αλλά για πολλούς άλλους, ο φόβος για το άγνωστο, η δυσφορία της αντιμετώπισης βαθιών πεποιθήσεων και ο πόνος της εγκατάλειψης μακροχρόνιων ψευδαισθήσεων είναι υπερβολικά συντριπτικοί.
Η φύση του Matrix ως μεταφορά για τον έλεγχο
Στο πλαίσιο της κοσμικής αντίληψης, το σύστημα αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από τον απλό κοινωνικό έλεγχο — αντιπροσωπεύει την υλιστική, περιορισμένη και εξωτερική εστίαση που κρατά τους ανθρώπους παγιδευμένους στην άγνοια της αληθινής τους φύσης ως (θεϊκής) συν-είδησης.
Το σύστημα ευνοεί τη διαίρεση, τον φόβο και τον χωρισμό. Διδάσκει στους ανθρώπους να εστιάζουν στην εξωτερική επικύρωση, στην υλική επιτυχία και στην εξουσία πάνω στους άλλους.
Αλλά στην πραγματικότητα, όπως διδάσκει η σύγχρονη κοσμολογική προσέγγιση, είμαστε όλοι συνδεδεμένοι, και η πραγματική δύναμη βρίσκεται στη γνώση και την κυριαρχία του εαυτού μας.
Το να αποσυνδέεσαι από το σύστημα σημαίνει να ξεπερνάς αυτά τα κατώτερα ένστικτα, που καθοδηγούνται από το εγώ.
Στρέφοντας το βλέμμα στις αρετές, πρώτα κατανοώντας τες… και στη συνέχεια επιδιώκοντας την ανάπτυξή τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου