Η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτά πλέον σαφείς γεωοικονομικές διαστάσεις, με τις αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου να απειλούν την παγκόσμια αγορά ενέργειας και να δημιουργούν νέα δεδομένα για Ευρώπη, ΗΠΑ και Ασία.
Οι εξελίξεις στις βασικές ενεργειακές αρτηρίες της περιοχής περιορίζουν σημαντικά τις εξαγωγικές δυνατότητες της Σαουδικής Αραβίας, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς, επιμηκύνοντας τους χρόνους παράδοσης και ενισχύοντας τις ανησυχίες για νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Το Bab el-Mandeb εκτός παιχνιδιού – Αδιέξοδο για τις σαουδαραβικές εξαγωγές
Η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή έχει ουσιαστικά περιορίσει τη χρήση του στρατηγικής σημασίας στενού του Bab el-Mandeb, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 12% των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και σχεδόν το 8% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Η εξέλιξη αυτή στερεί από τη Σαουδική Αραβία έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς της διαδρόμους, αναγκάζοντας το Ριάντ να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας.
Στο πλαίσιο αυτό, περισσότερες από 40 χώρες συμμετείχαν σε διεθνή σύσκεψη για τη δημιουργία θαλάσσιου αμυντικού συνασπισμού, ενώ, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, 14 κράτη, μεταξύ των οποίων η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν, εμφανίζονται να στηρίζουν την πρωτοβουλία.
Η Διώρυγα του Σουέζ δεν αρκεί – Καθυστερήσεις έως και έναν μήνα
Με το Bab el-Mandeb να αντιμετωπίζει σοβαρούς περιορισμούς, η μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική για τις σαουδαραβικές εξαγωγές παραμένει η Διώρυγα του Σουέζ.
Ωστόσο, το περιορισμένο βάθος της δεν επιτρέπει τη διέλευση πλήρως φορτωμένων υπερδεξαμενόπλοιων.
Για τον λόγο αυτό, μεγάλα τάνκερ αναγκάζονται να εκφορτώνουν μέρος του φορτίου τους, το οποίο μεταφέρεται μέσω του αιγυπτιακού αγωγού SUMED προς τη Μεσόγειο.
Παρά τις λύσεις αυτές, οι υφιστάμενες υποδομές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τις περίπου 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που διακινούνταν μέσω του Bab el-Mandeb, ενώ για τους ασιατικούς εισαγωγείς οι παραδόσεις καθυστερούν πλέον από 20 έως και 30 ημέρες, καθώς πολλά φορτία αναγκάζονται να ακολουθούν τη διαδρομή γύρω από την Αφρική.
Πλήγμα και στην παραγωγή – Η Saudi Aramco ανέστειλε τη λειτουργία μεγάλου διυλιστηρίου
Οι πιέσεις δεν περιορίζονται μόνο στις μεταφορές.
Η Saudi Aramco προχώρησε στην αναστολή λειτουργίας του διυλιστηρίου της στην Jeddah, δυναμικότητας περίπου 400.000 βαρελιών ημερησίως, μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η εξέλιξη αυτή μειώνει την παραγωγική δυνατότητα της χώρας και ενισχύει τις πιέσεις τόσο στην αγορά αργού πετρελαίου όσο και στα διυλισμένα προϊόντα.
Νέος πονοκέφαλος και στη Μαύρη Θάλασσα
Παράλληλα, προβλήματα καταγράφονται και στις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές έχουν επηρεάσει τις μεταφορές μέσω του Caspian Pipeline Consortium (CPC), από όπου διακινείται περίπου το 80% των εξαγωγών πετρελαίου του Καζακστάν, δηλαδή σχεδόν 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Η προσωρινή διακοπή λειτουργίας τερματικών εγκαταστάσεων οδήγησε σε σημαντική μείωση της παραγωγής του Καζακστάν, επιβαρύνοντας περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά.
Οι ΗΠΑ βλέπουν ακριβότερη βενζίνη – Περιορισμένα τα περιθώρια παρέμβασης
Παρότι οι διεθνείς τιμές του Brent παραμένουν προς το παρόν στην περιοχή των 80-90 δολαρίων ανά βαρέλι, οι πιέσεις έχουν ήδη αρχίσει να περνούν στις λιανικές αγορές καυσίμων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης ξεπερνά πλέον τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ σε ορισμένες Πολιτείες αγγίζει ακόμη και τα 5,65 δολάρια.
Την ίδια στιγμή, η σημαντική μείωση των εμπορικών αποθεμάτων πετρελαίου περιορίζει τα περιθώρια της αμερικανικής κυβέρνησης να παρέμβει αποτελεσματικά για τη συγκράτηση των τιμών.
Εκτόξευση του κόστους μεταφοράς – Διπλασιάστηκαν ναύλα και ασφάλιστρα
Η ενεργειακή κρίση αποτυπώνεται πλέον και στο κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Οι τιμές των ναύλων και των ασφαλίστρων αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς, ενώ το κόστος μεταφοράς φορτίου 270.000 τόνων πετρελαίου από το σαουδαραβικό λιμάνι Yanbu προς την Ασία έχει αυξηθεί από 32 σε 67 δολάρια ανά τόνο, υπερδιπλασιάζοντας το μεταφορικό κόστος.
Για τους ασιατικούς εισαγωγείς, οι καθυστερήσεις ενός μήνα συνεπάγονται σημαντικές οικονομικές απώλειες και πρόσθετη επιβάρυνση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η Ασία πρόλαβε να προετοιμαστεί – Ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο στο επίκεντρο
Ορισμένες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας φαίνεται ότι είχαν ήδη κινηθεί προληπτικά.
Κατά τις περιόδους αποκλιμάκωσης της έντασης αύξησαν σημαντικά τις αγορές ιρανικού πετρελαίου, δημιουργώντας αποθέματα ενόψει πιθανής νέας κρίσης.
Παράλληλα, κράτη όπως η Σρι Λάνκα, οι Φιλιππίνες, η Νότια Κορέα αλλά ακόμη και η Ιαπωνία προχώρησαν σε συμφωνίες προμήθειας ρωσικού πετρελαίου, διαφοροποιώντας τις πηγές εφοδιασμού τους.
Την ίδια ώρα, η ζήτηση για το ρωσικό Urals παραμένει ισχυρή, ιδιαίτερα από την Ινδία, ενώ η έκπτωση σε σχέση με τα διεθνή benchmark έχει περιοριστεί σημαντικά.
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέο ενεργειακό πλήγμα
Οι μεγαλύτερες ανησυχίες καταγράφονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ακόμη και χωρίς φυσικές ελλείψεις πετρελαίου, η αύξηση του ενεργειακού κόστους, των μεταφορών και των πετροχημικών προϊόντων απειλεί να επιβαρύνει περαιτέρω τη βιομηχανική παραγωγή και τον πληθωρισμό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Βρυξέλλες εξετάζουν, στο πλαίσιο του 21ου πακέτου κυρώσεων, τη δυνατότητα διάθεσης δεσμευμένων φορτίων ρωσικού πετρελαίου χωρίς την απόδοση των σχετικών εσόδων στους ιδιοκτήτες τους, κίνηση που η Μόσχα χαρακτηρίζει παράνομη και ισοδύναμη με δήμευση περιουσιακών στοιχείων.
Brent έως και 150 δολάρια εάν κλείσει το Hormuz
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επιδεινωθεί περαιτέρω, οι τιμές του πετρελαίου θα κινηθούν σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα.
Στο βασικό σενάριο, το Brent εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί μεταξύ 95 και 105 δολαρίων ανά βαρέλι.
Εάν οι απώλειες στις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας φθάσουν τα 2 έως 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, οι τιμές ενδέχεται να προσεγγίσουν τα 110 δολάρια.
Στο ακραίο σενάριο πλήρους διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz, δεν αποκλείεται το Brent να εκτοξευθεί ακόμη και στην περιοχή των 130-150 δολαρίων ανά βαρέλι, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου