Ιρανοί εξόριστοι που ονειρεύονται την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης και μερικές φορές την αποκατάσταση της μοναρχίας, συμμαχούν με νεοσυντηρητικούς και ισραηλινούς λομπίστες, δημιουργώντας έναν ισχυρό συνασπισμό υπέρ της σύγκρουσης - Αυτή είναι η ετερόκλιτη «Συμμαχία των 3» που πιέζει τον Trump για τη διεξαγωγή ενός καταστροφικού πολέμου.
Η ένταση που σοβεί μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης φαίνεται να δίνει τη θέση της σε μια έντονη διπλωματική δραστηριότητα, η οποία αποσκοπεί στην αποφυγή της πολεμικής σύγκρουσης.
Διπλωμάτες και αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές, καθώς και από άλλους περιφερειακούς παράγοντες, διαπραγματεύονται εντατικά, ταξιδεύοντας από πρωτεύουσα σε πρωτεύουσα, με στόχο να βρουν έναν τρόπο για την αποφυγή της ένοπλης σύγκρουσης.
Ωστόσο, η παρουσία του αμερικανικού ναυτικού στον Περσικό Κόλπο, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump αποκαλεί «όμορφο στόλο», φαίνεται να ανατρέπει την αίσθηση της διπλωματικής προόδου και να εντείνει τις ανησυχίες για έναν πιθανό πόλεμο.
Ο ίδιος ο Trump αποκαλεί τις συνομιλίες στην Ομάν «πολύ καλές» ενώ ο πρόεδρος του Ιράν υποστηρίζει ότι αποτελούν «ένα βήμα μπροστά», προαναγγέλλοντας νέες συναντήσεις.
Παρά το γεγονός ότι αυτές οι συνομιλίες υποδηλώνουν ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν θεωρεί την αντιπαράθεση αναπόφευκτη, η παρουσία του αμερικανικού ναυτικού και οι απειλές του Trump φαίνεται να προδιαγράφουν μια διαφορετική πορεία.
Οι δηλώσεις και οι κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ είναι συνήθως ασαφείς, με τη στρατηγική του εξωτερικής πολιτικής να είναι συχνά αυθόρμητη, αντιφατική και αδύνατη να αναλυθεί με σαφήνεια.
Αυτή την αδυναμία σπεύδει να εκμεταλλευθεί μία ετερόκλιτη συμμαχία με προεξάρχοντα τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Benjamin Netanyahu και να οδηγήσει τις ΗΠΑ στην «κόλαση φωτιάς» ενός ανεξέλεγκτου περιφερειακού πολέμου, όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές.
Η προπαγάνδα του πολέμου και οι εσωτερικές πολιτικές δυνάμεις – Η «Συμμαχία των 3» που πιέζει τον Trump να χτυπήσει το Ιράν
Η επιθυμία για πόλεμο με το Ιράν βρίσκει έντονη υποστήριξη στο Ουάσιγκτον από τη «Συμμαχία των 3»
Ιρανοί εξόριστοι που ονειρεύονται την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης και μερικές φορές την αποκατάσταση της μοναρχίας, συμμαχούν με νεοσυντηρητικούς και ισραηλινούς λομπίστες, δημιουργώντας έναν ισχυρό συνασπισμό υπέρ της σύγκρουσης.
Ανάμεσά τους είναι οι γερουσιαστές Lindsey Graham, Ted Cruz και Tom Cotton, οι οποίοι θεωρούν το Ιράν ως το τελευταίο εμπόδιο στην αμερικανο-ισραηλινή τάξη στην Μέση Ανατολή.
Η ισχυρή πρόσβαση του Benjamin Netanyahu, στον Trump και η συνεχής παρουσία του στην Ουάσιγκτον, ενισχύουν την εικόνα του Ιράν ως υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ.
Αυτή η ισχυρή προπαγάνδα υπέρ του πολέμου επηρεάζει τη στρατηγική των ΗΠΑ, χωρίς να υπολογίζεται πλήρως το κόστος ενός νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή, εξηγεί σε ανάλυσή του το National Interest.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχει ένα ευρύτερο κίνημα στις ΗΠΑ που αντιτίθεται σε αυτή την πορεία.
Οι πολίτες, κουρασμένοι από δύο δεκαετίες πολέμων στη Μέση Ανατολή, δεν έχουν καμία επιθυμία για μια νέα στρατιωτική εμπλοκή, καθώς οι εσωτερικές ανάγκες της χώρας καθίστανται πιο πιεστικές.
Αυτή η στροφή στο εσωτερικό, που βοήθησε τον Trump να επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, φαίνεται να εγκαταλείπεται καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ εντάσσεται όλο και περισσότερο στην ιδέα των περιορισμένων στρατιωτικών ενεργειών.
Lindsey Graham - Ted Cruz
Η πολιτική του Trump – Θέαμα και μηδενική στρατηγική
Ο Trump φαίνεται να έχει επηρεαστεί από την αισθητική της στρατιωτικής δύναμης, προσφέροντας θεαματικές, αλλά περιορισμένες στρατιωτικές επιθέσεις όπως οι αεροπορικές επιδρομές στο Ιράν τον Ιούνιο του 2025 ή η απαγωγή του Nicolas Maduro από την Βενεζουέλα.
Ο Trump συχνά, προτιμά τις ενέργειες που προσφέρουν εντυπωσιακό θέαμα, χωρίς όμως να δεσμεύεται σε μακροχρόνιες στρατιωτικές δεσμεύσεις που θα απαιτούσαν κατοχή και ανοικοδόμηση, όπως συνέβη μετά τις εισβολές στο Ιράκ και το Αφγανιστάν.
Ωστόσο, το Ιράν δεν είναι η Βενεζουέλα και η αποτυχία των επιθέσεων από αέρος για την αποσταθεροποίηση της ιρανικής κυβέρνησης είναι προφανής.
Η πλήρης ανατροπή του καθεστώτος του Ιράν θα απαιτούσε την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα και την αποδοχή του πολιτικού και κοινωνικού χάους που θα ακολουθούσε, κάτι που ο Trump σαφώς αποφεύγει.
Περιφερειακοί παράγοντες και στρατηγικές περιορισμού
Εντούτοις, δεν είναι μόνο οι ΗΠΑ που καθορίζουν τη δυναμική στην περιοχή.
Περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ, που διατηρούν σχέσεις με τις ΗΠΑ, έχουν κίνητρα να αποτρέψουν μια αμερικανική-ιρανική σύγκρουση.
Η Σαουδική Αραβία, η οποία είναι έτοιμη να συγκρουστεί με το Ιράν λόγω Υεμένης, κατανοεί ότι η κατάρρευση του Ιράν θα έχει καταστροφικές συνέπειες στην περιοχή, επηρεάζοντας τις αγορές πετρελαίου, τις εμπορικές διαδρομές και τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις.
Η στρατηγική του περιορισμού της έντασης έχει εκδηλωθεί και μέσω της διπλωματίας, με στόχο να θυμίσει στην Ουάσιγκτον ότι μια στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή.
Πώς αντιδρά το Ιράν στη διεθνή πίεση
Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει αντλήσει σκληρά μαθήματα τα τελευταία δυόμισι χρόνια και η στρατηγική του είναι πλέον σαφής: προετοιμάζεται για μια αποφασιστική, ακόμη και προληπτική αντίδραση σε οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική ενέργεια.
Οι επιθέσεις στις αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές και στους τομείς της οικονομίας και ενέργειας στον Περσικό Κόλπο είναι πλέον πολύ πιο πιθανές και έντονες από το παρελθόν.
Ειδικότερα, η ιρανική ηγεσία έχει επισημάνει τη δυνατότητα ενός «περιφερειακού πολέμου» εάν δεχτεί επίθεση, επιδιώκοντας να διεθνοποιήσει τη σύγκρουση και να προκαλέσει την παρέμβαση άλλων διεθνών παραγόντων για να ανακόψουν τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Διπλωματία και προοπτικές συμφωνίας
Η διπλωματία, με τις συνομιλίες στην Ομάν, παραμένει η πιο υποσχόμενη επιλογή για την αποφυγή μιας μεγάλης σύγκρουσης, αλλά οι προκλήσεις είναι τεράστιες.
Το Ιράν συνεχίζει να αντιστέκεται στους αμερικανικούς όρους, οι οποίοι δεν αφορούν μόνο το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά και τους βαλλιστικούς του πυραύλους και τις περιφερειακές του συμμαχίες.
Η αποδοχή οποιασδήποτε από αυτές τις απαιτήσεις θα σήμαινε για το Ιράν την αφαίρεση των βασικών του μέσων άμυνας, κάτι που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αποδεχθεί, ιδιαίτερα μετά τη σύγκρουση με το Ισραήλ το 2025, η οποία ανέδειξε τη σημασία των βαλλιστικών πυραύλων για την προστασία της χώρας.
Η απαίτηση να καταστραφούν οι πύραυλοι της ιρανικής στρατιωτικής δύναμης είναι μια «κόκκινη γραμμή» για το Ιράν, και το Ισραήλ επιμένει σε αυτή την απαίτηση, καθιστώντας τις συνομιλίες εξαιρετικά δύσκολες και πιθανότατα καταδικασμένες να αποτύχουν.
Η πολιτική της μέγιστης πίεσης που εφαρμόζεται από τις ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τις απαιτήσεις του Ισραήλ για αποδόμηση της Ιρανικής άμυνας, κάνει την επίτευξη συμφωνίας ακόμη πιο αβέβαιη.
Το πιο πιθανό αποτέλεσμα των τρεχουσών διαπραγματεύσεων, εάν ακολουθηθεί η γραμμή που χαράζει η επιμονή στις παράλογες απαιτήσεις, είναι η αποτυχία των συνομιλιών και η συνέχιση της πίεσης μέσω περιορισμένων στρατιωτικών επιθέσεων.
Ο στόχος του Trump και των υποστηρικτών του στην Ουάσιγκτον είναι να οδηγήσουν το Ιράν σε έναν δρόμο υποχώρησης, με μια σειρά στρατιωτικών χτυπημάτων που θα δείξουν τη δύναμη των ΗΠΑ και θα ωθήσουν την ιρανική κυβέρνηση σε μια κατάσταση αδυναμίας.
Οι στρατηγικοί στόχοι της Ουάσιγκτον φαίνεται να περιλαμβάνουν το στραγγαλισμό της ιρανικής οικονομίας, την αποδυνάμωση του καθεστώτος και την τελική υποταγή του Ιράν στις αμερικανικές απαιτήσεις.
Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.
Η συνέχιση της πολιτικής της «μέγιστης πίεσης» μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές κλιμακώσεις, με το Ιράν να αντιδρά σε μια στρατηγική που ήδη θεωρεί επικίνδυνη και καταστροφική.
Οι επιθέσεις στο Ιράν μπορεί να προκαλέσουν εντελώς απρόβλεπτες συνέπειες, όπως περιφερειακές συγκρούσεις και σημαντικές διαταραχές στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου και ενέργειας.
Ειδικά η περαιτέρω αποσταθεροποίηση του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει έναν ισχυρό πολιτικό και οικονομικό κλυδωνισμό στην περιοχή, προκαλώντας κρίσεις σε γειτονικές χώρες και ενδεχομένως δημιουργώντας ένα τεράστιο προσφυγικό κύμα.
Αναγκαία μία στρατηγική περιορισμού
Η αλήθεια είναι ότι η στρατηγική των ΗΠΑ στο Ιράν είναι εξαιρετικά επικίνδυνη και καταδικασμένη να αποτύχει, αν συνεχιστεί με αυτόν τον τρόπο.
Το Ιράν είναι μια χώρα με πάνω από 80 εκατομμύρια ανθρώπους, ισχυρή στρατιωτική παρουσία και τεράστιες οικονομικές δυνατότητες, παρά τις κυρώσεις.
Η προσπάθεια να καταρρεύσει το καθεστώς του μέσω εξωτερικών πιέσεων και στρατιωτικών ενεργειών μπορεί να προκαλέσει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που επιθυμούν οι ΗΠΑ.
Αντί για την πτώση του καθεστώτος, μπορεί να οδηγήσει σε μια αυξανόμενη εθνική ενότητα στο Ιράν και την ενίσχυση του αντιδυτικού αισθήματος στην περιοχή.
Οι Ιρανοί πολίτες, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητα τους και την ισχυρή τους αίσθηση εθνικής υπερηφάνειας, κάτι που καθιστά οποιαδήποτε στρατηγική ανατροπής του καθεστώτος εξαιρετικά δύσκολη.
Η αμερικανική εξωτερική πολιτική χρειάζεται να αλλάξει κατεύθυνση και να επικεντρωθεί στη μείωση της έντασης μέσω διπλωματικών προσπαθειών και όχι μέσω πολεμικών απειλών.
Η επιτυχία της διπλωματίας στην περιοχή εξαρτάται από το γεγονός ότι όλες οι πλευρές κατανοούν πως η σύγκρουση δεν είναι προς το συμφέρον τους, επισημαίνει το National Interest.
Παρά τις διαφορές και τις πολιτικές αντιφάσεις που διαμορφώνονται στην περιοχή, οι βασικοί περιφερειακοί παίκτες όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ προτιμούν τη σταθερότητα από την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Αυτές οι χώρες κατανοούν ότι οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει μια ευρύτερη αναταραχή, με συνέπειες για όλη τη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν.
Διαπραγμάτευση ή πόλεμος;
Συνολικά, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη και επικίνδυνη.
Το κατά πόσο η διπλωματία θα επικρατήσει ή αν τα «γεράκια» του πολέμου θα επικρατήσουν είναι ακόμη ανοιχτό.
Στην παρούσα φάση, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται σε έναν γκρεμό: είτε θα βρουν έναν τρόπο να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να επιτύχουν μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει περιορισμούς στο πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, είτε η σύγκρουση θα κλιμακωθεί.
Η δυνατότητα να βρεθεί ένας συμβιβασμός για τον περιορισμό της έντασης είναι πιθανή, αν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στην περιοχή καταλάβουν ότι οι «κόκκινες γραμμές» του Ιράν είναι μη διαπραγματεύσιμες και ότι η απειλή στρατιωτικής επέμβασης μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες συνέπειες.
Η συνεχιζόμενη πίεση θα μπορούσε να φέρει το Ιράν σε μια ακραία κατάσταση, ενώ οι επιτυχείς διαπραγματεύσεις μπορεί να προσφέρουν μια λύση που διασφαλίζει τα εθνικά συμφέροντα της χώρας χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουμε σε στρατιωτικά μέτρα.
Οπότε, η διπλωματική οδός που διαγράφεται στην Ομάν μπορεί να αποδώσει, αν οι διεθνείς παίκτες καταφέρουν να διατηρήσουν μια ισχυρή και συνεκτική στάση, αποφεύγοντας τη στρατηγική της υπερβολικής πίεσης που έχει δείξει να αποτυγχάνει κατά το παρελθόν.
Το ερώτημα είναι αν το Ουάσιγκτον θα μπορέσει να βρει αυτήν την ισορροπία πριν το σφάλμα γίνει μη αναστρέψιμο.
Πριν η ετερόκλιτη αυτή συμμαχία Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών, Ιρανών εξόριστων και Ισραηλινών ανοίξει τις πόρτες της κολάσεως.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου