Ο ιρανικός «Δακτύλιος της Φωτιάς» μεταφέρεται στα Βαλκάνια – Η αποτυχία των Βρυξελλών και η στρατιωτική εμπλοκή του Ισραήλ.
Στη σκιά των γεωπολιτικών ανακατατάξεων και των πολέμων δι’ αντιπροσώπων που μαίνονται από τη Μέση Ανατολή έως την Ουκρανία, ένα αθόρυβο αλλά ιδιαίτερα ανησυχητικό δίκτυο φαίνεται να απλώνεται στα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με την ανάλυση του διακεκριμένου Μαροκινού αναλυτή Αmine Ayoub στο Middle East Forum, η Τεχεράνη επιχειρεί να εγκαθιδρύσει μια «αρτηρία τρομοκρατίας» στην καρδιά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας πολιτικά κενά, εύθραυστους θεσμούς και πορώδη σύνορα.
Με κομβικό σημείο την Αλβανία, μια χώρα που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο σκληρών γεωπολιτικών ανταγωνισμών, το ιρανικό αποτύπωμα φέρεται να αποκτά νέα χαρακτηριστικά: οργανωτική διείσδυση, υβριδικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις και δημιουργία δικτύων επιρροής.
Τα Βαλκάνια, ιστορικά σταυροδρόμι αυτοκρατοριών και συγκρούσεων, κινδυνεύουν να μετατραπούν εκ νέου σε πεδίο σκιώδους αντιπαράθεσης.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι σαφές και ανησυχητικό: αποτελεί η Ελλάδα, σύμμαχο του Ισραήλ, τον επόμενο στόχο;
Η γεωγραφική εγγύτητα, ο ρόλος της ως εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η στρατηγική της σημασία στην Ανατολική Μεσόγειο την καθιστούν κρίσιμο κρίκο σε αυτή την αλυσίδα εξελίξεων.
Ζώνη Σένγκεν
Κατά τον αναλυτή, στα μέσα Φεβρουαρίου 2026, η Γερμανία και αρκετά ακόμη κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέτειναν σιωπηρά τους εσωτερικούς ελέγχους στα σύνορα Σένγκεν για ακόμη έξι μήνες.
Η επίσημη αιτιολόγηση ήταν η γενικευμένη παράτυπη μετανάστευση, όμως η συναίνεση των υπηρεσιών πληροφοριών δείχνει προς μια πολύ πιο συγκεκριμένη και οξεία απειλή: η «Οδός των Δυτικών Βαλκανίων» έχει καταστεί η κύρια αρτηρία για πράκτορες που υποστηρίζονται από το Ιράν και ριζοσπαστικοποιημένους δρώντες που επιδιώκουν να διεισδύσουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ενώ η προσοχή του κόσμου παραμένει στραμμένη στη Μέση Ανατολή και στο Ιράν για την περιοχή, ένας πιο αθόρυβος αλλά εξίσου επικίνδυνος σκιώδης πόλεμος εκτυλίσσεται στην περιφέρεια της Ευρώπης.
Με τους παραδοσιακούς του πληρεξουσίους στο Λεβάντε να έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα, η Τεχεράνη επανενεργοποιεί και επεκτείνει ενεργά το παλαιότερο ευρωπαϊκό της προγεφύρωμα, τα Βαλκάνια, προκειμένου να εξαγάγει τρομοκρατία, να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ και να στοχοποιήσει εβραϊκές κοινότητες εκ των έσω.
Οι ανταλλαγές βαλλιστικών πυραύλων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν το περασμένο καλοκαίρι κατέρριψαν ένα ταμπού δεκαετιών.
Στον απόηχό τους, επισημαίνει ο Ayoub, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) συνειδητοποίησε ότι η εξάρτηση από έναν μεσανατολικό «Δακτύλιο της Φωτιάς» αφήνει την ιρανική επικράτεια υπερβολικά ευάλωτη σε ισραηλινά και αμερικανικά αντίποινα.
Για να αποκαταστήσει την ασύμμετρη αποτροπή του, η Τεχεράνη στράφηκε προς τα έξω, εστιάζοντας στο «μαλακό υπογάστριο» της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι δεσμοί του Ιράν με την περιοχή είναι βαθιοί και ανάγονται στην ανάπτυξη δυνάμεων του IRGC στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990.
Σήμερα, ωστόσο, αυτή η αδρανής υποδομή εργαλειοποιείται για να εκμεταλλευτεί ένα σύγχρονο φαινόμενο: τη συμμαχία «Κόκκινου-Πράσινου».
Δρώντας μέσω αδιαφανών πολιτιστικών κέντρων και μη κυβερνητικών οργανώσεων που υποστηρίζονται από το κράτος στο Σαράγεβο και πέραν αυτού, οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών επιτυγχάνουν διασταυρούμενη δικτύωση με ριζοσπαστικά δίκτυα της ευρωπαϊκής Άκρας Αριστεράς.
Υπό το πρόσχημα του «αντιπολεμικού» συντονισμού, η Τεχεράνη παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη, τακτικές ασφαλών επικοινωνιών και χρηματοδοτική ενίσχυση σε ακραίες αντισιωνιστικές ομάδες.
Ο στόχος είναι απλός: η δημιουργία ενός αυτοτροφοδοτούμενου μηχανισμού εσωτερικής αναταραχής και οξέος αντισημιτισμού που θα κρατά τις υπηρεσίες ασφαλείας της Δυτικής Ευρώπης διαρκώς αποσπασμένες.
Η Ιερουσαλήμ έχει πλήρη επίγνωση αυτής της μεταβαλλόμενης απειλής και δεν περιμένει να «ξυπνήσουν» οι Βρυξέλλες.
Κατά τον τελευταίο χρόνο, το Ισραήλ έχει ξεκινήσει μια επιθετική, χαμηλού προφίλ διπλωματική και στρατιωτική πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός γεωπολιτικού τείχους προστασίας στα Βαλκάνια.
Η στρατηγική αυτή είναι εμφανής στην άνευ προηγουμένου εντατικοποίηση των σχέσεων του Ισραήλ με τη Σερβία και την Αλβανία.
Μετά τις ιστορικές επισκέψεις του Προέδρου του Ισραήλ Isaac Herzog στην περιοχή, η αμυντική και κυβερνοσυνεργασία εκτοξεύθηκε.
Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι σερβικές εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ αυξήθηκαν σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, καταλήγοντας σε εκτεταμένες διμερείς αμυντικές συμφωνίες.
Στρατηγική προσέγγιση
Όπως επισημαίνει ο Ayoub, ταυτόχρονα, το Ισραήλ εμβαθύνει τη στρατηγική του προσέγγιση με την Αλβανία.
Τα Τίρανα, ένα κατά πλειοψηφία μουσουλμανικό έθνος με περήφανη ιστορία διάσωσης Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, έχουν αναδειχθεί σε ένα από τα σφοδρότερα αντι-ιρανικά προπύργια στην Ευρώπη.
Έχοντας διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη μετά από μαζικές ιρανικές κυβερνοεπιθέσεις το 2022 και φιλοξενώντας σήμερα την αντικαθεστωτική οργάνωση Mujahedeen-e-Khalq (MEK), η Αλβανία έχει υποδεχθεί με ανοιχτές αγκάλες την ισραηλινή τεχνογνωσία στην κυβερνοάμυνα.
Ενισχύοντας το Βελιγράδι και τα Τίρανα, το Ισραήλ εργάζεται ενεργά για τη γεωγραφική απομόνωση της ιρανικής επιρροής στη Βοσνία, δημιουργώντας μια ζώνη ασφαλείας που προστατεύει τόσο τα ισραηλινά συμφέροντα όσο και, ειρωνικά, την ευρύτερη ευρωπαϊκή ήπειρο.
Παρά τα προληπτικά μέτρα του Ισραήλ, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει επικίνδυνα εκτεθειμένη.
Τα «Κόκκινο-Πράσινα» δίκτυα που επωάζονται στα Βαλκάνια δεν σκοπεύουν να παραμείνουν εκεί.
Έχουν σχεδιαστεί για να εκμεταλλεύονται τη γεωγραφική εγγύτητα και τα πορώδη σύνορα των Δυτικών Βαλκανίων, προκειμένου να διοχετεύουν λαθραία επιχειρησιακά στελέχη, όπλα —ιδίως παράνομα πυροβόλα που προέρχονται από παλαιά αποθέματα— και ριζοσπαστικοποιημένα άτομα απευθείας στη ζώνη Σένγκεν.
Οι πρόσφατες παρατάσεις των ελέγχων στα σύνορα της ΕΕ αποτελούν έναν πανικόβλητο, αντιδραστικό επίδεσμο σε αυτή τη δομική ευαλωτότητα. Όταν ευρωπαϊκές πανεπιστημιουπόλεις φλέγονται από συντονισμένη αντι-ισραηλινή βία ή όταν εβραϊκά ιδρύματα στο Παρίσι ή στο Βερολίνο αντιμετωπίζουν στοχευμένη παρενόχληση, το υλικοτεχνικό και ιδεολογικό καύσιμο για αυτές τις ενέργειες μπορεί ολοένα και περισσότερο να ανιχνευθεί στον βαλκανικό διάδρομο.
Η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τα Δυτικά Βαλκάνια απλώς ως ένα βαλτωμένο σχέδιο διεύρυνσης· πρέπει να αναγνωριστούν ως ενεργό πεδίο ιρανικής υπονόμευσης.
Οι Βρυξέλλες οφείλουν να υπερβούν τους προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους και να υιοθετήσουν ένα προληπτικό πλαίσιο βασισμένο σε πληροφορίες.
Αυτό απαιτεί τη σύνδεση της μελλοντικής οικονομικής βοήθειας προς τα βαλκανικά κράτη με την αυστηρή εκδίωξη οργανώσεων-βιτρίνα των IRGC.
Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πρέπει να εγκαταλείψουν τους διπλωματικούς τους δισταγμούς και να στηρίξουν ενεργά το τείχος ασφαλείας που επιχειρούν να οικοδομήσουν το Ισραήλ, η Σερβία και η Αλβανία.
Αν η Ευρώπη αποτύχει να διαλύσει τη βαλκανική πύλη της Τεχεράνης, η επόμενη μεγάλη κρίση ασφάλειας δεν θα φτάσει με μια βάρκα διακινητών μέσω της Μεσογείου.
Θα περάσει κατευθείαν από ένα ευρωπαϊκό χερσαίο σύνορο, οπλισμένη με πρόσβαση στη Σένγκεν και με μια ιδεολογία σχεδιασμένη να καταστρέψει τη Δύση εκ των έσω, καταλήγει ο Amine Ayoub.
Chevalier Noir
Σύμφωνα με την ανάλυση του διακεκριμένου Μαροκινού αναλυτή Αmine Ayoub στο Middle East Forum, η Τεχεράνη επιχειρεί να εγκαθιδρύσει μια «αρτηρία τρομοκρατίας» στην καρδιά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας πολιτικά κενά, εύθραυστους θεσμούς και πορώδη σύνορα.
Με κομβικό σημείο την Αλβανία, μια χώρα που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο σκληρών γεωπολιτικών ανταγωνισμών, το ιρανικό αποτύπωμα φέρεται να αποκτά νέα χαρακτηριστικά: οργανωτική διείσδυση, υβριδικές επιχειρήσεις, κυβερνοεπιθέσεις και δημιουργία δικτύων επιρροής.
Τα Βαλκάνια, ιστορικά σταυροδρόμι αυτοκρατοριών και συγκρούσεων, κινδυνεύουν να μετατραπούν εκ νέου σε πεδίο σκιώδους αντιπαράθεσης.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι σαφές και ανησυχητικό: αποτελεί η Ελλάδα, σύμμαχο του Ισραήλ, τον επόμενο στόχο;
Η γεωγραφική εγγύτητα, ο ρόλος της ως εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η στρατηγική της σημασία στην Ανατολική Μεσόγειο την καθιστούν κρίσιμο κρίκο σε αυτή την αλυσίδα εξελίξεων.
Ζώνη Σένγκεν
Κατά τον αναλυτή, στα μέσα Φεβρουαρίου 2026, η Γερμανία και αρκετά ακόμη κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέτειναν σιωπηρά τους εσωτερικούς ελέγχους στα σύνορα Σένγκεν για ακόμη έξι μήνες.
Η επίσημη αιτιολόγηση ήταν η γενικευμένη παράτυπη μετανάστευση, όμως η συναίνεση των υπηρεσιών πληροφοριών δείχνει προς μια πολύ πιο συγκεκριμένη και οξεία απειλή: η «Οδός των Δυτικών Βαλκανίων» έχει καταστεί η κύρια αρτηρία για πράκτορες που υποστηρίζονται από το Ιράν και ριζοσπαστικοποιημένους δρώντες που επιδιώκουν να διεισδύσουν στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ενώ η προσοχή του κόσμου παραμένει στραμμένη στη Μέση Ανατολή και στο Ιράν για την περιοχή, ένας πιο αθόρυβος αλλά εξίσου επικίνδυνος σκιώδης πόλεμος εκτυλίσσεται στην περιφέρεια της Ευρώπης.
Με τους παραδοσιακούς του πληρεξουσίους στο Λεβάντε να έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα, η Τεχεράνη επανενεργοποιεί και επεκτείνει ενεργά το παλαιότερο ευρωπαϊκό της προγεφύρωμα, τα Βαλκάνια, προκειμένου να εξαγάγει τρομοκρατία, να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ και να στοχοποιήσει εβραϊκές κοινότητες εκ των έσω.
Οι ανταλλαγές βαλλιστικών πυραύλων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν το περασμένο καλοκαίρι κατέρριψαν ένα ταμπού δεκαετιών.
Στον απόηχό τους, επισημαίνει ο Ayoub, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) συνειδητοποίησε ότι η εξάρτηση από έναν μεσανατολικό «Δακτύλιο της Φωτιάς» αφήνει την ιρανική επικράτεια υπερβολικά ευάλωτη σε ισραηλινά και αμερικανικά αντίποινα.
Για να αποκαταστήσει την ασύμμετρη αποτροπή του, η Τεχεράνη στράφηκε προς τα έξω, εστιάζοντας στο «μαλακό υπογάστριο» της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι δεσμοί του Ιράν με την περιοχή είναι βαθιοί και ανάγονται στην ανάπτυξη δυνάμεων του IRGC στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990.
Σήμερα, ωστόσο, αυτή η αδρανής υποδομή εργαλειοποιείται για να εκμεταλλευτεί ένα σύγχρονο φαινόμενο: τη συμμαχία «Κόκκινου-Πράσινου».
Δρώντας μέσω αδιαφανών πολιτιστικών κέντρων και μη κυβερνητικών οργανώσεων που υποστηρίζονται από το κράτος στο Σαράγεβο και πέραν αυτού, οι ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών επιτυγχάνουν διασταυρούμενη δικτύωση με ριζοσπαστικά δίκτυα της ευρωπαϊκής Άκρας Αριστεράς.
Υπό το πρόσχημα του «αντιπολεμικού» συντονισμού, η Τεχεράνη παρέχει υλικοτεχνική υποστήριξη, τακτικές ασφαλών επικοινωνιών και χρηματοδοτική ενίσχυση σε ακραίες αντισιωνιστικές ομάδες.
Ο στόχος είναι απλός: η δημιουργία ενός αυτοτροφοδοτούμενου μηχανισμού εσωτερικής αναταραχής και οξέος αντισημιτισμού που θα κρατά τις υπηρεσίες ασφαλείας της Δυτικής Ευρώπης διαρκώς αποσπασμένες.
Η Ιερουσαλήμ έχει πλήρη επίγνωση αυτής της μεταβαλλόμενης απειλής και δεν περιμένει να «ξυπνήσουν» οι Βρυξέλλες.
Κατά τον τελευταίο χρόνο, το Ισραήλ έχει ξεκινήσει μια επιθετική, χαμηλού προφίλ διπλωματική και στρατιωτική πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός γεωπολιτικού τείχους προστασίας στα Βαλκάνια.
Η στρατηγική αυτή είναι εμφανής στην άνευ προηγουμένου εντατικοποίηση των σχέσεων του Ισραήλ με τη Σερβία και την Αλβανία.
Μετά τις ιστορικές επισκέψεις του Προέδρου του Ισραήλ Isaac Herzog στην περιοχή, η αμυντική και κυβερνοσυνεργασία εκτοξεύθηκε.
Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι σερβικές εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ αυξήθηκαν σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, καταλήγοντας σε εκτεταμένες διμερείς αμυντικές συμφωνίες.
Στρατηγική προσέγγιση
Όπως επισημαίνει ο Ayoub, ταυτόχρονα, το Ισραήλ εμβαθύνει τη στρατηγική του προσέγγιση με την Αλβανία.
Τα Τίρανα, ένα κατά πλειοψηφία μουσουλμανικό έθνος με περήφανη ιστορία διάσωσης Εβραίων κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος, έχουν αναδειχθεί σε ένα από τα σφοδρότερα αντι-ιρανικά προπύργια στην Ευρώπη.
Έχοντας διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη μετά από μαζικές ιρανικές κυβερνοεπιθέσεις το 2022 και φιλοξενώντας σήμερα την αντικαθεστωτική οργάνωση Mujahedeen-e-Khalq (MEK), η Αλβανία έχει υποδεχθεί με ανοιχτές αγκάλες την ισραηλινή τεχνογνωσία στην κυβερνοάμυνα.
Ενισχύοντας το Βελιγράδι και τα Τίρανα, το Ισραήλ εργάζεται ενεργά για τη γεωγραφική απομόνωση της ιρανικής επιρροής στη Βοσνία, δημιουργώντας μια ζώνη ασφαλείας που προστατεύει τόσο τα ισραηλινά συμφέροντα όσο και, ειρωνικά, την ευρύτερη ευρωπαϊκή ήπειρο.
Παρά τα προληπτικά μέτρα του Ισραήλ, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει επικίνδυνα εκτεθειμένη.
Τα «Κόκκινο-Πράσινα» δίκτυα που επωάζονται στα Βαλκάνια δεν σκοπεύουν να παραμείνουν εκεί.
Έχουν σχεδιαστεί για να εκμεταλλεύονται τη γεωγραφική εγγύτητα και τα πορώδη σύνορα των Δυτικών Βαλκανίων, προκειμένου να διοχετεύουν λαθραία επιχειρησιακά στελέχη, όπλα —ιδίως παράνομα πυροβόλα που προέρχονται από παλαιά αποθέματα— και ριζοσπαστικοποιημένα άτομα απευθείας στη ζώνη Σένγκεν.
Οι πρόσφατες παρατάσεις των ελέγχων στα σύνορα της ΕΕ αποτελούν έναν πανικόβλητο, αντιδραστικό επίδεσμο σε αυτή τη δομική ευαλωτότητα. Όταν ευρωπαϊκές πανεπιστημιουπόλεις φλέγονται από συντονισμένη αντι-ισραηλινή βία ή όταν εβραϊκά ιδρύματα στο Παρίσι ή στο Βερολίνο αντιμετωπίζουν στοχευμένη παρενόχληση, το υλικοτεχνικό και ιδεολογικό καύσιμο για αυτές τις ενέργειες μπορεί ολοένα και περισσότερο να ανιχνευθεί στον βαλκανικό διάδρομο.
Η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τα Δυτικά Βαλκάνια απλώς ως ένα βαλτωμένο σχέδιο διεύρυνσης· πρέπει να αναγνωριστούν ως ενεργό πεδίο ιρανικής υπονόμευσης.
Οι Βρυξέλλες οφείλουν να υπερβούν τους προσωρινούς συνοριακούς ελέγχους και να υιοθετήσουν ένα προληπτικό πλαίσιο βασισμένο σε πληροφορίες.
Αυτό απαιτεί τη σύνδεση της μελλοντικής οικονομικής βοήθειας προς τα βαλκανικά κράτη με την αυστηρή εκδίωξη οργανώσεων-βιτρίνα των IRGC.
Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πρέπει να εγκαταλείψουν τους διπλωματικούς τους δισταγμούς και να στηρίξουν ενεργά το τείχος ασφαλείας που επιχειρούν να οικοδομήσουν το Ισραήλ, η Σερβία και η Αλβανία.
Αν η Ευρώπη αποτύχει να διαλύσει τη βαλκανική πύλη της Τεχεράνης, η επόμενη μεγάλη κρίση ασφάλειας δεν θα φτάσει με μια βάρκα διακινητών μέσω της Μεσογείου.
Θα περάσει κατευθείαν από ένα ευρωπαϊκό χερσαίο σύνορο, οπλισμένη με πρόσβαση στη Σένγκεν και με μια ιδεολογία σχεδιασμένη να καταστρέψει τη Δύση εκ των έσω, καταλήγει ο Amine Ayoub.
Chevalier Noir
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου