Το Κουρδιστάν δεν χρειάζεται να αντιγράψει το Ισραήλ, αλλά μπορεί να μάθει από την πορεία του από ένα μικρό και πολιτικά αβέβαιο περιβάλλον σε μια νεοσύστατη επιχείρηση και τεχνολογική υπερδύναμη.
Η περιοχή του Κουρδιστάν προσπαθεί να αλλάξει την εικόνα της στον κόσμο,αναφέρει η jpost.com
Για δεκαετίες, οι ξένοι έχουν επικεντρωθεί στον Σαντάμ Χουσεΐν, τη γενοκτονία, το ISIS , το πετρέλαιο και την ασφάλεια. Όλα αυτά είναι σημαντικά για το παρελθόν και το παρόν του Κουρδιστάν. Αλλά αν ένα μέρος είναι γνωστό κυρίως μέσω της επιβίωσής του, θα δυσκολευτεί να προσελκύσει επενδύσεις που θα μπορούσαν να δώσουν στο Κουρδιστάν ένα ευημερούν μέλλον.
Η καλύτερη σύγκριση είναι η περίπτωση του Ισραήλ. Το Ισραήλ έχτισε μία από τις κορυφαίες οικονομίες νεοσύστατων επιχειρήσεων στον κόσμο με μόνιμη γεωπολιτική πίεση και περιορισμένους φυσικούς πόρους.
Το Κουρδιστάν αντιμετωπίζει ένα σύνθετο σύνολο περιορισμών που διαφέρουν από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Ισραήλ. Λειτουργεί εντός ενός ομοσπονδιακού συστήματος, οι εξαγωγές πετρελαίου του εξαρτώνται από πολιτικές που δεν μπορεί να ελέγξει, το τραπεζικό του σύστημα εξακολουθεί να εκσυγχρονίζεται και δεν διαθέτει τον αγωγό στρατιωτικής τεχνολογίας του Ισραήλ ούτε την πρόσβασή του σε αμερικανικά επιχειρηματικά κεφάλαια.
Ωστόσο, η σύγκριση είναι χρήσιμη, καθώς το Ισραήλ έδειξε ότι μια μικρή και πολιτικά εκτεθειμένη οικονομία μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους επενδυτές, όχι μόνο μέσω της εμπορικής τους ταυτότητας, αλλά και μέσω ετών δημόσιας πολιτικής, ερευνητικών ιδρυμάτων, δικτύων διασποράς, επιχειρηματικών κεφαλαίων και ενός περιβάλλοντος στο οποίο οι επενδυτές έμαθαν να εμπιστεύονται.
Για το Κουρδιστάν, το μάθημα είναι κάτι περισσότερο από την προσέλκυση κεφαλαίων. Πρόκειται για την οικοδόμηση των θεσμών που μπορούν να μετατρέψουν αυτό το κεφάλαιο σε μια οικονομία καινοτομίας.
Ο πολιτικός κίνδυνος έχει καταστήσει επείγον το ζήτημα της οικονομικής διαφοροποίησης.
Ενώ οι φυσικοί πόροι θα παραμείνουν σημαντικό μέρος της οικονομίας της Περιφέρειας του Κουρδιστάν (KRI), εξακολουθεί να είναι εκτεθειμένη σε πολιτικό κίνδυνο. Ο αγωγός Ιράκ-Τουρκίας, ο οποίος προηγουμένως μετέφερε περίπου 450.000 βαρέλια την ημέρα από το βόρειο Ιράκ, σταμάτησε το 2023 μετά από διαιτητική απόφαση και παρέμεινε κλειστός για δυόμισι χρόνια. Η επανέναρξή του ήρθε μόνο μετά από διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράκ, Τουρκίας και Κουρδιστάν. Το Κουρδιστάν χρειάζεται περισσότερους δρόμους οικονομικής ανάπτυξης προκειμένου να απορροφήσει την πολιτική πίεση.
Η KRG έχει ήδη αρχίσει να διαφοροποιείται από το πετρέλαιο. Η Invest Kurdistan αναφέρει ότι η περιοχή έχει αδειοδοτήσει περισσότερα από 1.650 επενδυτικά έργα από το 2006, με 80 δισεκατομμύρια δολάρια επενδυμένα και 14 δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεσες ξένες επενδύσεις και κοινοπραξίες. Τα έργα καλύπτουν τη μεταποίηση, τα ακίνητα, τον τουρισμό, το εμπόριο και τη γεωργία.
Το επόμενο βήμα είναι η στροφή προς την καινοτομία συγκεκριμένα. Ενώ ένα ξενοδοχείο ή ένα έργο στέγασης μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, η οικοδόμηση ενός οικοσυστήματος νεοσύστατων επιχειρήσεων όπως το Ισραήλ σημαίνει αντιμετώπιση κάθε κενού με τη σειρά του: πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια, αγωγούς από πανεπιστήμια προς βιομηχανίες, τραπεζικές υποδομές, οργανωμένες επενδύσεις της διασποράς και ξένους επενδυτές που κατανοούν την αγορά αρκετά καλά ώστε να αναλάβουν ρίσκο.
Ιδιώτες επενδυτές είναι σίγουροι ότι θα επενδύσουν σε ισραηλινές νεοσύστατες επιχειρήσεις
Η νεοσύστατη οικονομία του Ισραήλ αφέθηκε να ανθίσει χάρη σε ένα κράτος που δημιούργησε συνθήκες στις οποίες οι ιδιώτες επενδυτές είχαν εμπιστοσύνη. Το πρόγραμμα Yozma, που ξεκίνησε το 1993, χρησιμοποίησε δημόσια κεφάλαια για να προσελκύσει ξένους επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων και να δημιουργήσει τοπικά επενδυτικά κεφάλαια. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων του Ισραήλ καθοδηγούνταν από τον ιδιωτικό τομέα.
Η επιτυχία που ακολούθησε αντικατοπτρίζεται στους αριθμούς. Το Ισραήλ δαπανά περισσότερο από το 6% του ΑΕΠ του σε έρευνα και ανάπτυξη. Ο τομέας υψηλής τεχνολογίας αντιπροσωπεύει περίπου το 12% του εργατικού δυναμικού, περίπου το ένα πέμπτο του ΑΕΠ και περισσότερο από το ήμισυ των εξαγωγών. Το 2025, οι ισραηλινές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας συγκέντρωσαν 15,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτική χρηματοδότηση. Παρά τον πόλεμο και την πολιτική αβεβαιότητα, οι επενδυτές κατάλαβαν ένα οικοσύστημα που ήταν θεσμικά ενσωματωμένο και ως εκ τούτου ήταν πρόθυμοι να αναλάβουν ρίσκο.
Φυσικά, μια κουρδική στρατηγική καινοτομίας θα ήταν διαφορετική από μια ισραηλινή, επειδή το Κουρδιστάν έχει το δικό του πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Πρακτικά, μπορεί να μοιάζει με τη χρήση δημόσιου χρήματος για την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων, ίσως μέσω ενός ταμείου συνεπένδυσης. Το κράτος δεν θα πρέπει να επιλέγει ποιος θα λάβει επενδύσεις, αλλά θα πρέπει να μοιράζεται τον κίνδυνο με τους επενδυτές, ειδικά με εκείνους από την κουρδική διασπορά που μπορεί να έχουν επιχειρηματικό ή προσωπικό συμφέρον στην περιοχή.
Η εκπαίδευση είναι μόνο η μισή δουλειά ενός πανεπιστημίου. Μπορεί επίσης να είναι ένας οικονομικός θεσμός. Το Ramot του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, για παράδειγμα, εντοπίζει και εμπορευματοποιεί τις πανεπιστημιακές εφευρέσεις, συνδέοντας έτσι τον ακαδημαϊκό χώρο με τη βιομηχανία. Τα κουρδικά πανεπιστήμια μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτή τη δομή.
Από αυτή την άποψη, το KRI δεν ξεκινά από το μηδέν. Από το 2003, η περιοχή έχει επεκταθεί από τέσσερα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε περίπου 50 δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα, ένα τεράστιο εθνικό επίτευγμα.
Η έρευνα του Βρετανικού Συμβουλίου διαπίστωσε ότι το 76% των νέων στην περιοχή του Κουρδιστάν ενδιαφέρονται να ξεκινήσουν τη δική τους επιχείρηση, ενώ μόνο το 51% πιστεύει ότι η εκπαίδευσή τους τους είχε προετοιμάσει καλά για εργασία.
Το Κουρδιστάν δεν έχει έλλειψη φιλοδοξίας. Αλλά έχει και έλλειψη δρόμων για να αναπτυχθεί αυτή η φιλοδοξία.
Υπάρχουν πρώιμες διαδρομές, συμπεριλαμβανομένου του Five One Labs, το οποίο υποστηρίζει τους επιχειρηματίες μέσω εκπαίδευσης, καθοδήγησης, πρόσβασης σε χρηματοδότηση και οικοδόμησης οικοσυστήματος. Το Orange Corners KRI βοηθά τους επιχειρηματίες στην περιοχή να ξεκινήσουν και να αναπτύξουν επιχειρήσεις μέσω επώασης, καθοδήγησης και πρόσβασης στην αγορά.
Αυτοί οι οργανισμοί θα πρέπει να θεωρούνται ως κεντρικό μέρος της οικονομικής υποδομής της περιοχής στο μέλλον.
Ακαδημαϊκό έργο επισημαίνει επίσης ζητήματα που έχουν περιορίσει την ανάπτυξη. Μια επισκόπηση της ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια του Κουρδιστάν του 2019 υποστηρίζει ότι η επιχειρηματικότητα θα μπορούσε να βοηθήσει την περιοχή να αντιμετωπίσει την ανεργία και την αδυναμία του ιδιωτικού τομέα, αλλά μόνο εάν αρθούν τα διαρθρωτικά εμπόδια. Εντοπίζει προβλήματα που αντιστοιχούν στις ανάγκες μιας νεοσύστατης οικονομίας, όπως η περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαια, η ασθενής τραπεζική υποδομή, η ανεπαρκής προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, η ασαφής ρύθμιση του ηλεκτρονικού επιχειρείν, η περιορισμένη εκπαίδευση στην επιχειρηματικότητα και οι ασθενείς δεσμοί μεταξύ πανεπιστημίων, επιχειρηματικών κέντρων και τοπικών επιχειρήσεων.
Αυτό σημαίνει ότι ορισμένοι ιδρυτές ή θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων περιορίζονται διαρθρωτικά. Πρέπει να δημιουργηθεί ένα οικοσύστημα στο οποίο οι χρηματοοικονομικοί, οι νομικοί και τα πανεπιστήμια συνεργάζονται για να επιτρέψουν την πραγματική ανάπτυξη.
Η τραπεζική και χρηματοπιστωτική μεταρρύθμιση έχει ήδη ξεκινήσει και είναι απολύτως ζωτικής σημασίας. Ενώ μια οικονομία με μεγάλη ρευστότητα μπορεί να στηρίξει το εμπόριο και τις οικογενειακές επιχειρήσεις, οι νεοσύστατες επιχειρήσεις απαιτούν πληρωμές με κάρτα, αρχεία και επίσημες δομές της εταιρείας.
Το πρόγραμμα MyAccount της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν (KRG), το οποίο στοχεύει στη μετάβαση των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα από τις πληρωμές με μετρητά στις σύγχρονες ψηφιακές τραπεζικές συναλλαγές, μπορεί να αποτελέσει κεντρικό μέρος αυτής της μετατόπισης.
Τον Μάιο του 2026, το Υπουργείο Οικονομικών και Οικονομίας της KRG δήλωσε ότι περισσότεροι από 900.000 δικαιούχοι του δημόσιου τομέα είχαν εγγραφεί για τραπεζικούς λογαριασμούς.
και είχαν παραδοθεί περισσότερες από 800.000 τραπεζικές κάρτες.
Χωρίς συνεχή τραπεζική μεταρρύθμιση, μια οικονομία καινοτομίας θα είναι απρόσιτη.
Η ΔΙΑΣΠΟΡΑ αποτελεί ένα ιδιαίτερα αξιοσημείωτο σημείο σύγκρισης μεταξύ της ισραηλινής και της κουρδικής περίπτωσης.
Το Ισραήλ χρησιμοποιεί εδώ και καιρό τη Διασπορά ως στρατηγικό οικονομικό πλεονέκτημα, αξιοποιώντας τις εβραϊκές κοινότητες στο εξωτερικό για να παρέχει κεφάλαια, καθοδήγηση, πολιτική υποστήριξη και πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές.
Με τη σειρά του, αυτό δημιούργησε έναν βρόχο ανατροφοδότησης όπου οι επενδυτές της Διασποράς βοήθησαν στην οικοδόμηση του οικοσυστήματος νεοσύστατων επιχειρήσεων του Ισραήλ, ενώ επιτυχημένες ισραηλινές εταιρείες ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη και τη συμμετοχή της Διασποράς.
Η κουρδική περίπτωση μοιράζεται εν μέρει αυτά τα κοινά στοιχεία, με μεγάλες, εδραιωμένες κοινότητες σε όλη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, αλλά διαφέρει στο ότι αυτά τα δίκτυα δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί σε μια συντονισμένη οικονομική στρατηγική που καθοδηγείται από το KRI.
Κάποια χρήματα της κουρδικής διασποράς επιστρέφουν ήδη στην περιοχή μέσω οικογενειακής υποστήριξης. Μια στρατηγική για νεοσύστατες επιχειρήσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει πιο επίσημα κανάλια για επενδύσεις.
Τα κουρδικά δίκτυα αγγέλων στο Λονδίνο, το Βερολίνο, την Ουάσινγκτον και τον Κόλπο θα μπορούσαν να συνδεθούν με ιδρυτές στο Κουρδιστάν. Τα προγράμματα καθοδήγησης θα μπορούσαν να συνδέσουν Κούρδους επαγγελματίες της διασποράς με φοιτητές και επιχειρηματίες. Οι ευκαιρίες για κουρδικές νεοσύστατες επιχειρήσεις να παρουσιαστούν σε διεθνείς επενδυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μετατόπιση της αφήγησης γύρω από το Κουρδιστάν προς το οικονομικό δυναμικό και όχι προς την πολιτική συμπάθεια.
Η ανάπτυξη της κουρδικής ήπιας ισχύος είναι επομένως όχι μόνο οικονομικά χρήσιμη, αλλά και απαραίτητη. Το πολιτικό ρίσκο του Ισραήλ δεν εξαφανίστηκε ποτέ, αλλά οι παγκόσμιοι επενδυτές κατανόησαν τον πολιτισμό, τα πανεπιστήμια, τους ιδρυτές. Το Κουρδιστάν χρειάζεται μια παρόμοια εξοικείωση.
Η ίδρυση της Κουρδικής Εταιρείας στο Λονδίνο παρέχει ένα ισχυρό, αν και πρώιμο, παράδειγμα αυτού. Η εταιρεία δημιουργήθηκε ως πλατφόρμα για την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ του κουρδικού και του βρετανικού λαού, σε πολιτιστικούς, ακαδημαϊκούς και οικονομικούς τομείς.
Πλατφόρμες όπως η Κουρδική Εταιρεία μπορούν να δώσουν στους Κούρδους ιδρυτές πρόσβαση σε χώρους όπου επιμελείται η φήμη και, ως εκ τούτου, λαμβάνονται επενδυτικές αποφάσεις.
Το Ισραήλ και η ιδέα ενός Έθνους Νεοσύστατων Επιχειρήσεων θέτουν υψηλά πρότυπα. Το Κουρδιστάν δεν χρειάζεται να αντιγράψει το Ισραήλ, αλλά μπορεί να μάθει από την πορεία του από ένα μικρό και πολιτικά αβέβαιο περιβάλλον σε μια νεοσύστατη και τεχνολογική υπερδύναμη.
Η περιοχή διαθέτει τους πόρους, με έναν νεαρό και μορφωμένο πληθυσμό, ορισμένες θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων σε πρώιμο στάδιο, αυξανόμενες επενδύσεις και μια διασπορά με δεξιότητες και κεφάλαια. Η πρόκληση είναι να συγκεντρωθούν όλα αυτά σε ένα σύστημα που υποστηρίζει τους ιδρυτές και προσελκύει επενδύσεις.
Τα δεδομένα για τη μετανάστευση αντικατοπτρίζουν περαιτέρω τα διακυβεύματα. Η έρευνα Next Generation Iraq του Βρετανικού Συμβουλίου διαπίστωσε ότι το 59% των νέων στην περιοχή του Κουρδιστάν θα εξέταζε το ενδεχόμενο να μετακομίσει σε άλλη χώρα, ένας αριθμός που θα πρέπει να ανησυχεί ιδιαίτερα τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Εάν οι ευκαιρίες παραμείνουν περιορισμένες, οι φιλόδοξοι νέοι Κούρδοι θα συνεχίσουν να αναζητούν εργασία στο εξωτερικό. Εάν μπορούν να δημιουργήσουν και να επεκτείνουν εταιρείες στην πατρίδα τους, θα ενισχύσουν την οικονομία της περιοχής και τη μακροπρόθεσμη σταθερότητά της.
Το Κουρδιστάν δεν είναι Ισραήλ. Οι περιορισμοί είναι διαφορετικοί. Αλλά και για τους δύο, η επιβίωση εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση κάθε συζήτησης, κάθε οικονομικής απόφασης. Η καινοτομία έχει δώσει στο Ισραήλ μεγαλύτερο έλεγχο του οικονομικού του μέλλοντος.
Η πρώτη ύλη για ένα νεοσύστατο έθνος υπάρχει ήδη στο Κουρδιστάν. Αυτό που χρειάζεται είναι η καλωδίωση για να το θέσει σε λειτουργία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου