Η κλιμακούμενη αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ αποκτά ολοένα και πιο ανησυχητικές διαστάσεις, καθώς κορυφαίοι Τούρκοι πολιτικοί αναλυτές, δημοσιογράφοι και πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι υιοθετούν μια ιδιαίτερα επιθετική ρητορική απέναντι στο εβραϊκό κράτος. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι εξελίξεις στη Συρία, η συνεχιζόμενη απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35, αλλά και οι αμφιβολίες που εκφράζονται πλέον ανοιχτά στην Τουρκία για το κατά πόσο το ΝΑΤΟ θα υπερασπιζόταν την Άγκυρα σε περίπτωση μιας μελλοντικής στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ισραήλ.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις που καταγράφηκαν σε τουρκικά και αραβόφωνα μέσα ενημέρωσης αποτυπώνουν ένα νέο κλίμα ανησυχίας στο εσωτερικό της Τουρκίας, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν τον αυξανόμενο προβληματισμό για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Πρώην σύμβουλος του Ερντογάν κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιδιώκει τον διαμελισμό της Συρίας
Ο πρώην σύμβουλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Γιασίν Ακτάι, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η ισραηλινή στρατηγική στη Συρία δεν αποσκοπεί στην ασφάλεια, αλλά στη διατήρηση της αστάθειας και στον κατακερματισμό της χώρας.
Μιλώντας στην αραβόφωνη εκπομπή Madar al-Ghad, ο Ακτάι ισχυρίστηκε ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί την ύπαρξη ενός σταθερού και ενωμένου συριακού κράτους στα βόρεια σύνορά του.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Τελ Αβίβ επιδιώκει τη δημιουργία ξεχωριστών κέντρων εξουσίας στη Συρία, αξιοποιώντας τις τοπικές εθνοτικές και θρησκευτικές ισορροπίες.
Ειδική αναφορά έκανε:
- στους Δρούζους της νότιας Συρίας
- στις κουρδικές δυνάμεις ανατολικά του Ευφράτη
κατηγορώντας το Ισραήλ ότι επιχειρεί να ενισχύσει τις τοπικές αυτές δυνάμεις προκειμένου να αποτρέψει την πλήρη επανένωση της χώρας.
«Το Ισραήλ θεωρεί ότι θα είναι ασφαλές όταν οι γείτονές του καίγονται»
Η ρητορική του Ακτάι κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους.
Υποστήριξε ότι το Ισραήλ θεωρεί πως η διαρκής αποσταθεροποίηση των γειτονικών κρατών λειτουργεί υπέρ της δικής του ασφάλειας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Πιστεύει ότι όταν όλα γύρω του καίγονται, το ίδιο θα παραμείνει ασφαλές.»
Ο πρώην σύμβουλος του Ερντογάν υποστήριξε ακόμη ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία, στον Λίβανο και στη Γάζα αποτελούν, κατά την άποψή του, ένδειξη μιας στρατηγικής που μακροπρόθεσμα θα αποδειχθεί επιζήμια για το ίδιο το Ισραήλ.
Οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν τις προσωπικές του εκτιμήσεις και δεν συνιστούν επίσημη θέση της τουρκικής κυβέρνησης.
Νέα επίθεση από τουρκικά μέσα: «Το ισραηλινό λόμπι μπλοκάρει τα F-35»
Την ίδια ώρα, σε τηλεοπτικές εκπομπές στην Τουρκία επανήλθε στο προσκήνιο το ζήτημα της επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35.
Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα το 2019, μετά την προμήθεια του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, γεγονός που οδήγησε και στην επιβολή των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA.
Παρά τα σενάρια που κατά καιρούς διακινούνται περί μεταφοράς ή πώλησης των S-400 σε τρίτες χώρες, όπως το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Τούρκοι σχολιαστές υποστήριξαν ότι το βασικό εμπόδιο βρίσκεται αλλού.
Η παρουσιάστρια Σιμγκέ Φιστίκογλου ισχυρίστηκε ότι:
«Η Τουρκία δεν θα μπορέσει να αποκτήσει F-35 όσο υπάρχει το ισραηλινό λόμπι.»
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής συζήτησης δεν παρουσιάστηκαν αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι η ισραηλινή πλευρά αποτελεί τον μοναδικό ή καθοριστικό παράγοντα που εμποδίζει την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Στην πράξη, η αμερικανική στάση απέναντι στην Άγκυρα επηρεάζεται από ένα ευρύτερο πλέγμα παραγόντων, στο οποίο περιλαμβάνονται η υπόθεση των S-400, οι κυρώσεις CAATSA, οι αποφάσεις του αμερικανικού Κογκρέσου και οι συνολικές αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Το ΝΑΤΟ θα υπερασπιζόταν την Τουρκία απέναντι στο Ισραήλ;
Ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της συζήτησης στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αφορούσε το υποθετικό σενάριο μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Αφορμή αποτέλεσαν δηλώσεις που αποδόθηκαν στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο κατά πόσο θα ενεργοποιούνταν η ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Αντί αυτού, εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν θα επέτρεπε την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μιας τέτοιας κρίσης.
Η απάντηση αυτή ερμηνεύθηκε από ορισμένους Τούρκους αναλυτές ως ένδειξη ότι η Συμμαχία ενδέχεται να μην προσέφερε αυτόματη στρατιωτική υποστήριξη στην Τουρκία σε ένα τόσο σύνθετο γεωπολιτικό σενάριο.
Πρόκειται, ωστόσο, για ερμηνείες σχολιαστών και όχι για επίσημη θέση του ΝΑΤΟ.
Αυξάνονται οι φωνές αμφισβήτησης των δυτικών συμμάχων στην Τουρκία
Κατά τη διάρκεια της ίδιας τηλεοπτικής συζήτησης, διατυπώθηκαν προτάσεις για επανεξέταση της τουρκικής στρατηγικής εξάρτησης από τη Δύση.
Οι συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι η Άγκυρα οφείλει να αξιολογήσει εκ νέου:
- τη συμμετοχή της σε μεγάλα προγράμματα του ΝΑΤΟ
- τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες
- το ποιοι είναι οι πραγματικοί της σύμμαχοι σε περίπτωση κρίσης
Η χαρακτηριστική φράση που ακούστηκε ήταν:
«Ήρθε η ώρα να αναγνωρίσουμε ποιοι είναι πραγματικά οι φίλοι και ποιοι οι αντίπαλοί μας.»
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις καταδεικνύουν ότι στο εσωτερικό της Τουρκίας αναπτύσσεται ένας ευρύτερος δημόσιος διάλογος για τον προσανατολισμό της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής της χώρας.
Η Συρία μετατρέπεται στο νέο πεδίο αντιπαράθεσης Τουρκίας – Ισραήλ
Οι τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις Τούρκων αναλυτών και πρώην κυβερνητικών στελεχών καταδεικνύουν ότι η Συρία εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς άξονες της αντιπαράθεσης Άγκυρας – Τελ Αβίβ.
Η κριτική προς το Ισραήλ, οι αναφορές στα F-35, οι συζητήσεις για τον ρόλο του ΝΑΤΟ και οι αμφισβητήσεις γύρω από τη δυτική στήριξη προς την Τουρκία συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένης πολιτικής έντασης.
Ωστόσο, παρά τη σκληρή ρητορική που καταγράφεται σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης ή του ΝΑΤΟ που να προεξοφλεί ή να επιβεβαιώνει ένα σενάριο άμεσης στρατιωτικής αναμέτρησης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Το βέβαιο είναι ότι οι εξελίξεις στη Συρία, οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις και η ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο θα συνεχίσουν να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διαμόρφωση του περιφερειακού σκηνικού τους επόμενους μήνες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου