Μπορεί η αρχική υποδοχή στο αεροδρόμιο της Άγκυρας από τον υπουργό Τουρισμού να έμοιαζε λίγο... φτωχή και ο πρώτος on camera διάλογος μεταξύ Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να περιείχε.... 10 τυπικές λέξεις, ωστόσο, τα όσα ακολούθησαν κατά τη διάρκεια της «κλειστής» συνάντησης των δύο ηγετών, οι συμφωνίες που υπεγράφησαν, αλλά και οι δηλώσεις που ακολούθησαν, ενίσχυσαν το θετικό κλίμα στο 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας.

Χωρίς φανφάρες και πράξεις εθνικής κυριαρχίας, αλλά μέσα από ένα διάλογο περίπου 1,5 ώρας που έγινε σε κλίμα συνεννόησης και... καλής καρδιάς, ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Τούρκος πρόεδρος έστειλαν μήνυμα σύμπλευσης αναφορικά με τις διαφορές τους, η Αθήνα έθεσε θέμα απόσυρσης των απειλών στη σχέση με την Άγκυρα, ενώ ο Ερντογάν «πάτησε» πάνω στην επίλυση των ζητημάτων με βάση το διεθνές δίκαιο, αποκαλώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως «πολύτιμο φίλο».

Μέσα από τον διάλογο αποκαταστήσαμε ένα σαφές πλέγμα συναντήσεων και ανοικτών διαύλων επικοινωνίας προς όφελος των δύο λαών. Ως γειτονικές χώρες, Ελλάδα και Τουρκία, καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα, μιλώντας με ειλικρίνεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το Διεθνές Δίκαιο. Ακόμα και όταν διαφωνούμε, είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και εντάσεις. Και θέλω να επαναλάβω ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα ειρηνική, είμαστε πάντα προσηλωμένοι στον διάλογο, ο οποίος θα πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό», ήταν το πρώτο μήνυμα που έστειλε ο κ. Μητσοτάκης.

«Πολύ καλή συνεργασία στο μεταναστευτικό»

Στη συνέχεια ο Έλληνας πρωθυπουργός στάθηκε και στο Μεταναστευτικό: «Έχουμε πάρα πολύ καλή συνεργασία στο ζήτημα του μεταναστευτικού. Οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί, μόλις τον τελευταίο χρόνο, κατά σχεδόν 60%. Είναι το αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των χερσαίων και των θαλασσίων συνόρων αλλά και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών. Είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, όπως μας υπενθύμισε το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου. Η καταπολέμηση των απάνθρωπων δικτύων των διακινητών οφείλει να είναι σταθερός, διαχρονικός στόχος των δύο κρατών μας».

Για τις προοπτικές στις παράλληλες επενδύσεις, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε: «Γίνονται σημαντικές επενδύσεις από ελληνικές εταιρείες στην Τουρκία, σημαντικές επενδύσεις από τουρκικές εταιρείες στην Ελλάδα.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν, επιτεύγματα και βήματα προόδου και προέκυψαν χάρη στην πολιτική βούληση και στη συστηματική προσπάθεια των δύο πλευρών. Ταυτόχρονα όμως πρέπει να συμβάλλουμε από κοινού στη σταθερότητα μιας ευρύτερης περιοχής, που δοκιμάζεται από πολλαπλές κρίσεις.

«Να αρθεί κάθε απειλή, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;»

Η σημαντική διαφωνία για την οριοθέτηση της ΑΟΖ: «Γνωρίζουμε, βεβαίως, ότι υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, με την ελληνική θέση να παραμένει σταθερή: ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών -υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης-, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, να αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στο ίδιο πνεύμα με τη θετική εμπειρία η οποία έχει μεσολαβήσει, είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;

Για το Κυπριακό: «Συζητήσαμε επίσης και τις εξελίξεις στο Κυπριακό, όπου η ελληνική θέση παραμένει σαφής. Οι πρωτοβουλίες του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας ώστε να επανεκκινήσει ένας ουσιαστικός διάλογος από εκεί που διεκόπη το 2017, σε μία διαδικασία η οποία, βεβαίως, πρέπει να κινείται πάντα στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας».

Για τη μειονότητα της Θράκης: «Το ίδιο καθαρή είναι και η οπτική μας για τις μειονότητες στα δύο κράτη. Το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία. Αλλά θα ξαναπώ αυτό το οποίο είχα πει πριν από δύο χρόνια: Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με χριστιανούς συμπολίτες μας, βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας. Ενώ παράλληλα και στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη πρωτίστως, η ελληνική μειονότητα, παρά δυστυχώς τη μεγάλη της συρρίκνωση, εξακολουθεί να εμπλουτίζει την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας. Ας εργαστούμε, λοιπόν, για το πώς αυτές οι δύο μειονότητες μπορούν πράγματι να γίνουν ''γέφυρες'' φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας.

Και ο Έλληνας πρωθυπουργός έκλεισε στεκόμενος στην καλή γειτονία: «Με τη σκέψη ότι η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο, επιλέγοντας τη σύγκλιση, τον διάλογο και την πίστη στο Διεθνές Δίκαιο. Ώστε με αίσθημα ευθύνης να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης, προόδου και ευημερίας για τις χώρες μας, να τιμήσουμε την παρακαταθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Kemal Atatürk».

«Να λύσουμε τις διαφορές με βάση το διεθνές δίκαιο»

Αυτό που αποτυπώθηκε και από τις δηλώσεις Ερντογάν, είναι η επιδίωξη και από τις δυο πλευρές να διατηρηθεί το «καλό κλίμα» που έχει οικοδομηθεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος έκανε λόγο για αλληλένδετα προβλήματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Μία διαφορά που όπως ανέφερε θα μπορούσε στο μέλλον να διευθετηθεί μέσω προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία.

«Οι συμφωνίες και τα μνημόνια που υπογράφει η Τουρκία με την Ελλάδα παρέχουν καλύτερο κοινό έδαφος για την ενίσχυση των αμοιβαίων επαφών», ήταν τα πρώτα λόγια του Ερντογάν που καλωσόρισε για δεύτερη φορά στην Άγκυρα, όπως είπε, τον πρωθυπουργό και την ελληνική αντιπροσωπεία, και ανέφερε ότι μετά τη συνάντησή τους στα τέλη του 2023 στην Αθήνα, αποφασίσανε ότι συμφωνούνε αμφότεροι να συνεχίσουνε το διάλογο για την ενίσχυση των αμοιβαίων επαφών.

«Θα συνεχίσουμε να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για να ανέλθει το αμοιβαίο εμπόριο. Με τον Έλληνα πρωθυπουργό συζητήσαμε για άλλη μια φορά με σαφήνεια και ειλικρίνεια τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο. Εμείς από το παρελθόν μέχρι τώρα υποστηρίζουμε το εξής: παρόλο που τα υφιστάμενα ζητήματα είναι ακανθώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του διεθνούς δικαίου αρκεί να υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση».

Πρόσθεσε ότι «με ικανοποίηση διαπίστωσα ότι συμφωνούμε με τον πολύτιμο μου φίλο Κυριάκο σε αυτό το θέμα. Όπως και σε όλους τους υπόλοιπους τομείς των σχέσεών μας πιστεύουμε ότι από το 2023 και μετά θα σημειωθεί πρόοδος και στην επίλυση των αλληλένδετων προβλημάτων στο Αιγαίο».

Ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος και αναφορικά με το θέμα των μειονοτήτων «που αποτελούν το ανθρώπινο στοιχείο των σχέσεών μας, πρέπει να ενεργήσουμε με αίσθημα ιστορικής ευθύνης» είπε.

Ο κ.Ερντογάν συνέχισε λέγοντας ότι μοιράστηκε τις προσδοκίες του με τον κ. Μητσοτάκη σχετικά με το να ωφεληθεί πλήρως η -όπως την αποκάλεσε «τουρκική μειονότητα της δυτικής Θράκης» από τις θρησκευτικές ελευθερίες και τις ελευθερίες στην εκπαίδευση.

Οι δυο χώρες-είπε ο πρόεδρος της Τουρκίας- που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ- είναι αντιμέτωπες με πολλές εξελίξεις που συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα, και σημείωσε ότι η συμμετοχή της Τουρκίας στις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ευρώπης είναι προς το κοινό συμφέρον και των δύο χωρών. Είπε επίσης ότι εξετάστηκαν κατά τη συνάντηση οι περιφερειακές εξελίξεις ως προς την κατάσταση στη Γάζα και το ειρηνευτικό σχέδιο. Τόνισε ότι η Τουρκία απορρίπτει τις πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ να επεκτείνει τον έλεγχο στη Δυτική Όχθη και να αποδυναμώσει την Παλαιστινιακή διοίκηση.

«Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα στην Μέση Ανατολή περνά μέσα από τη δίκαιη λύση στο Παλαιστινιακό με βάση την λύση των δυο κρατών. Θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε αυτή τη λύση. Πιστεύω ότι η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας θα διατηρήσει στην ατζέντα του Συμβουλίου την προοπτική της λύσης των δυο κρατών προς όφελος της περιοχής μας», τόνισε ο τούρκος πρόεδρος.

Ο κ. Ερντογάν κατέληξε λέγοντας ότι ως δυο γείτονες και σύμμαχοι «πιστεύω από τα βάθη της καρδιάς μου ότι πρέπει να διατηρήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου με βάση τη συνεργασία».

Οι επτά συμφωνίες για εμπόριο και διμερή συνεργασία.

Τη συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου αλλά και τη συνεργασία των δύο χωρών στους τομείς της έρευνας και της τεχνολογίας και της ετοιμότητας έναντι σεισμών, προβλέπουν, μεταξύ άλλων, οι συμφωνίες που υπέγραψαν Αθήνα και Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και της συνάντησης του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Τα συνολικά επτά κείμενα που υπέγραψαν η ελληνική και η τουρκική αντιπροσωπεία κατά την διάρκεια του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα, ενώπιον του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν τα εξής:

  1. Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας
  2. Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού
  3. Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου
  4. Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο ‘’Enterprise Greece’’ και το ‘’Invest in Turkiye’’
  5. Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία
  6. Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών
  7. Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.
cnn.gr