Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026

Τζίμης Πανούσης: «Δεκαπέντε χιλιάδες και μία, στραβάδια απολύομαι» σαν σήμερα πριν από 8 χρόνια.

Ο αναρχικός «Νεοέλληνας» έφυγε από την ζωή στις 13 Ιανουαρίου 2018 αφήνοντας πίσω του μια καριέρα γεμάτη τραγούδια, βιβλία, αντιπαραθέσεις και σάτιρα.

Από υπάλληλος σε τράπεζα, Δράκουλας των Εξαρχείων και τελικά ένας αναρχικός «Νεοέλληνας» που αφού ξεγέλασε μια φορά τον θάνατο έφυγε «πάνω στη σκηνή» πριν από 8 χρόνια στις 13 Ιανουαρίου 2018.


Ο Τζίμης Πανούσης γεννήθηκε στις 12 Φλεβάρη του 1954 από μικρασιάτες πρόσφυγες γονείς, τον Θεόδωρο και τη Φωτεινή, στην Αθήνα και μεγάλωσε στο Χολαργό.
Το 1972, δύο χρόνια πριν πέσει η Χούντα, στο Χολαργό λειτουργεί ο ΠΟΜΝΕ (Πολιτιστικός Όμιλος Νέων). Ο Τζίμης Πανούσης και ομάδα καλλιτεχνών στήνουν θεατρική ομάδα και φωνάζουν τον Γιάννη Χουβαρδά να κάνει μαθήματα. Στη συνέχεια ανεβάζουν παραστάσεις με έργα του Γ. Σουρή στον κινηματογράφο «Αλόμα». Μετά το κλείσιμο του ΠΟΜΝΕ η ομάδα μετονομάζεται σε Καλλιτεχνική Εταιρεία και μεταφέρεται σε άλλη γειτονιά του Χολαργού. Εκεί ο Τζιμάκος με την «Χαρούμενη Κουδουνίστρα» παρουσιάζει την παράσταση «Κουλτούρα Ντίνερ», ένα μιούζικαλ με φασολάδα.

Το καλοκαίρι του 1973 βρίσκει δουλειά, από μικρές αγγελίες, στον περιοδεύοντα Μουσικό Θίασο Κρήτης, ένα μπουλούκι-βαριεττέ. Εκεί ο Τζιμάκος τραγουδάει με τη κιθάρα του και κάνει τον βοηθό ταχυδακτυλουργού και τον κομπέρ του Θιασάρχη Μανωλιού σε περιοδεία σχεδόν σε όλη την Ελλάδα.

Όταν δημιουργείται η Θεατρική Συντεχνία (Χουβαράς, Αρμάος, Αδαμάκη κ.α.) ο Τζίμης συμμετέχει ως ηθοποιός, μουσικός και τραγουδιστής. Ανεβάζουν τον «Αλέκο με τα κυδώνια», τον «Ερωτόκριτο» με τον Δήμο Αβδελιώδη σε Ελλάδα και Ευρώπη (Σουηδία, Νορβηγία, Αγγλία κ.λπ.). Μετά συμμετέχει για ένα καλοκαίρι στο θέατρο Καισαριανής σε σκηνοθεσία Σταύρου Ντουφεξή όπου παίζει τουμπερλέκι, αντικαθιστώντας τον γέροντα Μαθιό Μπαλαμπάνη, στην «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε όλη τη διάρκεια του έργου επί σκηνής. Όταν η παράσταση πηγαίνει στην Πολωνία δεν τον παίρνουν επειδή «δεν ήτανε κνίτης».

Η παραίτηση από την Τράπεζα.

Στη συνέχεια εγκαταλείπει τον θίασο για να δουλέψει ως υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα από την οποία θα παραιτηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μάλιστα μέσω επιστολής τονίζει ότι «αρνούμαι να είμαι μισθωτός σκλάβος»

«Κύριε Διοικητά,
Λαμβάνω την τιμήν να παρακαλέσω Υμας όπως εγκρίνετε την παραίτησιν μου εκ της Τραπέζης δια τους κάτωθι αναφερόμενους λόγους:

1) Παρότι είμαι ταλαντούχος ηθοποιός αρνούμαι να συνεχίσω να παίζω τον ρόλο του υπαλλήλου στη μεγάλη φίλη του Ελληνικού λαού την Εθνική Τράπεζα (όπως λέμε π.χ Εθνικό Θέατρο, Εθνική Πινακοθήκη, Εθνικοσοσιαλισμός κ.λ.π).

2) Η μέχρι τώρα προνομιούχα εργασία μου εις την Διοίκησιν της Έθνικής Τράπεζας στο τμήμα Συμφωνιών Ανταποκριτών Εξωτερικού δεν ήταν πάρα ένας ρόλος κομπάρσου στην καλοστημένη παράσταση των μεγαλοκεφαλαιούχων μετόχων πάνω στην πλάτη του Ελληνικού λαού (για λεπτομέρειες βλέπε γερή πολιτική ανάλυση Αντρέας Παπανδρέου, Χαρίλαος Φλωράκης, Ερυθρές Ταξιαρχίες κ.λ.π).

3) Δεν ξέρετε πόσο θα στεναχωρηθώ που θα σταματήσω να συμφωνώ εκατοντάδες πανέμορφους αριθμούς επί 8 ώρες ημερησίως και να αμοίβωμαι τόσο πλουσιοπάροχα με το υπέρογκο ποσό των Δρχ. 10.683 – μηνιαίως. Δυστυχώς όμως μου λείπει το μεγαλύτερο προσόν για ένα τραπεζοϋπάλληλο (που πας κύριε χωρίς μέσο)

4) Δεν κάνατε δεκτή αίτηση μου για άδεια άνευ αποδοχών πράγμα που δεν με απασχολεί και πολύ διότι ο πατέρας μου είναι βασικό στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας και όποτε θελήσω μπορώ να επανέλθω κατόπιν βεβαίως αδιάβλητου διαγωνισμού και

5) Αρνούμαι να είμαι μισθωτός σκλάβος (μπράβο ρε μάγκα!).

Μετά σεβασμού,
Ο αιτών

Τζίμης Πανούσης»


Οι Μουσικές Ταξιαρχίες.

Μουσικά δηλώνει αυτοδίδακτος και παίζει λίγο απ' όλα. Στα μέσα με τέλη της δεκαετίας του '70 σχηματίστηκαν οι Μουσικές Ταξιαρχίες. Η πρώτη εμφάνιση του Πανούση με τις Μουσικές Ταξιαρχίες σε κοινό έγινε το 1977 στο κλαμπ «Αρχιτεκτονική» επί της Πανεπιστημίου στη «Στοά του Απότσου».

Το 1978-79 στη πρώτη κασέτα ανεξάρτητης παραγωγής Disco Tsoutsouni παίζουν Βαγγέλης Βέκιος (τύμπανα), Άκης Δαούτης (μπάσο), Σπύρος Πάζιος (κιθάρα), Βαγγέλης (Van) Σβάρνας (σαξόφωνο), Δημήτρης Παπανικολάου (πιάνο). Μετά έρχεται ο Γιάννης Δρόλαπας (κιθάρα) και στη θέση του Δαούτη στο μπάσο ο Δημήτρης Δασκαλοθανάσης.

Τους καλούν στο «Skylab», στην Πλάκα για μια παράσταση το καλοκαίρι του 1981 και καταλήγουν να παίζουν επί ένα χρόνο κάθε μέρα χωρίς ρεπό.

Η πρώτη τους δισκογραφική δουλειά είναι ο δίσκος Μουσικές Ταξιαρχίες που κυκλοφόρησε από την MINOS-EMI το 1982. Ακολούθησαν οι δίσκοι Αν η Γιαγιά μου είχε Ρουλεμάν (1984) και Hard Core (ζωντανή ηχογράφηση, 1985). Το 1983 οι Μουσικές Ταξιαρχίες καμουφλάρονται κάτω από το όνομα Alamana's Bridge και συμμετέχουν στον δίσκο-συλλογή ελληνικού ροκ Made in Greece Vol.1, παρά τις αντιρρήσεις της τότε δισκογραφικής τους εταιρείας.

Η σόλο καριέρα.

Από τον επόμενο δίσκο Κάγκελα Παντού (1986) ο Πανούσης αποφασίζει να συνεχίσει μόνος του, παρατάει το όνομα Μουσικές Ταξιαρχίες και αποδείχνει περίτρανα ότι είναι μια ομάδα μόνος του.

Πέρα από τη μουσική o Τζίμης Πανούσης έχει ασχοληθεί κατά καιρούς με το ραδιόφωνο, την τηλεόραση και λίγο με τον κινηματογράφο. Έχει μια δεκαπεντάχρονη ιστορία σαν ραδιοφωνικός παραγωγός στους ραδιοσταθμούς Top FM, Κανάλι 15, Ωχ FM, Flash 9.61, 88μισό Θεσσαλονίκης ΣΚΑΪ 100,3FM, CITY 99,5, Ράδιο Θέμα, Ράδιο 9 και Flash 96. Σημαντικό μέρος της πορείας του ραδιόφωνο αποτελεί και η εκπομπή «Όταν ο Τζίμης Πανούσης συνάντησε τον στρατηγό Μακρυγιάννη», μια παραγωγή του τρίτου προγράμματος της ΕΡΑ το 2012.

Στην τηλεόραση δεν ήταν ιδιαίτερα τυχερός αφού η εκπομπή του Κορίτσια ο Τζίμης που επρόκειτο να μεταδοθεί από την τότε ΕΤ2 το 1995 τελικά κόπηκε.

Όσον αφορά στον κινηματογράφο, είχε πρωταγωνιστήσει στην ταινία «Ο Δράκουλας των Εξαρχείων» (1983) του Νίκου Ζερβού μαζί με τις υπόλοιπες Μουσικές Ταξιαρχίες και έχει εμφανιστεί ως γκεστ σταρ στις ταινίες «Ηνίοχος» (1995) του Αλέξη Δαμιανού, «Προστάτης Οικογένειας» (1998) του Νίκου Περάκη και «Safe Sex» (1999) των Μ. Ρέππα - Θ. Παπαθανασίου. Έχει γράψει μουσική για ταινίες όπως η μικρού μήκους Σκηνές (1984) και το ντοκυμαντέρ Αθηνά, Εκ του Μηδενός (2014).

Ο Τζίμης έχει χρηματίσει και συγγραφέας, καθώς κυκλοφόρησε 8 βιβλία.

Οι δικαστικές περιπέτειες του Τζίμη Πανούση.

Η ιδεολογική στάση του Πανούση και η καυστική του σάτιρα τον είχαν φέρει αρκετές φορές αντιμέτωπο με το δικαστήριο. Οι περιπέτειές του με τη δικαιοσύνη ξεκινάνε από πολύ παλιά. Για την ακρίβεια ξεκινά το 1980 με μία κατηγορία από το Πλημμελειοδικείο Καρδίτσας για περιύβριση κατά της αρχής. Ακολούθησαν αρκετές δίκες με κύρια κατηγορία την αθυροστομία του Τζίμη αλλά και τον καυστικό του στίχο που έθιγε άμεσα και έμμεσα πρόσωπα και καταστάσεις.

Είναι γεγονός ότι κατά την περίοδο πριν την κατάργηση της λογοκρισίας (δηλ. περίπου το 1984) οι δίσκοι των Μουσικών Ταξιαρχιών ήταν λογοκριμένοι στα σημεία που υπήρχαν λέξεις που «προσέβαλαν τη δημόσια αιδώ». Με το δίσκο Δουλειές του Κεφαλιού, σύρεται στα δικαστήρια για περιύβριση εθνικού συμβόλου αφού στο εξώφυλλο του δίσκου εικονιζόταν να ανοίγει τρύπες σε ελληνικές σημαίες. Παρόλα αυτά ποτέ δεν κρίθηκε ένοχος για αυτές τις κατηγορίες.


Το 1997 άρχισε νέος κύκλος δικαστικών αναμετρήσεων αυτή τη φορά για συκοφαντική δυσφήμηση, με αντίδικο τον Γιώργο Νταλάρα τον οποίο ο Τζίμης Πανούσης περιέπαιζε κατά τη διάρκεια παραστάσεών του για τη στάση του σχετικά με τις αφιλοκερδείς συναυλίες του. Ο Γιώργος Νταλάρας κατέθεσε ασφαλιστικά μέτρα εναντίον του, που ίσχυσαν μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης, και απαίτησε από τον Πανούση να σταματήσει να χρησιμοποιεί τη φωνή και την εικόνα του στις παραστάσεις του, με πρόστιμο αν το έκανε ενός εκατομμυρίου δραχμών για κάθε αναφορά.

Αργότερα, στις 10 Σεπτέμβρη 1997, με αγωγή ζήτησε ποσό αποζημίωσης εκατό εκατομμυρίων δραχμών για ηθική βλάβη αλλά τελικά η υπόθεση έληξε με καταδίκη του Πανούση σε φυλάκιση πέντε μηνών με αναστολή από το τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών (απόφαση 8002/1998). Ο Πανούσης στις 27 Μαΐου 1999 κατέθεσε έφεση η οποία απορρίφθηκε από το εφετείο Αθηνών στις 21 Δεκέμβρη του 2000 (απόφαση 3040/2001). Η απόφαση επικυρώθηκε ξανά από το Τριμελές Εφετείο Αθηνών το Μάη του 2002 και τελεσίδικα τον Απρίλη του 2004 από τον Άρειο Πάγο.

Ένα εξώφυλλο στο περιοδικό Κλικ το 1999 πού έδειχνε τον Τζίμη ντυμένο αρχιεπίσκοπο να δαγκώνει ένα μήλο κρατώντας την κιθάρα του ήταν η αιτία για την κατηγορία αυτού και των εκδοτών του περιοδικού για καθύβριση θρησκεύματος. Οι κατηγορούμενοι έφυγαν ομόφωνα αθώοι από το ακροατήριο.

Μια από τις πιο γνωστές κατηγορίες που αντιμετώπισε ο Πανούσης και αναπαράχθηκε πολύ από τα ΜΜΕ ήταν η κατηγορία για προσβολή εθνικού συμβόλου, αιτία της οποίας αυτή τη φορά ήταν η αφίσα της παράστασης Της Πατρίδας μου η Σημαία η οποία έδειχνε την ελληνική σημαία με ένα σφυροδρέπανο στη θέση του σταυρού. Αρχικά καταδικάστηκε στις 23 Οκτώβρη του 2000 σε εξαγοράσιμη ποινή τεσσάρων μηνών φυλάκισης αλλά τελικά αθωώθηκε δευτεροδίκως από το 5ο Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών στις 5 Δεκέμβρη του 2001. Στις αρχές του 2005 ο Πανούσης θα καταδικαστεί, ερήμην, από το πρωτοδικείο Πάτρας για εξύβριση αστυνομικού επειδή κατά τη διάρκεια παράστασής του στην πόλη το Φλεωάρη του 2001 έκανε τηλεφωνική φάρσα σε συνταξιούχο αστυνομικό.

Μιλώντας για την σάτιρα σε παλαιότερη συνέντευξή του στην Lifo είχε αναφέρει: «Δεν επιλέγω εγώ το «θύμα» μου, το θύμα της σάτιρας πάντα αυτοεπιλέγεται. Δεν σατιρίζω εγώ τον Ρουβά ή τον Ιερώνυμο, μόνοι τους το προξενούν. Η σάτιρα δεν κωλώνει σε αναπηρίες, δεν κωλώνει σε τίποτα. Σατιρίζει και τον χοντρό και τον ομοφυλόφιλο, έχει αριστοφανικές καταβολές, και πιο άγριες ακόμα.

Σάτιρα κάνει κάποιος μέχρι και στον εαυτό του, που είναι το δυσκολότερο. Από κει ξεκινάς και μετά πας στον Νταλάρα και σε ό,τι άλλο θες να κάνεις με τα κρεμμυδάκια. Σ' αυτήν τη δουλειά, να ξέρετε, της σάτιρας εννοώ, δεν πρέπει να ταυτίζεις τη δημόσια εικόνα σου μ' αυτό που είσαι. Κάποια στιγμή μού τηλεφώνησε ο Αντώνης Ρέμος να μου κάνει τσαμπουκά γιατί τον σατιρίζω. Του είπα: «Αν δεν σε σατιρίζω εγώ και κάνας άλλος, δεν θα υπάρχεις»

Η οικογένεια και ο θάνατός του.

Ο Τζίμης Πανούσης ήταν για χρόνια παντρεμένος με τη Λίλη Δασκαλοθανάση και έχει ένα γιο, τον Άρη. Η Λίλη έχει τραγουδήσει το κομμάτι SOS: Πεντάγωνο καλεί Μόσχα (Νύχτες της Μόσχας) στον δίσκο Disco Tsoutsouni. O Άρης έχει τραγουδήσει ντουέτο με τον πατέρα του, μέσα από video wall, ένα τραγούδι με τίτλο Το τραγούδι του Άρη στην παράσταση Με λένε Πόπη Νο2: Η Επιστροφή.

Ο Τζίμης Πανούσης απέκτησε την κόρη του Φωτεινή από το δεύτερο γάμο του με τη σκηνοθέτιδα Αθηνά Αϊδίνη.

Στις αρχές του Δεκέμβρη του 2017 αισθάνθηκε έντονη αδιαθεσία ενώ βρισκόταν στη σκηνή του «Κυττάρου» λίγο πριν το τέλος της παράστασής Όλοι οι χαζοί μπορούμε. Διακομίσθηκε στο νοσοκομείο «Ελπίς» όπου διαπιστώθηκε πως είχε υποστεί κρίση κολπικής μαρμαρυγής. Λίγες ημέρες αργότερα υπεβλήθη σε επέμβαση. Πέθανε στις 13 Ιανουαρίου 2018, από καρδιακή ανακοπή, στο σπίτι του, λίγες ημέρες πριν ανέβει, όπως είχε ανακοινώσει, στη σκηνή για να συνεχίσει τις παραστάσεις του.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου