Η Ρωσία μεταφέρει τον πόλεμο στην οικονομία - Η Ουκρανία μπροστά στον πιο δύσκολο χειμώνα, η Ευρώπη θα πληρώσει βαρύ τίμημα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση.
Το κέντρο βάρους δεν βρίσκεται πλέον μόνο στα χαρακώματα του ανατολικού μετώπου ούτε στην κατάληψη μερικών ακόμη τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η μάχη μεταφέρεται όλο και βαθύτερα στην οικονομία, στις μεταφορές, στην ενέργεια και τελικά στην καθημερινή δυνατότητα ενός κράτους να λειτουργεί.
Αυτή είναι η βασική εκτίμηση που διατυπώνει το αμερικανικό Foreign Policy: η Μόσχα διευρύνει και εντατικοποιεί την αεροπορική της εκστρατεία, αυξάνοντας όχι μόνο τον αριθμό των πυραύλων και των drones αλλά και το εύρος των στόχων.
Η ανάλυση του Fredrik Wesslau μιλά για μια νέα ρωσική «θεωρία νίκης», η οποία επιδιώκει να παραλύσει την οικονομία, την κοινωνία και τις βασικές λειτουργίες του ουκρανικού κράτους καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Μη βιώσιμος ο πόλεμος για Ουκρανία - Ευρώπη
Το Foreign Policy δεν υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει ήδη επιτύχει τον στόχο της ούτε ότι η κατάρρευση της Ουκρανίας είναι δεδομένη.
Περιγράφει τη στρατηγική που εφαρμόζει το Κρεμλίνο.
Και αυτή η στρατηγική είναι σαφής: να γίνει ο πόλεμος ακριβότερος, δυσκολότερος και τελικά ενδεχομένως μη βιώσιμος για την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους υποστηρικτές της.
Από το μέτωπο στις αρτηρίες της οικονομίας
Το νέο στοιχείο δεν είναι οι επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή — αυτές πραγματοποιούνται εδώ και χρόνια.
Είναι η συστηματική διεύρυνση των στόχων.
Σιδηρόδρομοι, σταθμοί καυσίμων, λιμενικές εγκαταστάσεις, πλοία, ενεργειακές υποδομές, βιομηχανικές μονάδες και κέντρα δεδομένων βρίσκονται πλέον μέσα στο εύρος της ρωσικής αεροπορικής εκστρατείας.
Η επιδίωξη που αποδίδει στη Μόσχα είναι να διαρρήξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσει τις εξαγωγές, να αυξήσει το κόστος παραγωγής και να δυσκολέψει την παροχή ηλεκτρισμού, θέρμανσης και νερού στις πόλεις.
Η εικόνα της οικονομικής πίεσης δεν προέρχεται μόνο από αναλυτές.
Το Reuters κατέγραψε στις 5 Οκτωβρίου ότι η εντατικοποίηση των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων έχει πλήξει σοβαρά την ουκρανική οικονομία, με μεγάλη χαλυβουργική και μεταλλευτική δραστηριότητα στο Kryvyi Rih να έχει διακοπεί και την κυβέρνηση να βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη δημοσιονομική πίεση από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής.
Πρόκειται, συνεπώς, για πόλεμο φθοράς σε δύο επίπεδα.
Στο πρώτο, η Ρωσία επιχειρεί να δυσκολέψει την τροφοδοσία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο δεύτερο, πολύ ευρύτερο επίπεδο, επιχειρεί να αυξήσει τόσο πολύ το οικονομικό κόστος ώστε η Ουκρανία να εξαρτάται ολοένα περισσότερο από εξωτερική χρηματοδότηση.
Η αχίλλειος πτέρνα των Patriot
Ένα από τα πλέον κρίσιμα στοιχεία της εξίσωσης είναι η αεράμυνα.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να διαθέτει μέσα για την αντιμετώπιση drones και πυραύλων cruise, όμως τα συστήματα Patriot αποτελούν το σημαντικότερο διαθέσιμο όπλο της απέναντι στους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Το πρόβλημα είναι τα αποθέματα των αναχαιτιστικών PAC-3.
Ο αριθμός των διαθέσιμων αναχαιτιστικών διεθνώς είναι ανεπαρκής σε σχέση με τον ρυθμό εκτόξευσης ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Δεν ισχυρίζεται ότι η Ουκρανία είναι κυριολεκτικά ανυπεράσπιστη συνολικά· η εκτίμησή του αφορά ειδικά την αυξανόμενη δυσκολία αντιμετώπισης της βαλλιστικής απειλής.
Αυτό αλλάζει τη στρατηγική αριθμητική.
Εάν η Μόσχα μπορεί να παράγει και να εκτοξεύει περισσότερους πυραύλους απ' όσους μπορεί η Ουκρανία να αναχαιτίσει, τότε ακόμη και μια αποτελεσματική αεράμυνα αρχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς εξάντλησης.
Οι γέφυρες και η πίεση στις μεταφορές
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει ο αναλυτής Alexander Mercouris τις πρόσφατες επιθέσεις σε γέφυρες και μεταφορικές υποδομές.
Ο Βρετανός πολιτικός σχολιαστής υποστηρίζει ότι οι γέφυρες του Δνείπερου αποτελούν κρίσιμες αρτηρίες για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς την ανατολική Ουκρανία και εκτιμά ότι οι επιθέσεις εναντίον τους έχουν προκαλέσει σοβαρή πίεση και ανησυχία στην πρωτεύουσα.
Το στρατηγικό σκεπτικό, πάντως, είναι εύκολα αντιληπτό: ο στρατός δεν πολεμά μόνο με ανθρώπους και όπλα.
Πολεμά με τρένα, φορτηγά, καύσιμα, γέφυρες, αποθήκες και ενεργειακά δίκτυα.
Όποιος μπορεί να διακόψει αυτές τις αρτηρίες επηρεάζει το μέτωπο χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να το διασπάσει.
Επέκταση της ζώνης ασφαλείας
Οι Ρώσοι αναλυτές που μίλησαν στη Gazeta.Ru προχωρούν ακόμη περισσότερο.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Vasily Dandykin εκτιμά ότι οι μαζικές επιθέσεις στα ουκρανικά μετόπισθεν θα αποτελέσουν βασικό χαρακτηριστικό της ρωσικής φθινοπωρινής και χειμερινής εκστρατείας.
Κατά τη δική του άποψη, η αποδυνάμωση της ουκρανικής αεράμυνας επιτρέπει σε ρωσικά drones και πυραύλους να επιτυγχάνουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ενώ ο στόχος είναι να δημιουργηθούν προβλήματα σε όπλα, πυρομαχικά, εξοπλισμό και —ιδιαίτερα ενόψει χειμώνα— καύσιμα.
Ο Dandykin εκτιμά επίσης ότι οι ρωσικές επιχειρήσεις θα συνδεθούν με προσπάθειες επέκτασης της «ζώνης ασφαλείας» και με επιχειρήσεις στην ανατολική και νότια Ουκρανία.
Παράλληλα θεωρεί ότι η δυτική υποστήριξη θα συνεχιστεί, αλλά ενδεχομένως όχι στα επίπεδα που ζητά η ουκρανική ηγεσία.
Αντίστοιχα, ο Andrey Kolesnik υποστηρίζει ότι αυτό που στη Δύση περιγράφεται ως νέα ρωσική στρατηγική δεν είναι, από την οπτική της Μόσχας, νέο.
Η δική του θέση είναι ότι η Ρωσία έχει προειδοποιήσει πως όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο θα επιδεινώνονται οι συνθήκες για την Ουκρανία και οι μελλοντικές διαπραγματευτικές της θέσεις.
Ο Kolesnik εκτιμά ότι χωρίς πρόταση ειρήνης την οποία η Μόσχα θα θεωρεί αποδεκτή, οι επιθέσεις —περιλαμβανομένων εκείνων κατά ενεργειακών υποδομών— θα συνεχιστούν.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη ρωσική πολιτική ερμηνεία των πληγμάτων ως μέσου εξαναγκασμού σε διαπραγματεύσεις με ευνοϊκότερους για τη Ρωσία όρους.
Μπορεί να καταρρεύσει η ουκρανική οικονομία;
Εδώ το Foreign Policy χρησιμοποιεί ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, αλλά όχι ως βεβαιότητα.
Υποστηρίζει ότι η ρωσική στρατηγική επιδιώκει να «στραγγίξει» οικονομικά την Ουκρανία.
Αναφέρει το κλείσιμο του διαδρόμου στη Μαύρη Θάλασσα, την πολύ δύσκολη κατάσταση της χαλυβουργίας και το γεγονός ότι η οικονομική ζημιά μειώνει τα φορολογικά έσοδα του κράτους.
Επισημαίνει επίσης χρηματοδοτικές ανάγκες δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Ρώσος αναλυτής Bogdan Bezpalko θεωρεί ότι το Foreign Policy υπερβάλλει όταν αφήνει να εννοηθεί ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να καταστεί συνολικά μη λειτουργική ήδη μέσα στον χειμώνα.
Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία μπορεί να μειώσει σημαντικά τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας, να διαταράξει τις μεταφορές και να καταστρέψει σημαντικό μέρος των υποδομών, αλλά όχι να εξαλείψει ολόκληρο το σύστημα μέσα σε λίγους μήνες.
Το πρόβλημα, τονίζει, είναι η κλίμακα.
Ένα κτίριο μπορεί να τροφοδοτηθεί από γεννήτρια.
Μια ολόκληρη συνοικία πολύ δυσκολότερα.
Ένα μεγάλο βιομηχανικό συγκρότημα δυσκολότερα ακόμη.
Ο πραγματικός στόχος είναι η Ευρώπη
Ο Spiridon Kilinkarov προχωρεί σε μια διαφορετική εκτίμηση.
Θεωρεί ότι η Ουκρανία έχει στηρίξει εξαρχής την πολεμική οικονομία της στη δυτική χρηματοδότηση και επομένως τα ρωσικά πλήγματα δεν μπορούν από μόνα τους να προκαλέσουν οικονομική κατάρρευση όσο η εξωτερική χρηματοδότηση συνεχίζεται.
Κατά την άποψή του, όμως, κάθε κατεστραμμένος σταθμός ηλεκτροπαραγωγής, κάθε κλειστό λιμάνι και κάθε βιομηχανική μονάδα που διακόπτει την παραγωγή αυξάνει τελικά τον λογαριασμό για την Ευρώπη.
Γι' αυτό θεωρεί ότι τα ρωσικά πλήγματα λειτουργούν ως πίεση όχι μόνο προς την Ουκρανία αλλά και προς τους ευρωπαϊκούς χρηματοδότες της.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό ερώτημα του χειμώνα.
Η Ρωσία δεν χρειάζεται απαραίτητα να καταστρέψει ολόκληρη την ουκρανική οικονομία για να πετύχει τον στόχο που της αποδίδει το Foreign Policy.
Αρκεί να αυξήσει τόσο το κόστος διατήρησής της ώστε η Ευρώπη να χρειάζεται κάθε χρόνο περισσότερα χρήματα, περισσότερα όπλα, περισσότερα συστήματα αεράμυνας και περισσότερη πολιτική αντοχή.
Το ίδιο το Foreign Policy προειδοποιεί ότι μια ακόμη συνέπεια ενός εξαιρετικά δύσκολου χειμώνα θα μπορούσε να είναι ένα νέο μεγάλο προσφυγικό κύμα προς την Ευρώπη, γι' αυτό και ζητεί περισσότερη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία τώρα.
Η Μόσχα, με άλλα λόγια, επιχειρεί —σύμφωνα με αυτή την ανάλυση— να μετατρέψει τον χρόνο σε όπλο.
Όχι μόνο απέναντι στον ουκρανικό στρατό.
Απέναντι στην ουκρανική οικονομία, στην αντοχή της κοινωνίας και στην πολιτική βούληση της Ευρώπης.
Και γι' αυτό ο επερχόμενος χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός όχι επειδή θα κρίνει υποχρεωτικά τον πόλεμο, αλλά επειδή θα δείξει ποιος διαθέτει μεγαλύτερα αποθέματα αντοχής: η Ρωσία για να συνεχίσει την εκστρατεία φθοράς ή η Ουκρανία και οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοί της για να αντέξουν το κόστος της.
Το κέντρο βάρους δεν βρίσκεται πλέον μόνο στα χαρακώματα του ανατολικού μετώπου ούτε στην κατάληψη μερικών ακόμη τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η μάχη μεταφέρεται όλο και βαθύτερα στην οικονομία, στις μεταφορές, στην ενέργεια και τελικά στην καθημερινή δυνατότητα ενός κράτους να λειτουργεί.
Αυτή είναι η βασική εκτίμηση που διατυπώνει το αμερικανικό Foreign Policy: η Μόσχα διευρύνει και εντατικοποιεί την αεροπορική της εκστρατεία, αυξάνοντας όχι μόνο τον αριθμό των πυραύλων και των drones αλλά και το εύρος των στόχων.
Η ανάλυση του Fredrik Wesslau μιλά για μια νέα ρωσική «θεωρία νίκης», η οποία επιδιώκει να παραλύσει την οικονομία, την κοινωνία και τις βασικές λειτουργίες του ουκρανικού κράτους καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Μη βιώσιμος ο πόλεμος για Ουκρανία - Ευρώπη
Το Foreign Policy δεν υποστηρίζει ότι η Ρωσία έχει ήδη επιτύχει τον στόχο της ούτε ότι η κατάρρευση της Ουκρανίας είναι δεδομένη.
Περιγράφει τη στρατηγική που εφαρμόζει το Κρεμλίνο.
Και αυτή η στρατηγική είναι σαφής: να γίνει ο πόλεμος ακριβότερος, δυσκολότερος και τελικά ενδεχομένως μη βιώσιμος για την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους υποστηρικτές της.
Από το μέτωπο στις αρτηρίες της οικονομίας
Το νέο στοιχείο δεν είναι οι επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή — αυτές πραγματοποιούνται εδώ και χρόνια.
Είναι η συστηματική διεύρυνση των στόχων.
Σιδηρόδρομοι, σταθμοί καυσίμων, λιμενικές εγκαταστάσεις, πλοία, ενεργειακές υποδομές, βιομηχανικές μονάδες και κέντρα δεδομένων βρίσκονται πλέον μέσα στο εύρος της ρωσικής αεροπορικής εκστρατείας.
Η επιδίωξη που αποδίδει στη Μόσχα είναι να διαρρήξει τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσει τις εξαγωγές, να αυξήσει το κόστος παραγωγής και να δυσκολέψει την παροχή ηλεκτρισμού, θέρμανσης και νερού στις πόλεις.
Η εικόνα της οικονομικής πίεσης δεν προέρχεται μόνο από αναλυτές.
Το Reuters κατέγραψε στις 5 Οκτωβρίου ότι η εντατικοποίηση των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων έχει πλήξει σοβαρά την ουκρανική οικονομία, με μεγάλη χαλυβουργική και μεταλλευτική δραστηριότητα στο Kryvyi Rih να έχει διακοπεί και την κυβέρνηση να βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη δημοσιονομική πίεση από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής.
Πρόκειται, συνεπώς, για πόλεμο φθοράς σε δύο επίπεδα.
Στο πρώτο, η Ρωσία επιχειρεί να δυσκολέψει την τροφοδοσία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο δεύτερο, πολύ ευρύτερο επίπεδο, επιχειρεί να αυξήσει τόσο πολύ το οικονομικό κόστος ώστε η Ουκρανία να εξαρτάται ολοένα περισσότερο από εξωτερική χρηματοδότηση.
Η αχίλλειος πτέρνα των Patriot
Ένα από τα πλέον κρίσιμα στοιχεία της εξίσωσης είναι η αεράμυνα.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να διαθέτει μέσα για την αντιμετώπιση drones και πυραύλων cruise, όμως τα συστήματα Patriot αποτελούν το σημαντικότερο διαθέσιμο όπλο της απέναντι στους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Το πρόβλημα είναι τα αποθέματα των αναχαιτιστικών PAC-3.
Ο αριθμός των διαθέσιμων αναχαιτιστικών διεθνώς είναι ανεπαρκής σε σχέση με τον ρυθμό εκτόξευσης ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων.
Δεν ισχυρίζεται ότι η Ουκρανία είναι κυριολεκτικά ανυπεράσπιστη συνολικά· η εκτίμησή του αφορά ειδικά την αυξανόμενη δυσκολία αντιμετώπισης της βαλλιστικής απειλής.
Αυτό αλλάζει τη στρατηγική αριθμητική.
Εάν η Μόσχα μπορεί να παράγει και να εκτοξεύει περισσότερους πυραύλους απ' όσους μπορεί η Ουκρανία να αναχαιτίσει, τότε ακόμη και μια αποτελεσματική αεράμυνα αρχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς εξάντλησης.
Οι γέφυρες και η πίεση στις μεταφορές
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει ο αναλυτής Alexander Mercouris τις πρόσφατες επιθέσεις σε γέφυρες και μεταφορικές υποδομές.
Ο Βρετανός πολιτικός σχολιαστής υποστηρίζει ότι οι γέφυρες του Δνείπερου αποτελούν κρίσιμες αρτηρίες για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς την ανατολική Ουκρανία και εκτιμά ότι οι επιθέσεις εναντίον τους έχουν προκαλέσει σοβαρή πίεση και ανησυχία στην πρωτεύουσα.
Το στρατηγικό σκεπτικό, πάντως, είναι εύκολα αντιληπτό: ο στρατός δεν πολεμά μόνο με ανθρώπους και όπλα.
Πολεμά με τρένα, φορτηγά, καύσιμα, γέφυρες, αποθήκες και ενεργειακά δίκτυα.
Όποιος μπορεί να διακόψει αυτές τις αρτηρίες επηρεάζει το μέτωπο χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να το διασπάσει.
Επέκταση της ζώνης ασφαλείας
Οι Ρώσοι αναλυτές που μίλησαν στη Gazeta.Ru προχωρούν ακόμη περισσότερο.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Vasily Dandykin εκτιμά ότι οι μαζικές επιθέσεις στα ουκρανικά μετόπισθεν θα αποτελέσουν βασικό χαρακτηριστικό της ρωσικής φθινοπωρινής και χειμερινής εκστρατείας.
Κατά τη δική του άποψη, η αποδυνάμωση της ουκρανικής αεράμυνας επιτρέπει σε ρωσικά drones και πυραύλους να επιτυγχάνουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, ενώ ο στόχος είναι να δημιουργηθούν προβλήματα σε όπλα, πυρομαχικά, εξοπλισμό και —ιδιαίτερα ενόψει χειμώνα— καύσιμα.
Ο Dandykin εκτιμά επίσης ότι οι ρωσικές επιχειρήσεις θα συνδεθούν με προσπάθειες επέκτασης της «ζώνης ασφαλείας» και με επιχειρήσεις στην ανατολική και νότια Ουκρανία.
Παράλληλα θεωρεί ότι η δυτική υποστήριξη θα συνεχιστεί, αλλά ενδεχομένως όχι στα επίπεδα που ζητά η ουκρανική ηγεσία.
Αντίστοιχα, ο Andrey Kolesnik υποστηρίζει ότι αυτό που στη Δύση περιγράφεται ως νέα ρωσική στρατηγική δεν είναι, από την οπτική της Μόσχας, νέο.
Η δική του θέση είναι ότι η Ρωσία έχει προειδοποιήσει πως όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο θα επιδεινώνονται οι συνθήκες για την Ουκρανία και οι μελλοντικές διαπραγματευτικές της θέσεις.
Ο Kolesnik εκτιμά ότι χωρίς πρόταση ειρήνης την οποία η Μόσχα θα θεωρεί αποδεκτή, οι επιθέσεις —περιλαμβανομένων εκείνων κατά ενεργειακών υποδομών— θα συνεχιστούν.
Πρόκειται ουσιαστικά για τη ρωσική πολιτική ερμηνεία των πληγμάτων ως μέσου εξαναγκασμού σε διαπραγματεύσεις με ευνοϊκότερους για τη Ρωσία όρους.
Μπορεί να καταρρεύσει η ουκρανική οικονομία;
Εδώ το Foreign Policy χρησιμοποιεί ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, αλλά όχι ως βεβαιότητα.
Υποστηρίζει ότι η ρωσική στρατηγική επιδιώκει να «στραγγίξει» οικονομικά την Ουκρανία.
Αναφέρει το κλείσιμο του διαδρόμου στη Μαύρη Θάλασσα, την πολύ δύσκολη κατάσταση της χαλυβουργίας και το γεγονός ότι η οικονομική ζημιά μειώνει τα φορολογικά έσοδα του κράτους.
Επισημαίνει επίσης χρηματοδοτικές ανάγκες δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Ρώσος αναλυτής Bogdan Bezpalko θεωρεί ότι το Foreign Policy υπερβάλλει όταν αφήνει να εννοηθεί ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να καταστεί συνολικά μη λειτουργική ήδη μέσα στον χειμώνα.
Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία μπορεί να μειώσει σημαντικά τις οικονομικές δυνατότητες της χώρας, να διαταράξει τις μεταφορές και να καταστρέψει σημαντικό μέρος των υποδομών, αλλά όχι να εξαλείψει ολόκληρο το σύστημα μέσα σε λίγους μήνες.
Το πρόβλημα, τονίζει, είναι η κλίμακα.
Ένα κτίριο μπορεί να τροφοδοτηθεί από γεννήτρια.
Μια ολόκληρη συνοικία πολύ δυσκολότερα.
Ένα μεγάλο βιομηχανικό συγκρότημα δυσκολότερα ακόμη.
Ο πραγματικός στόχος είναι η Ευρώπη
Ο Spiridon Kilinkarov προχωρεί σε μια διαφορετική εκτίμηση.
Θεωρεί ότι η Ουκρανία έχει στηρίξει εξαρχής την πολεμική οικονομία της στη δυτική χρηματοδότηση και επομένως τα ρωσικά πλήγματα δεν μπορούν από μόνα τους να προκαλέσουν οικονομική κατάρρευση όσο η εξωτερική χρηματοδότηση συνεχίζεται.
Κατά την άποψή του, όμως, κάθε κατεστραμμένος σταθμός ηλεκτροπαραγωγής, κάθε κλειστό λιμάνι και κάθε βιομηχανική μονάδα που διακόπτει την παραγωγή αυξάνει τελικά τον λογαριασμό για την Ευρώπη.
Γι' αυτό θεωρεί ότι τα ρωσικά πλήγματα λειτουργούν ως πίεση όχι μόνο προς την Ουκρανία αλλά και προς τους ευρωπαϊκούς χρηματοδότες της.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό ερώτημα του χειμώνα.
Η Ρωσία δεν χρειάζεται απαραίτητα να καταστρέψει ολόκληρη την ουκρανική οικονομία για να πετύχει τον στόχο που της αποδίδει το Foreign Policy.
Αρκεί να αυξήσει τόσο το κόστος διατήρησής της ώστε η Ευρώπη να χρειάζεται κάθε χρόνο περισσότερα χρήματα, περισσότερα όπλα, περισσότερα συστήματα αεράμυνας και περισσότερη πολιτική αντοχή.
Το ίδιο το Foreign Policy προειδοποιεί ότι μια ακόμη συνέπεια ενός εξαιρετικά δύσκολου χειμώνα θα μπορούσε να είναι ένα νέο μεγάλο προσφυγικό κύμα προς την Ευρώπη, γι' αυτό και ζητεί περισσότερη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία τώρα.
Η Μόσχα, με άλλα λόγια, επιχειρεί —σύμφωνα με αυτή την ανάλυση— να μετατρέψει τον χρόνο σε όπλο.
Όχι μόνο απέναντι στον ουκρανικό στρατό.
Απέναντι στην ουκρανική οικονομία, στην αντοχή της κοινωνίας και στην πολιτική βούληση της Ευρώπης.
Και γι' αυτό ο επερχόμενος χειμώνας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός όχι επειδή θα κρίνει υποχρεωτικά τον πόλεμο, αλλά επειδή θα δείξει ποιος διαθέτει μεγαλύτερα αποθέματα αντοχής: η Ρωσία για να συνεχίσει την εκστρατεία φθοράς ή η Ουκρανία και οι ευρωπαϊκοί σύμμαχοί της για να αντέξουν το κόστος της.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου