Σε νέα ακραία επίθεση κατά της Ελλάδας προχωρά η τουρκική εθνικιστική εφημερίδα Γενί Ακίτ, επαναφέροντας την πολεμική ρητορική, τις προσβλητικές παρομοιώσεις και τα σενάρια στρατιωτικής σύγκρουσης στο Αιγαίο. Με τίτλο τη φράση «Τα νερά του Αιγαίου είναι κρύα, αλλά μόλις μπείτε θα συνηθίσετε…», το τουρκικό μέσο επιχειρεί να ντύσει με «χιούμορ» μια ευθεία απειλή, επενδύοντας σε μια αφήγηση στρατιωτικής υπεροχής της Τουρκίας και υποτίμησης της Ελλάδας.
Το δημοσίευμα δεν περιορίζεται σε μια ακόμη εθνικιστική έξαρση.
Αντίθετα, εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο τουρκικής προπαγάνδας που επιχειρεί να παρουσιάσει την Ελλάδα ως «αδύναμο αντίπαλο», να καλλιεργήσει κλίμα στρατιωτικής αυτοπεποίθησης στο εσωτερικό της Τουρκίας και να μεταφέρει το μήνυμα ότι η Άγκυρα διαθέτει το πάνω χέρι σε περίπτωση κρίσης.
«Τα νερά του Αιγαίου είναι κρύα»
Η φράση που επιλέγεται ως τίτλος είναι από μόνη της αποκαλυπτική.
«Τα νερά του Αιγαίου είναι κρύα, αλλά μόλις μπείτε θα συνηθίσετε…»
Πίσω από την ειρωνική διατύπωση κρύβεται ένας σαφής υπαινιγμός στρατιωτικής ήττας και «ρίψης στη θάλασσα», μια φρασεολογία που παραπέμπει ευθέως σε ακραία εθνικιστική ρητορική.
Το μήνυμα είναι σχεδόν ωμό: η Ελλάδα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν θα μπορούσε να αντέξει σε μια στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία.
Η προσπάθεια δημιουργίας εικόνας «αναπόφευκτης τουρκικής υπεροχής» αποτελεί βασικό στοιχείο του άρθρου.
Το σενάριο της 24ωρης σύγκρουσης
Στο επίκεντρο τίθεται ένα υποθετικό σενάριο ελληνοτουρκικού πολέμου διάρκειας μόλις 24 ωρών.
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία.
Επιχειρεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Τουρκία θα μπορούσε να επιβάλει στρατιωτικά τετελεσμένα μέσα σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα.
Ταυτόχρονα, το δημοσίευμα αποδίδει στην Αθήνα επιθετικές προθέσεις, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως χώρα που επιχειρεί να κινηθεί εναντίον της Τουρκίας με την υποστήριξη ή την ενθάρρυνση του Ισραήλ.
Πρόκειται για μια αφήγηση που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα σε τουρκικά εθνικιστικά μέσα.
Η ελληνοϊσραηλινή στρατηγική συνεργασία παρουσιάζεται ως «αντιτουρκικός άξονας», ενώ οι τουρκικές κινήσεις εμφανίζονται ως δήθεν «αμυντική αντίδραση».
Η προσβλητική παρομοίωση με «μικρό σκύλο»
Η Γενί Ακίτ προχωρά ακόμη περισσότερο.
Στο άρθρο, η Ελλάδα παρομοιάζεται με «μικρό σκύλο» που επιτίθεται σε ισχυρότερο αντίπαλο χωρίς να αντιλαμβάνεται το μέγεθος του κινδύνου.
Η παρομοίωση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.
Δεν πρόκειται για ψύχραιμη στρατιωτική ανάλυση, αλλά για επικοινωνιακή επιχείρηση απαξίωσης της ελληνικής στρατιωτικής ισχύος.
Το δημοσίευμα επιχειρεί να μεταφέρει το μήνυμα ότι η Ελλάδα «υπερεκτιμά τις δυνατότητές της» και ότι σε ενδεχόμενη κρίση θα βρισκόταν αντιμέτωπη με μια συντριπτικά ανώτερη δύναμη.
Οι αριθμοί που χρησιμοποιεί η τουρκική προπαγάνδα
Για να ενισχύσει την αφήγησή της, η εφημερίδα επιστρατεύει συγκρίσεις σε επίπεδο:
πληθυσμού, οικονομίας, αριθμού στρατιωτικού προσωπικού και συνολικού στρατιωτικού δυναμικού.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να παρουσιάσει την Τουρκία ως δύναμη που υπερτερεί συντριπτικά.
Ωστόσο, αυτού του είδους οι συγκρίσεις είναι εξαιρετικά απλουστευτικές.
Οι σύγχρονες στρατιωτικές ισορροπίες δεν καθορίζονται αποκλειστικά από τον πληθυσμό ή τον συνολικό αριθμό στρατιωτών.
Η ποιότητα των οπλικών συστημάτων, η αεροπορική ισχύς, η αεράμυνα, οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, τα όπλα μακρού πλήγματος, η εκπαίδευση και η δικτυοκεντρική διοίκηση αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες.
Και σε αυτούς ακριβώς τους τομείς η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Η είσοδος των Rafale, η αναβάθμιση των F-16 σε Viper, οι φρεγάτες FDI, οι νέες αντιαεροπορικές και αντιπυραυλικές δυνατότητες και η μελλοντική ένταξη των F-35 διαμορφώνουν ένα εντελώς διαφορετικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
Επιστροφή στο 1974
Το δημοσίευμα επιστρατεύει και την ιστορική μνήμη.
Επικαλούμενο βιβλίο του γνωστού Τούρκου δημοσιογράφου Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, υποστηρίζει ότι το 1974 Έλληνες στρατιωτικοί απέτρεψαν έναν ευρύτερο πόλεμο με την Τουρκία επειδή φοβούνταν ότι μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο και ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
Η αναφορά αυτή έχει σαφή επικοινωνιακή στόχευση.
Η Γενί Ακίτ επιχειρεί να οικοδομήσει μια ιστορική συνέχεια σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα «φοβόταν τότε και πρέπει να φοβάται και σήμερα».
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα επικίνδυνη προσπάθεια μεταφοράς ιστορικών γεγονότων σε ένα εντελώς διαφορετικό στρατιωτικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.
Γιατί αυτή η ρητορική έχει σημασία
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η ακραία γλώσσα ενός τουρκικού μέσου.
Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι η συγκεκριμένη ρητορική καλλιεργεί κλίμα σύγκρουσης.
Όταν η συζήτηση για το Αιγαίο παρουσιάζεται μέσα από εικόνες στρατιωτικής συντριβής, «ρίψης στη θάλασσα» και ταχείας νίκης μέσα σε 24 ώρες, δημιουργείται ένα επικίνδυνο περιβάλλον υπεραπλούστευσης του πολέμου.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια περίοδο κατά την οποία Ελλάδα και Τουρκία εξακολουθούν να έχουν σοβαρές διαφορές στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη
Παρά την προπαγανδιστική εικόνα που επιχειρεί να χτίσει η Γενί Ακίτ, μια πιθανή ελληνοτουρκική σύγκρουση δεν θα ήταν ούτε εύκολη ούτε προβλέψιμη για καμία πλευρά.
Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, σημαντικά ποιοτικά πλεονεκτήματα και γεωγραφικές δυνατότητες που καθιστούν οποιοδήποτε σενάριο «εύκολης νίκης» εξαιρετικά προβληματικό.
Κυρίως όμως, οποιαδήποτε στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ θα προκαλούσε τεράστια περιφερειακή κρίση.
Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που τέτοιου είδους εθνικιστικά δημοσιεύματα επιλέγουν να αποσιωπούν.
Η πραγματικότητα δεν είναι μια αναμέτρηση αριθμών ούτε ένα «παιχνίδι 24 ωρών».
Είναι ένα περιβάλλον όπου ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Και γι’ αυτό η επαναφορά απειλητικών φράσεων όπως «τα νερά του Αιγαίου είναι κρύα» δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή δημοσιογραφική υπερβολή.
Είναι μέρος μιας ρητορικής που επιχειρεί να μετατρέψει την ένταση με την Ελλάδα σε εργαλείο εθνικιστικής κινητοποίησης – και ταυτόχρονα να καλλιεργήσει την ψευδαίσθηση ότι ένας πόλεμος στο Αιγαίο θα ήταν σύντομος, εύκολος και χωρίς κόστος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου