ΣΧΟΛΙΟ : Έχουμε επισημάνει εδώ και πολύ καιρό από το παρόν,ότι Τουρκία και Ισραήλ θα φτάσουν μέχρι την πολεμική σύγκρουση,πριν τα Ελληνοτουρκικά.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έδωσε εντολή αυτή την εβδομάδα στο Τμήμα Διεθνούς Δικαίου του υπουργείου Δικαιοσύνης του Ισραήλ να προετοιμάσει μια νομική υπόθεση εναντίον του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Οπως γράφει ο Jonathan Spyer στην Jerusalem Post η υπόθεση, σύμφωνα με πολλά ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, θα επικεντρωθεί στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία αντιμετωπίζει την κουρδική μειονότητα, καθώς και στη συνεχιζόμενη υποστήριξη και την εγκατάσταση της Χαμάς.
Η υπόθεση είναι δύσκολο να έχει σημαντικές συνέπειες. Ούτε το Ισραήλ ούτε η Τουρκία έχουν επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης , πράγμα που σημαίνει ότι καμία από τις δύο χώρες δεν αναγνωρίζει την εξουσία του ΔΠΔ.
Η κίνηση του Ισραήλ φαίνεται να έρχεται ως απάντηση στην τουρκική προσπάθεια να εξασφαλίσει μια κόκκινη ειδοποίηση της Ιντερπόλ που αποσκοπεί στη σύλληψη του Νετανιάχου.
Ωστόσο, η ισραηλινή πρωτοβουλία είναι αξιοσημείωτη για διάφορους λόγους. Είναι η πρώτη φορά που η Ιερουσαλήμ επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία αντιμετωπίζει την κουρδική μειονότητα, ως μέσο πίεσης κατά της Άγκυρας. Ισραηλινοί υπουργοί έχουν κάνει δηλώσεις σχετικά με αυτό το ζήτημα στο παρελθόν, αλλά δεν έχει υπάρξει κανένα πρακτικό αποτέλεσμα.
Αντίθετα, η τελευταία κίνηση αντιπροσωπεύει μια δοκιμασία για το Ισραήλ στον τομέα της δικαιοσύνης. Είναι το πρώτο σημάδι ότι η Ιερουσαλήμ φιλοδοξεί να κάνει κάτι περισσότερο από το να παίζει άμυνα σε αυτόν τον τομέα. Η ισραηλινή πρωτοβουλία χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από αρκετούς πολιτικά εμπλεκόμενους, τουρκικής καταγωγής Κούρδους.
Οι αρχικοί ελιγμοί αποτελούν μέρος μιας γενικότερης εικόνας στην οποία το Ισραήλ και η Τουρκία βρίσκονται ολοένα και περισσότερο σε τροχιά σύγκρουσης σε ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων στρατηγικού ενδιαφέροντος σε όλη την περιοχή.
Εκτός από τον νομικό τομέα, οι περιοχές που εξετάζονται είναι: η Συρία, η ανατολική Μεσόγειος, η Ιερουσαλήμ και η Δυτική Όχθη , καθώς και η Ερυθρά Θάλασσα/Κέρας της Αφρικής.
Σε όλα αυτά τα σημεία τριβής, το Ισραήλ και η Τουρκία έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα και φιλοδοξίες. Οι εκτεταμένες περιφερειακές φιλοδοξίες της Τουρκίας μπορούν να αποβούν μόνο εις βάρος του Ισραήλ, δεδομένων των θρησκευτικών και ιδεολογικών υποβάθρων της στάσης της Τουρκίας.
Ο Ερντογάν κάνει χρήση των εξουσιών που έχει στη διάθεσή του
Προνοητικοί αναλυτές της Μέσης Ανατολής είχαν επισημάνει την επερχόμενη αντιπαράθεση Ισραήλ-Τουρκίας ήδη από το 2004, λίγο μετά την άνοδο στην εξουσία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν.
Εκείνη την εποχή, το bon ton ήταν να βλέπεις το ΑΚΡ και τον Ερντογάν ως πιθανούς να μετριάζονται από την εμπειρία της κυβέρνησης ή να περιορίζονται από τα «αντικειμενικά» στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας. Τα μεταγενέστερα γεγονότα έδειξαν ότι κανένας από τους δύο περιορισμούς δεν ισχύει.
Αντίθετα, ο Ερντογάν και το κόμμα του αξιοποιούν τις δυνάμεις που έχουν στη διάθεσή τους για να προωθήσουν μια περιφερειακή στρατηγική που συνδυάζει άνετα έναν νεοοθωμανικό εθνικισμό με μια προοπτική που πηγάζει από το σουνιτικό πολιτικό Ισλάμ.
Όσον αφορά τις συγκεκριμένες περιοχές έντασης: Η Συρία είναι αναμφίβολα η πιο ασταθής και εύφλεκτη. Η Τουρκία ήταν βασικό στοιχείο πίσω από τη νίκη του σουνιτικού ισλαμιστικού καθεστώτος που βρίσκεται τώρα στην εξουσία στη Δαμασκό.
Η Άγκυρα συμμετέχει ενεργά στην ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων του νέου καθεστώτος. Το Ισραήλ είναι βαθιά καχύποπτο για τις μακροπρόθεσμες προθέσεις της αναδυόμενης νέας δύναμης.
Συγκεκριμένα, το Ισραήλ ανησυχεί για την πιθανότητα η τουρκική βοήθεια στην ανοικοδόμηση της συριακής αεράμυνας να επηρεάσει την ανάγκη του Ισραήλ να διατηρήσει την ελευθερία δράσης στον ουρανό της Συρίας, προκειμένου να δράσει εναντίον του Ιράν.
Η ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στην αεροπορική βάση Αμπού Ντουχούρ της Συρίας στις 18 Αυγούστου κατέδειξε την αποφασιστικότητα της Ιερουσαλήμ να επιβάλει τις κόκκινες γραμμές της σε αυτό το θέμα.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών και πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών Χακάν Φιντάν, ενώ βρισκόταν στη Δαμασκό νωρίτερα αυτόν τον μήνα, χαρακτήρισε το Ισραήλ ως τη «μεγαλύτερη πιθανή απειλή για τη σταθερότητα της Συρίας» και ανακοίνωσε ότι ο Ερντογάν θα επισκεφθεί τη Δαμασκό «στο εγγύς μέλλον».
Η συριακή κυριαρχία παραμένει μερική. Τόσο το Ισραήλ όσο και η Τουρκία βρίσκονται σε de facto κατοχή τμημάτων της χώρας, με διαμετρικά αντίθετες φιλοδοξίες για το μέλλον της.
Η συμφωνία που αγνοεί τα δικαιώματα υφαλοκρηπίδας των ελληνικών νησιών
H ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ομοίως πεδίο δράσης για τις άμεσα αντίθετες ισραηλινές και τουρκικές φιλοδοξίες. Η Τουρκία, σε συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη το 2019, κήρυξε μια αποκλειστική οικονομική ζώνη που εκτείνεται από τη νοτιοδυτική Τουρκία έως τη βορειοανατολική Λιβύη.
Η συμφωνία αγνοεί τη θαλάσσια δικαιοδοσία και τα δικαιώματα υφαλοκρηπίδας των ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και της Ρόδου.
Με αυτόν τον τρόπο, αντιβαίνει επίσης άμεσα στις προθέσεις του Ισραήλ και της Ελλάδας σχετικά με την εκμετάλλευση των πόρων φυσικού αερίου σε αυτήν την περιοχή, καθώς και στα σχέδιά τους να κατασκευάσουν ένα καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας που θα συνδέει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας.
Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε στις 24 Σεπτεμβρίου, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ρητά ότι «παρακολουθεί στενά τις στρατιωτικές εξελίξεις στο νησί της Κύπρου» και ότι η τοποθέτηση καλωδίων στην «υφαλοκρηπίδα μας πρέπει να συντονιστεί εκ των προτέρων με τη χώρα μας… δεν επιτρέπονται μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες».
Όσον αφορά τη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ: Το Ισραήλ γνωρίζει επίσης ότι η Τουρκία συνεχίζει να διατηρεί ενεργό γραφείο της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη.
Αυτό το γραφείο έχει ιστορικό άμεσης επιχειρησιακής δραστηριότητας, συμπεριλαμβανομένων βίαιων επιθέσεων, στη Δυτική Όχθη. Οι δραστηριότητες της Τουρκικής Υπηρεσίας Συνεργασίας και Συντονισμού (TIKA) στη Δυτική Όχθη και την Ιερουσαλήμ προκαλούν επίσης ανησυχία.
Οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες σημειώνουν ότι η TIKA χρηματοδοτεί και υποστηρίζει θρησκευτικά και κοινωνικά ιδρύματα που συνδέονται στενά με τα δίκτυα της Χαμάς και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στη Δυτική Όχθη.
Παράλληλα με τις προσπάθειες της Τουρκίας να διαδραματίσει ρόλο στη Γάζα και τον Λίβανο, η Ιερουσαλήμ βλέπει όλες αυτές τις προσπάθειες ως μέρος μιας τουρκικής προσπάθειας να οικοδομήσει επιρροή και μόχλευση σε τομείς που έχουν άμεσο αντίκτυπο στο Ισραήλ.
Στον στρατηγικά ζωτικής σημασίας θαλάσσιο διάδρομο της Ερυθράς Θάλασσας και του Κέρατος της Αφρικής, ο ισραηλινο-τουρκικός ανταγωνισμός αντικατοπτρίζεται στις ευθυγραμμίσεις με αντίπαλες τοπικές δυνάμεις. Το Ισραήλ αναγνώρισε τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητη χώρα τον Δεκέμβριο του 2025 – το πρώτο κράτος μέλος του ΟΗΕ που το έπραξε.
Η Ιερουσαλήμ σχεδιάζει να κατασκευάσει μια στρατιωτική βάση στο έδαφος της Σομαλιλάνδης για να παρακολουθεί και να αντιμετωπίζει τη δραστηριότητα των Χούθι στην άλλη πλευρά του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Η Τουρκία αντιτίθεται σθεναρά στην ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης και διατηρεί μια σημαντική βάση εκπαίδευσης στο Μογκαντίσου, την πρωτεύουσα της Σομαλίας.
Η Άγκυρα έχει επίσης υπογράψει συμφωνίες για εξερεύνηση πετρελαίου και φυσικού αερίου στα ανοικτά των σομαλικών υδάτων, δημιουργώντας ένα επιπλέον πιθανό σημείο έντασης.
Μια ανασκόπηση όλων των σχετικών πληροφοριών, παράλληλα με τους δηλωμένους στόχους και τις φιλοδοξίες της τουρκικής κυβέρνησης, δείχνει ότι η ισραηλινο-τουρκική διαμάχη σε ολόκληρη την περιοχή είναι μια από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές πραγματικότητες της αναδυόμενης Μέσης Ανατολής.
Το τελικό αποτέλεσμα των δραματικών γεγονότων των τελευταίων τριών ετών φαίνεται να είναι η αποδυνάμωση (αν και όχι η καταστροφή) της περιφερειακής συμμαχίας υπό την ηγεσία του Ιράν, και η αυξανόμενη αίσθηση μεταξύ όλων των περιφερειακών παραγόντων πως οτιδήποτε μοιάζει με Pax-Americana στην περιοχή είναι σε μεγάλο βαθμό ανενεργό.
Στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον ισχύος που προκύπτει από αυτές τις εξελίξεις, ισχυροί τοπικοί παράγοντες επιδιώκουν να επεκτείνουν την επιρροή τους. Η Τουρκία οπλίζει τις δυνάμεις του σουνιτικού πολιτικού Ισλάμ με τρόπο που, κατά κάποιο τρόπο, θυμίζει τις ιρανικές πρακτικές. Η αντίθεση στο Ισραήλ είναι ένα εγγενές και αναπόσπαστο στοιχείο αυτής της στρατηγικής. Η περαιτέρω και αυξημένη τριβή φαίνεται αναπόφευκτη.
Πηγή: The Jerusalem Post
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου