Σενάρια πολέμου, αμφισβήτηση νησιών και ακόμη και σαουδαραβική αεροπορική βοήθεια προς την Τουρκία μπήκαν στη συζήτηση τουρκικών τηλεοπτικών πάνελ.
Από την Αίγυπτο και την τριμερή του Ελ Αλαμέιν μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια, το Καστελόριζο και ακόμη και το ενδεχόμενο σαουδαραβικών μαχητικών σε μία υποθετική ελληνοτουρκική σύγκρουση έφτασε η συζήτηση σε τουρκικά τηλεοπτικά πάνελ.
Η συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου φαίνεται ότι παρακολουθείται με ιδιαίτερη προσοχή στην Τουρκία, όπου αναλυτές και δημοσιογράφοι επιχειρούν να την εντάξουν στον ευρύτερο ανταγωνισμό για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτή τη συζήτηση, όμως, ακούστηκαν και πολύ πιο βαριές τοποθετήσεις.
«Εάν η Ελλάδα ανακηρύξει τα 12 μίλια, για την Τουρκία αυτό σημαίνει πόλεμο», ανέφερε Τούρκος δημοσιογράφος, επαναφέροντας το casus belli του 1995.
Σε άλλη συζήτηση τέθηκε ζήτημα ακόμη και για το μελλοντικό «καθεστώς» ελληνικών νησιών και του Καστελόριζου, ενώ αναλυτής έφτασε να περιγράψει ως πιθανό ένα σενάριο στο οποίο η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να προσφέρει αεροπορική υποστήριξη στην Τουρκία σε περίπτωση πολέμου με την Ελλάδα.
Πρόκειται για δηλώσεις σχολιαστών και αναλυτών σε τουρκικά μέσα και όχι για επίσημες αποφάσεις της τουρκικής ή της σαουδαραβικής κυβέρνησης.
Η ένταση της συζήτησης, ωστόσο, είναι ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο ένα τμήμα του τουρκικού δημόσιου λόγου αντιμετωπίζει τις τελευταίες κινήσεις Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου.
Η Αίγυπτος στο επίκεντρο μετά το Ελ Αλαμέιν
Αφετηρία της νέας συζήτησης αποτέλεσε η τριμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στο Ελ Αλαμέιν.
Σε εκπομπή του A Haber τέθηκε ανοιχτά το ερώτημα κατά πόσο «η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία φέρνουν την Αίγυπτο κοντά τους», με τους συμμετέχοντες να εξετάζουν τη στάση του Καΐρου απέναντι στη νέα αμυντική συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.
Ο παρουσιαστής συνέδεσε μάλιστα την τριμερή Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου με την τουρκική αντίληψη περί ενός ευρύτερου άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επίσημη ελληνική θέση είναι διαφορετική.
Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι η τριμερής συνεργασία δεν στρέφεται εναντίον τρίτης χώρας και τη χαρακτηρίζει μηχανισμό σταθερότητας και συνεργασίας στην περιοχή.
«Αν πολεμήσουμε με την Ελλάδα…»
Από τη γεωπολιτική συζήτηση για την Αίγυπτο, το τουρκικό πάνελ πέρασε σε ένα πολύ πιο υποθετικό και στρατιωτικό σενάριο.
Ο Yusuf Alabarda, εκπρόσωπος της εφημερίδας Akşam στην Άγκυρα, αναφέρθηκε στη στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας και εκτίμησε ότι αυτή θα μπορούσε μελλοντικά να περιλαμβάνει τουρκικά συστήματα αεράμυνας ή στρατιωτικό προσωπικό στη Σαουδική Αραβία.
Στη συνέχεια έφερε ως παράδειγμα ακόμη και μια υποθετική σύγκρουση με την Ελλάδα.
Κατά την εκτίμησή του, σε ένα τέτοιο σενάριο η Άγκυρα θα μπορούσε να λάβει αεροπορική υποστήριξη από τη Σαουδική Αραβία.
Η δήλωση δεν συνιστά γνωστή δέσμευση του Ριάντ απέναντι στην Τουρκία για πόλεμο με την Ελλάδα.
Αποτυπώνει, όμως, το πόσο μακριά έχει φτάσει η συζήτηση γύρω από τη νέα συμφωνία της Μέκκας σε μέρος του τουρκικού δημόσιου λόγου.
Και μετά ήρθε το Καστελόριζο
Ακόμη πιο αιχμηρές ήταν άλλες τοποθετήσεις στην τουρκική τηλεόραση γύρω από τα ελληνικά νησιά.
Ο πανεπιστημιακός Ερσίν Οραλί υποστήριξε ότι η Τουρκία θα μπορούσε, εξαιτίας της στρατιωτικής παρουσίας σε ελληνικά νησιά, να θέσει ζήτημα μη αναγνώρισης του σημερινού καθεστώτος τους και να στείλει ακόμη και πολεμικά πλοία έως ότου αυτά αποστρατιωτικοποιηθούν.
Η συζήτηση έφτασε και στο Καστελόριζο.
Ο παρουσιαστής του A Haber σχολίασε ότι το νησί βρίσκεται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές και υποστήριξε ότι η ελληνική κυριαρχία του δεν «συμβαδίζει με τη γεωγραφία».
Ο Οραλί απάντησε με μία ακόμη πιο χαρακτηριστική φράση, υποστηρίζοντας ότι κάποια στιγμή «η ιστορία και η γεωγραφία» θα μπορούσαν να οδηγήσουν ξανά σε συζήτηση για το καθεστώς των νησιών.
Πρόκειται για πολιτικές και αναθεωρητικές τοποθετήσεις, όχι για νομικό δεδομένο.
Η ελληνική κυριαρχία στα νησιά καθορίζεται από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες και δεν εξαρτάται από τη γεωγραφική τους απόσταση από την τουρκική ακτή.
«Το καθεστώς των νησιών θα το διαμορφώσει η Τουρκία»
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε και ο Τούρκος δημοσιογράφος Γκιουνγκιόρ Γιαβουζαρσλάν.
Υποστήριξε ότι εάν η Ελλάδα, κατά την τουρκική ερμηνεία, δεν τηρεί τις διατάξεις περί στρατιωτικοποίησης ορισμένων νησιών, τότε «το καθεστώς αυτών των νησιών θα το διαμορφώσει η ίδια η Τουρκία».
Πρόκειται για ιδιαίτερα βαριά διατύπωση, καθώς μεταφέρει τη συζήτηση από την τουρκική απαίτηση περί αποστρατιωτικοποίησης στην ίδια την κυριαρχία.
Η Αθήνα απορρίπτει εδώ και χρόνια αυτή τη σύνδεση.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι τα διαφορετικά καθεστώτα στρατιωτικοποίησης των νησιών καθορίζονται από συγκεκριμένες συνθήκες, χωρίς αυτό να θέτει υπό αίρεση την ελληνική κυριαρχία.
«12 μίλια σημαίνουν πόλεμο»
Ο Γιαβουζαρσλάν επανέφερε στη συνέχεια το ζήτημα που έχει επανέλθει δυναμικά στην ελληνοτουρκική επικαιρότητα: την επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης.
«Εάν η Ελλάδα ανακηρύξει τα 12 μίλια, για την Τουρκία αυτό σημαίνει πόλεμο», είπε, παραπέμποντας στην απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995.
Η απόφαση εκείνη παραμένει σε ισχύ.
Ακριβέστερα, προβλέπει εξουσιοδότηση προς την τουρκική κυβέρνηση για χρήση και στρατιωτικών μέσων εάν η Ελλάδα επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της πέραν των έξι ναυτικών μιλίων στο Αιγαίο.
Από την πλευρά της, η Αθήνα θεωρεί την επέκταση έως τα 12 ναυτικά μίλια κυριαρχικό δικαίωμα που απορρέει από το Δίκαιο της Θάλασσας και έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν το έχει απεμπολήσει.
Γιατί η τριμερής ενόχλησε τόσο
Η χρονική στιγμή των δηλώσεων δεν είναι τυχαία.
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος επανέλαβαν στο Ελ Αλαμέιν τη δέσμευσή τους στο Διεθνές Δίκαιο και ιδιαίτερα στο Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επικαλέστηκε μάλιστα τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι θαλάσσιες διαφορές μπορούν να αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου και διεθνούς νομιμότητας.
Η συνεργασία των τριών χωρών επεκτείνεται επίσης στην ενέργεια, στη ναυσιπλοΐα και στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης GREGY.
Αυτό είναι και το στοιχείο που φαίνεται να απασχολεί περισσότερο την τουρκική συζήτηση: όχι μία μεμονωμένη συνάντηση, αλλά η σταθερή στρατηγική σχέση Αθήνας, Λευκωσίας και Καΐρου σε μια Ανατολική Μεσόγειο όπου οι συμμαχίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο βάρος.
Άλλο η τουρκική τηλεόραση, άλλο η επίσημη Άγκυρα
Η διάκριση παραμένει απαραίτητη.
Οι αναφορές σε σαουδαραβικά μαχητικά, επαναδιαπραγμάτευση της κυριαρχίας του Καστελόριζου ή αποστολή τουρκικών πολεμικών πλοίων αποτελούν σενάρια και απόψεις που εκφράστηκαν σε τηλεοπτικές συζητήσεις.
Δεν αποτελούν νέες επίσημες αποφάσεις της τουρκικής κυβέρνησης.
Δεν είναι όμως και αδιάφορες.
Σε μία περίοδο κατά την οποία τα 12 ναυτικά μίλια, τα νησιά, η Ανατολική Μεσόγειος και οι νέες περιφερειακές συμμαχίες έχουν επιστρέψει στο κέντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, ο τόνος ενός τμήματος του τουρκικού δημόσιου λόγου δείχνει πόσο γρήγορα η συζήτηση μπορεί να περάσει από τη διπλωματία στα σενάρια στρατιωτικής σύγκρουσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου