Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Magnus Brunner υπέβαλε στο Συμβούλιο της ΕΕ πρόταση να μην παρέχεται καθεστώς πρόσφυγα στους Ουκρανούς που είναι σε θέση να πολεμήσουν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε μια απόφαση που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το μέλλον εκατομμυρίων Ουκρανών προσφύγων.
Πρόταση που προωθείται στους ευρωπαϊκούς θεσμούς προβλέπει τον αποκλεισμό από το καθεστώς προσωρινής προστασίας όσων Ουκρανών βρίσκονται σε ηλικία στράτευσης και είναι ικανοί να πολεμήσουν.
Αν η πρωτοβουλία εγκριθεί και δεν παραταθεί το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας μετά το 2027, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνδρες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο απώλειας της νόμιμης παραμονής τους στην Ευρώπη, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή τους στην Ουκρανία... και στο μέτωπο.
Το ζήτημα προκαλεί ήδη έντονες πολιτικές και νομικές αντιδράσεις, καθώς έρχεται σε σύγκρουση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου για την προστασία των προσφύγων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πιέζει ο Zelensky
Όπως αναφέρουν ρωσικά ΜΜΕ, ο Zelensky προσπαθεί να πείσει τις αρχές της ΕΕ να μετατρέψουν τους Ουκρανούς πρόσφυγες σε παράνομους μετανάστες, ώστε να μπορούν να απελαθούν στην πατρίδα τους και να σταλούν στο μέτωπο.
Περισσότερο από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με την απειλή της επιστράτευσης.
Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Magnus Brunner υπέβαλε στο Συμβούλιο της ΕΕ πρόταση να μην παρέχεται καθεστώς πρόσφυγα στους Ουκρανούς που είναι σε θέση να πολεμήσουν.
Για να εγκριθεί η πρόταση αρκεί απλή πλειοψηφία (14 ψήφοι από τις 27).
«Η προσωρινή προστασία δεν θα πρέπει να παρέχεται σε πρόσωπα που αφικνούνται εκ νέου, εάν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, δεν τους επιτρέπεται να εγκαταλείψουν την Ουκρανία λόγω στρατιωτικών υποχρεώσεων», υπογράμμισε ο Brunner.
Στην ΕΕ περίπου 4,33 εκατομμύρια Ουκρανοί
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, στην ΕΕ βρίσκονται περίπου 4,33 εκατομμύρια πολίτες της Ουκρανίας, εκ των οποίων 1,2 εκατομμύρια στη Γερμανία, 961 χιλιάδες στην Πολωνία και 380 χιλιάδες στην Τσεχία.
Οι άνδρες αποτελούν το 26,6%.
Οι χώρες αυτές δεν θα είχαν αντίρρηση να απαλλαγούν, έστω και εν μέρει, από αυτούς.
Τους κόβουν… τα προνόμια
Για παράδειγμα, τον Φεβρουάριο ο Πρόεδρος της Πολωνίας Karol Nawrocki υπέγραψε νόμο που στερεί από τους Ουκρανούς την πρόσβαση στη δωρεάν ιατρική περίθαλψη και στα επιδόματα στέγασης.
Τον Μάιο, η κυβέρνηση της Τσεχίας όρισε ότι ανθρωπιστική βοήθεια θα χορηγείται μόνο στους πρόσφυγες που εργάζονται ή είναι τουλάχιστον εγγεγραμμένοι στις υπηρεσίες απασχόλησης.
Ο Friedrich Merz, ακόμη πριν αναλάβει την καγκελαρία στη Γερμανία, κατηγορούσε τους Ουκρανούς στη Γερμανία ότι είναι «κοινωνικοί τουρίστες».
Αφού έγινε καγκελάριος, πρότεινε αμέσως να σταλούν οι πρόσφυγες στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας.
Τους θέλουμε στο μέτωπο
Ο Zelensky υποστήριξε θερμά την πρόταση.
«Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας θα ήθελαν, φυσικά, να επιστρέψουν.
Πρόκειται για ζήτημα δικαιοσύνης — έχουμε ανθρώπους στο μέτωπο, χρειάζονται εναλλαγές, την ευθύνη πρέπει να αναλάβει κάθε άνθρωπος που είναι πολίτης της Ουκρανίας, έχει τη δύναμη να το κάνει, συνταγματική υποχρέωση και βρίσκεται σε ηλικία επιστράτευσης», υπογράμμισε ο επικεφαλής του καθεστώτος του Κιέβου.
Διευκρίνισε επίσης ότι οι αρμόδιες αρχές της Γερμανίας και της Ουκρανίας πρέπει να επιλύσουν από κοινού αυτό το ζήτημα.
Έντονες διαφωνίες
Υπάρχουν όμως και αντίπαλοι της πρωτοβουλίας του Brunner — μεταξύ αυτών ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Peter Magyar.
Στη Βουδαπέστη θεωρούν ότι μια τέτοια απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα δυσχέραινε την παροχή βοήθειας στους Ούγγρους της Υπερκαρπαθίας που αποφεύγουν την επιστράτευση.
Το κάλεσμα της πατρίδας
Εάν εγκριθεί η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταρτίστηκε κατόπιν αιτήματος του Κιέβου, οι Ουκρανοί ηλικίας από 23 έως 60 ετών θα χάσουν το δικαίωμα να λάβουν καθεστώς πρόσφυγα.
Το ίδιο θα ισχύσει και για όσους ήταν νεότεροι αλλά κατατάχθηκαν εθελοντικά στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας και στη συνέχεια αναχώρησαν για χώρα της ΕΕ.
Δεν έχει καμία σημασία αν ο πολίτης της Ουκρανίας βρέθηκε στην Ευρώπη νόμιμα ή παράνομα.
Από πρόσφυγες… παράνομοι μετανάστες
Προς το παρόν δεν γίνεται λόγος για απελάσεις.
Ωστόσο, τον Μάρτιο του 2027 λήγει το πρόγραμμα προσωρινής προστασίας.
Αν δεν παραταθεί, οι Ουκρανοί έφεδροι θα μετατραπούν σε παράνομους μετανάστες.
Σύμφωνα με τον Brunner, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή πιλοτικό πρόγραμμα εθελοντικής επιστροφής των Ουκρανών πολιτών στην πατρίδα τους.
Μέχρι το τέλος του έτους το πρόγραμμα θα έχει αναπτυχθεί πλήρως.
Καμία περιοχή της Ουκρανίας δεν είναι ασφαλής
Ωστόσο, ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης Michael O'Flaherty υπενθύμισε ότι δεν επιτρέπεται να στερείται από τους ανθρώπους το δικαίωμα στο άσυλο.
«Η παύση της προστασίας πρέπει να εξετάζεται μόνο εφόσον οι συνθήκες στη χώρα προέλευσης έχουν αλλάξει θεμελιωδώς, σταθερά και μακροπρόθεσμα, ώστε να είναι δυνατή μια ασφαλής και αξιοπρεπής διαβίωση», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σήμερα καμία περιοχή της Ουκρανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής και «δεν θα εξαφανιστεί κάθε ανάγκη προστασίας μετά την ανακοίνωση της ειρήνης».
Αν και το Κίεβο έχει το δικαίωμα να στέλνει τους πολίτες του στο μέτωπο, αυτό δεν αναιρεί την υποχρέωση των άλλων κρατών να βοηθούν όσους δεν επιθυμούν να πολεμήσουν, εκτιμά ο αξιωματούχος για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Ο αποκλεισμός μιας ολόκληρης ομάδας με βάση το φύλο και την ηλικία απαιτεί τεκμηρίωση σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα κατά των διακρίσεων», κατέληξε ο Michael O'Flaherty .
Ωστόσο, είναι μάλλον απίθανο αυτά τα επιχειρήματα να επηρεάσουν τους ευρωγραφειοκράτες.
Ποιοι θα πληγούν πρώτοι
Ο πολιτικός αναλυτής Alexander Dudchak εκτιμά ότι πρώτοι θα πληγούν όσοι δεν κατάφεραν να βρουν εργασία στην ΕΕ και ζουν με επιδόματα.
«Υπάρχουν εκτοπισμένοι που έχουν βρει εργασία, έχουν λάβει άδεια διαμονής, μαθαίνουν τη γλώσσα και αποκτούν υπηκοότητα. <…>
Γενικά έχουν ενσωματωθεί επιτυχώς.
Δύσκολα θα υπάρξουν σοβαρές αξιώσεις εναντίον τους.
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που από το 2022 δεν κάνουν τίποτα, ενώ διαρκώς δηλώνουν την πίστη τους στον Bandera. Αυτοί είναι πιθανότατα που θα σταλούν πίσω στην πατρίδα», σημειώνει.
Στέρηση προστασίας
Ο ειδικός του Χρηματοοικονομικού Πανεπιστημίου της Κυβέρνησης της Ρωσίας Denis Denisov δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι Ουκρανοί να στερηθούν την ευρωπαϊκή προστασία ήδη από τον Μάρτιο του 2027.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι θα οργανωθούν επιχειρήσεις μαζικού εντοπισμού τους.
«Οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδιαφέρονται να συνεχίσει το Κίεβο να αντιπαρατίθεται στη Μόσχα όσο το δυνατόν περισσότερο.
Για να συμβεί αυτό απαιτείται συνεχής αναπλήρωση ανθρώπινου δυναμικού.
Η απέλαση των προσφύγων θα μπορούσε να επιλύσει αυτό το πρόβλημα και οι Βρυξέλλες, προφανώς, κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.
Ταυτόχρονα όμως υπάρχουν σοβαροί εσωτερικοπολιτικοί κίνδυνοι.
Βλέπουμε βέβαια ότι σε πολλές χώρες της ΕΕ σημαντικό μέρος του πληθυσμού έχει κουραστεί από τους Ουκρανούς και θέλει να απαλλαγεί από αυτούς.
Υπάρχουν όμως και πολλοί που, αντίθετα, είναι έτοιμοι να τους υποστηρίξουν με κάθε τρόπο», εξηγεί ο Ρώσος αναλυτής.
Κατά την άποψή του, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενδέχεται να εγκριθεί, όμως κάθε κράτος θα αποφασίσει μόνο του πώς θα χειριστεί το ζήτημα των προσφύγων.
Για παράδειγμα, ο ειδικός αμφιβάλλει έντονα ότι στη Γερμανία κάποιος θα ασχοληθεί σοβαρά με τον εντοπισμό Ουκρανών πολιτών για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας.
Πρόταση που προωθείται στους ευρωπαϊκούς θεσμούς προβλέπει τον αποκλεισμό από το καθεστώς προσωρινής προστασίας όσων Ουκρανών βρίσκονται σε ηλικία στράτευσης και είναι ικανοί να πολεμήσουν.
Αν η πρωτοβουλία εγκριθεί και δεν παραταθεί το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας μετά το 2027, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνδρες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο απώλειας της νόμιμης παραμονής τους στην Ευρώπη, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή τους στην Ουκρανία... και στο μέτωπο.
Το ζήτημα προκαλεί ήδη έντονες πολιτικές και νομικές αντιδράσεις, καθώς έρχεται σε σύγκρουση με τις αρχές του διεθνούς δικαίου για την προστασία των προσφύγων και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πιέζει ο Zelensky
Όπως αναφέρουν ρωσικά ΜΜΕ, ο Zelensky προσπαθεί να πείσει τις αρχές της ΕΕ να μετατρέψουν τους Ουκρανούς πρόσφυγες σε παράνομους μετανάστες, ώστε να μπορούν να απελαθούν στην πατρίδα τους και να σταλούν στο μέτωπο.
Περισσότερο από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βρίσκονται αντιμέτωποι με την απειλή της επιστράτευσης.
Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ Magnus Brunner υπέβαλε στο Συμβούλιο της ΕΕ πρόταση να μην παρέχεται καθεστώς πρόσφυγα στους Ουκρανούς που είναι σε θέση να πολεμήσουν.
Για να εγκριθεί η πρόταση αρκεί απλή πλειοψηφία (14 ψήφοι από τις 27).
«Η προσωρινή προστασία δεν θα πρέπει να παρέχεται σε πρόσωπα που αφικνούνται εκ νέου, εάν, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, δεν τους επιτρέπεται να εγκαταλείψουν την Ουκρανία λόγω στρατιωτικών υποχρεώσεων», υπογράμμισε ο Brunner.
Στην ΕΕ περίπου 4,33 εκατομμύρια Ουκρανοί
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, στην ΕΕ βρίσκονται περίπου 4,33 εκατομμύρια πολίτες της Ουκρανίας, εκ των οποίων 1,2 εκατομμύρια στη Γερμανία, 961 χιλιάδες στην Πολωνία και 380 χιλιάδες στην Τσεχία.
Οι άνδρες αποτελούν το 26,6%.
Οι χώρες αυτές δεν θα είχαν αντίρρηση να απαλλαγούν, έστω και εν μέρει, από αυτούς.
Τους κόβουν… τα προνόμια
Για παράδειγμα, τον Φεβρουάριο ο Πρόεδρος της Πολωνίας Karol Nawrocki υπέγραψε νόμο που στερεί από τους Ουκρανούς την πρόσβαση στη δωρεάν ιατρική περίθαλψη και στα επιδόματα στέγασης.
Τον Μάιο, η κυβέρνηση της Τσεχίας όρισε ότι ανθρωπιστική βοήθεια θα χορηγείται μόνο στους πρόσφυγες που εργάζονται ή είναι τουλάχιστον εγγεγραμμένοι στις υπηρεσίες απασχόλησης.
Ο Friedrich Merz, ακόμη πριν αναλάβει την καγκελαρία στη Γερμανία, κατηγορούσε τους Ουκρανούς στη Γερμανία ότι είναι «κοινωνικοί τουρίστες».
Αφού έγινε καγκελάριος, πρότεινε αμέσως να σταλούν οι πρόσφυγες στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας.
Τους θέλουμε στο μέτωπο
Ο Zelensky υποστήριξε θερμά την πρόταση.
«Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας θα ήθελαν, φυσικά, να επιστρέψουν.
Πρόκειται για ζήτημα δικαιοσύνης — έχουμε ανθρώπους στο μέτωπο, χρειάζονται εναλλαγές, την ευθύνη πρέπει να αναλάβει κάθε άνθρωπος που είναι πολίτης της Ουκρανίας, έχει τη δύναμη να το κάνει, συνταγματική υποχρέωση και βρίσκεται σε ηλικία επιστράτευσης», υπογράμμισε ο επικεφαλής του καθεστώτος του Κιέβου.
Διευκρίνισε επίσης ότι οι αρμόδιες αρχές της Γερμανίας και της Ουκρανίας πρέπει να επιλύσουν από κοινού αυτό το ζήτημα.
Έντονες διαφωνίες
Υπάρχουν όμως και αντίπαλοι της πρωτοβουλίας του Brunner — μεταξύ αυτών ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Peter Magyar.
Στη Βουδαπέστη θεωρούν ότι μια τέτοια απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα δυσχέραινε την παροχή βοήθειας στους Ούγγρους της Υπερκαρπαθίας που αποφεύγουν την επιστράτευση.
Το κάλεσμα της πατρίδας
Εάν εγκριθεί η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταρτίστηκε κατόπιν αιτήματος του Κιέβου, οι Ουκρανοί ηλικίας από 23 έως 60 ετών θα χάσουν το δικαίωμα να λάβουν καθεστώς πρόσφυγα.
Το ίδιο θα ισχύσει και για όσους ήταν νεότεροι αλλά κατατάχθηκαν εθελοντικά στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας και στη συνέχεια αναχώρησαν για χώρα της ΕΕ.
Δεν έχει καμία σημασία αν ο πολίτης της Ουκρανίας βρέθηκε στην Ευρώπη νόμιμα ή παράνομα.
Από πρόσφυγες… παράνομοι μετανάστες
Προς το παρόν δεν γίνεται λόγος για απελάσεις.
Ωστόσο, τον Μάρτιο του 2027 λήγει το πρόγραμμα προσωρινής προστασίας.
Αν δεν παραταθεί, οι Ουκρανοί έφεδροι θα μετατραπούν σε παράνομους μετανάστες.
Σύμφωνα με τον Brunner, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή πιλοτικό πρόγραμμα εθελοντικής επιστροφής των Ουκρανών πολιτών στην πατρίδα τους.
Μέχρι το τέλος του έτους το πρόγραμμα θα έχει αναπτυχθεί πλήρως.
Καμία περιοχή της Ουκρανίας δεν είναι ασφαλής
Ωστόσο, ο Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης Michael O'Flaherty υπενθύμισε ότι δεν επιτρέπεται να στερείται από τους ανθρώπους το δικαίωμα στο άσυλο.
«Η παύση της προστασίας πρέπει να εξετάζεται μόνο εφόσον οι συνθήκες στη χώρα προέλευσης έχουν αλλάξει θεμελιωδώς, σταθερά και μακροπρόθεσμα, ώστε να είναι δυνατή μια ασφαλής και αξιοπρεπής διαβίωση», υπογράμμισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σήμερα καμία περιοχή της Ουκρανίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής και «δεν θα εξαφανιστεί κάθε ανάγκη προστασίας μετά την ανακοίνωση της ειρήνης».
Αν και το Κίεβο έχει το δικαίωμα να στέλνει τους πολίτες του στο μέτωπο, αυτό δεν αναιρεί την υποχρέωση των άλλων κρατών να βοηθούν όσους δεν επιθυμούν να πολεμήσουν, εκτιμά ο αξιωματούχος για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Ο αποκλεισμός μιας ολόκληρης ομάδας με βάση το φύλο και την ηλικία απαιτεί τεκμηρίωση σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα κατά των διακρίσεων», κατέληξε ο Michael O'Flaherty .
Ωστόσο, είναι μάλλον απίθανο αυτά τα επιχειρήματα να επηρεάσουν τους ευρωγραφειοκράτες.
Ποιοι θα πληγούν πρώτοι
Ο πολιτικός αναλυτής Alexander Dudchak εκτιμά ότι πρώτοι θα πληγούν όσοι δεν κατάφεραν να βρουν εργασία στην ΕΕ και ζουν με επιδόματα.
«Υπάρχουν εκτοπισμένοι που έχουν βρει εργασία, έχουν λάβει άδεια διαμονής, μαθαίνουν τη γλώσσα και αποκτούν υπηκοότητα. <…>
Γενικά έχουν ενσωματωθεί επιτυχώς.
Δύσκολα θα υπάρξουν σοβαρές αξιώσεις εναντίον τους.
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που από το 2022 δεν κάνουν τίποτα, ενώ διαρκώς δηλώνουν την πίστη τους στον Bandera. Αυτοί είναι πιθανότατα που θα σταλούν πίσω στην πατρίδα», σημειώνει.
Στέρηση προστασίας
Ο ειδικός του Χρηματοοικονομικού Πανεπιστημίου της Κυβέρνησης της Ρωσίας Denis Denisov δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι Ουκρανοί να στερηθούν την ευρωπαϊκή προστασία ήδη από τον Μάρτιο του 2027.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι θα οργανωθούν επιχειρήσεις μαζικού εντοπισμού τους.
«Οι αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδιαφέρονται να συνεχίσει το Κίεβο να αντιπαρατίθεται στη Μόσχα όσο το δυνατόν περισσότερο.
Για να συμβεί αυτό απαιτείται συνεχής αναπλήρωση ανθρώπινου δυναμικού.
Η απέλαση των προσφύγων θα μπορούσε να επιλύσει αυτό το πρόβλημα και οι Βρυξέλλες, προφανώς, κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.
Ταυτόχρονα όμως υπάρχουν σοβαροί εσωτερικοπολιτικοί κίνδυνοι.
Βλέπουμε βέβαια ότι σε πολλές χώρες της ΕΕ σημαντικό μέρος του πληθυσμού έχει κουραστεί από τους Ουκρανούς και θέλει να απαλλαγεί από αυτούς.
Υπάρχουν όμως και πολλοί που, αντίθετα, είναι έτοιμοι να τους υποστηρίξουν με κάθε τρόπο», εξηγεί ο Ρώσος αναλυτής.
Κατά την άποψή του, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενδέχεται να εγκριθεί, όμως κάθε κράτος θα αποφασίσει μόνο του πώς θα χειριστεί το ζήτημα των προσφύγων.
Για παράδειγμα, ο ειδικός αμφιβάλλει έντονα ότι στη Γερμανία κάποιος θα ασχοληθεί σοβαρά με τον εντοπισμό Ουκρανών πολιτών για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου