Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

Σκάει η φούσκα – Ακόμη και το Foreign Affairs βλέπει κραχ σε μεγάλες εταιρίες, χάος στα χρηματιστήρια, πανικό στις αγορές.

 

Το έγκυρο αμερικανικό περιοδικό Foreign Affairs εκτιμά ότι πλησιάζει μια μεγάλης κλίμακας διόρθωση στις χρηματιστηριακές αγορές.

Όλο και περισσότεροι αρχίζουν να βλέπουν να έρχεται χάος στις αγορές, καταστροφή στα χρηματιστήρια, κραχ σε μεγάλες εταιρίες που απλά τώρα δεν θα διασωθούν.

Το πρώτο και δεύτερο κύμα απώλειας θέσεων εργασίας και καταστροφή της μεσαίας τάξης

Οι πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έχουν αναδείξει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια μεταξύ των Αμερικανών σχετικά με την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Πάνω απ' όλα, υπάρχουν αυξανόμενοι φόβοι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα εκτοπίσει ανθρώπους από το εργατικό δυναμικό.
Για την Αμερική και τη Δύση στο σύνολό της, αυτό θα είναι ένα δεύτερο κύμα απώλειας θέσεων εργασίας.
Το πρώτο κύμα προκλήθηκε από την παγκοσμιοποίηση, όταν παραδοσιακοί τομείς της οικονομίας -ουσιαστικά ο πραγματικός τομέας- μεταφέρθηκαν σε αναπτυσσόμενες χώρες με φθηνότερο εργατικό δυναμικό.
Στη συνέχεια, οι νέες βιομηχανίες δεν μπόρεσαν να αντισταθμίσουν τις απώλειες θέσεων εργασίας, και η διαδικασία επηρέασε όχι μόνο τους βιομηχανικούς εργάτες, αλλά οδήγησε και στην καταστροφή της μεσαίας τάξης, η οποία είχε γίνει ο πυλώνας της κοινωνικοοικονομικής και πολιτικής σταθερότητας στην μεταπολεμική περίοδο.
Η προοπτική περαιτέρω μείωσης της απασχόλησης γίνεται αντιληπτή ως απειλή για τη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας περιθωριοποιημένων τμημάτων του πληθυσμού που εξαρτώνται από την κοινωνική υποστήριξη της κυβέρνησης, την περαιτέρω ατομικοποίηση της κοινωνίας και την αύξηση των ολοκληρωτικών τάσεων στην κυβερνητική πολιτική ως απάντηση στην εξελισσόμενη κατάσταση.

Το δεύτερο κύμα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Στην πραγματικότητα, αυτό εκδηλώνεται διαφορετικά στις πολιτικές τόσο των Δημοκρατικών όσο και των Ρεπουμπλικάνων στις ΗΠΑ.
Ενώ η κυβέρνηση Biden τόνισε την καταστροφή των ιστορικά καθιερωμένων ταυτοτήτων και την εξάρτηση από περιθωριοποιημένα τμήματα του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων λαθρομεταναστών, ο κίνδυνος των κοινωνικών συνεπειών της Τεχνητής Νοημοσύνης συνδέεται αποκλειστικά με την τρέχουσα κυβέρνηση Trump και την σκληρή πολιτική της για την παράνομη μετανάστευση.
Ταυτόχρονα, τα τελευταία δύο χρόνια, η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, η κούρσα για την οποία έχει γίνει επίσης βασικός γεωπολιτικός παράγοντας, έχει πυροδοτήσει μια συζήτηση σχετικά με τις κοινωνικές και άλλες συνέπειες της εφαρμογής της.
Εκτός από τις ανησυχίες ότι η υπερνοημοσύνη, ξεπερνώντας τις ανθρώπινες δυνατότητες, θα οδηγήσει στην απανθρωποποίηση της κοινωνίας, η οποία θα πάψει να είναι ανθρωποκεντρική, υπάρχει επίσης η απειλή ότι θα ξεφύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο και την αυτοβελτίωση, με καταστροφικές συνέπειες.
Ακόμα και οι ίδιοι οι προγραμματιστές δεν είναι σε θέση να εξηγήσουν πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοί της.
Χαρακτηριστικά όπως η τάση για παραισθήσεις, η εξαπάτηση και η επιδίωξη στόχων με κάθε κόστος, καθώς και η έλλειψη πραγματικά ανθρώπινων ιδιοτήτων - όχι μόνο ηθικών, αλλά και θετικής δημιουργικότητας και κριτικής σκέψης, κάτι που μπορεί να αποδοθεί στην έννοια της μετριοπάθειας - έχουν ήδη εμφανιστεί.
Υπάρχουν ήδη παραδείγματα εταιρειών, για αυτούς τους λόγους, που επαναφέρουν προηγουμένως απολυμένους υπαλλήλους που αντικαταστάθηκαν από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Με άλλα λόγια, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη επιδείξει αρκετά καταστροφικές τάσεις.
Το κατά πόσον όλα αυτά ενσαρκώνουν την κοσμοθεωρία του δυτικού πολιτισμού κατά τον Φάουστ του Γκαίτε και την κουλτούρα του άκαμπτου ορθολογισμού, απαλλαγμένη από ηθικές αναστολές, παραμένει θέμα φιλοσοφικής συζήτησης, καθώς η εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων μεγάλης κλίμακας βασίστηκε στα ίδια τα μεγάλα δεδομένα των Αμερικανών.
Αυτό αποτελεί επίσης απειλή για το καθιερωμένο σύστημα αναπαραγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης, τα οποία έχουν σαφώς επιδεινωθεί στην Αμερική τα τελευταία 40 χρόνια.

Το στοίχημα του Trump

Αλλά η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στις Ηνωμένες Πολιτείες συνδέεται με το στοίχημα του Trump για την επίλυση των πολύ πρακτικών οικονομικών προβλημάτων της χώρας.
Εδώ και τέσσερα χρόνια, οι εταιρείες πληροφορικής που αναπτύσσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη αντιπροσωπεύουν ένα μεγάλο μερίδιο της κεφαλαιοποίησης της χρηματιστηριακής αγοράς των ΗΠΑ, εμποδίζοντάς την από μια καθυστερημένη διόρθωση που θα μπορούσε να βυθίσει τη χώρα σε μια βαθιά οικονομική κρίση στην κλίμακα της Μεγάλης Ύφεσης του περασμένου αιώνα.
Επιπλέον, αν κοιτάξουμε τα αποτελέσματα των αμερικανικών εκλογών, το βάρος της ευθύνης για αυτήν την κρίση θα πέσει στους Δημοκρατικούς, απαλλάσσοντας τον Trump από την ανάγκη να περιορίσει το αναπόφευκτο.

Μια τεράστια φούσκα που καταναλώνει τεράστια ενέργεια

Τα πρώτα σημάδια μιας τέτοιας φούσκας εμφανίστηκαν την παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών και οι μετοχές αυτών των εταιρειών μειώθηκαν περαιτέρω μετά τις εκλογές, καθώς η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται με την κυβέρνηση Trump.
Είναι δύσκολο να πούμε τι θα συμβεί στη συνέχεια, αλλά ο αρνητικός αντίκτυπος αυτού του τομέα στην οικονομία και την εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον είναι ήδη εμφανής, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους εξάρτησής της από έναν σταθερό ενεργειακό εφοδιασμό.
Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνεται ραγδαία και η κατασκευή της απαραίτητης παραγωγικής ικανότητας δεν συμβαδίζει με την κατασκευή κέντρων δεδομένων, για να μην αναφέρουμε την τεράστια κατανάλωση γλυκού νερού που απαιτείται για την ψύξη των διακομιστών τους (σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με την πυρηνική ενέργεια).
Εξ ου και η ιδέα του Elon Musk να τους τοποθετήσει σε ψυχρό χώρο, με ηλιακούς συλλέκτες να παρέχουν ηλεκτρική ενέργεια.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη… ως ακρογωνιαίος λίθος

Σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από το πώς επιλύονται τα μεγάλα ερωτήματα της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης - όπως το αν αυτό το παιχνίδι αξίζει τον κόπο για την ανθρωπότητα, όταν η ανθρώπινη βιοενέργεια είναι τάξεις μεγέθους πιο αποτελεσματική από την παραδοσιακή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και πολύ λιγότερο δαπανηρή όσον αφορά τη χρήση φυσικών πόρων και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις - οι καθαρά οικονομικές της συνέπειες βρίσκονται επί του παρόντος στο επίκεντρο.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έχει ακόμη καθιερωθεί ως σημαντική κινητήρια δύναμη για την αύξηση της παραγωγικότητας.
Οι σχετικές εταιρείες αναπτύσσονται μέσω μικτής χρηματοδότησης - μετοχικού κεφαλαίου και χρέους - μια απόκλιση από την κρίση dot-com του 2000, όταν οι συμμετέχοντες σε αυτήν την κούρσα ήταν σε μεγάλο βαθμό χρεωμένοι.
Ωστόσο, μια παρόμοια τάση σχηματισμού φούσκας είναι εμφανής, ακόμη και όταν η επανάσταση της Τεχνητής Νοημοσύνης σπάει όλα τα προηγούμενα ρεκόρ στις κεφαλαιουχικές δαπάνες.
Ο χρόνος θα δείξει πόσο εκτεταμένη θα είναι η κατάρρευση, δεδομένου του απότομα αυξημένου παγκόσμιου χρέους (περίπου 350 τρισεκατομμύρια δολάρια, με το παγκόσμιο ΑΕΠ να είναι το ένα τρίτο αυτού του ποσού).
Τουλάχιστον, οι κυβερνήσεις δεν θα έχουν τους πόρους, όπως είχαν κατά τη διάρκεια της κρίσης των στεγαστικών δανείων του 2008-2009 και στη συνέχεια της πανδημίας του κορωνοϊού, για να διασώσουν τις ίδιες τράπεζες ως «πολύ μεγάλες για να αποτύχουν».
Το επιτόκιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ είναι ήδη αρκετά υψηλό, με τον πληθωρισμό σημαντικά υψηλότερο από ό,τι αναφέρεται επίσημα (η παραποίηση αυτών των δεδομένων ξεκίνησε επί κυβέρνησης Biden).

To Foreign Affairs βλέπει επική καταστροφή

Το έγκυρο αμερικανικό περιοδικό Foreign Affairs εκτιμά ότι πλησιάζει μια μεγάλης κλίμακας διόρθωση στις χρηματιστηριακές αγορές.

Πρώτον, το βάρος του χρέους των αυτοκρατοριών (στην προκειμένη περίπτωση, η παγκόσμια ηγεμονία των Ηνωμένων Πολιτειών) ήταν πάντα ένα σίγουρο σημάδι της παρακμής τους. Ένας δείκτης είναι ότι το κόστος εξυπηρέτησης του εθνικού χρέους υπερβαίνει τον στρατιωτικό προϋπολογισμό (ο οποίος έχει ήδη φτάσει στο ίδιο επίπεδο).

Δεύτερον, υπάρχει το λεγόμενο τρίλημμα: είναι αδύνατο να αναληφθεί ταυτόχρονα το κόστος διατήρησης μιας αυτοκρατορίας, να διασφαλιστεί η συνεχής τεχνολογική υπεροχή και να συντηρηθεί το βάρος του κράτους πρόνοιας (60% των δαπανών του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού).

Τρίτον, η ιστορία δείχνει ότι κάθε επόμενη χρηματοπιστωτική φούσκα από τη Μεγάλη Ύφεση του 1929 είναι μεγαλύτερη από την προηγούμενη.

Τέταρτον, η χρηματιστικοποίηση της οικονομίας θα λειτουργήσει ως ενισχυτής, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό κατέχει το 30% των αποταμιεύσεών του σε μετοχές.

Πέμπτον, η μανία της τεχνητής νοημοσύνης έχει εξαπλωθεί σε ένα σημαντικό μέρος του κόσμου, κυρίως στις βιομηχανικές χώρες (εκτός ίσως από την Ευρώπη): οι ξένες επενδύσεις σε σχετικές αμερικανικές εταιρείες έχουν δεκαπλασιαστεί τα τελευταία τέσσερα χρόνια (στα 20 τρισεκατομμύρια δολάρια).
Αυτό περιορίζει σημαντικά τους οικονομικούς πόρους για όλες τις άλλες βιομηχανίες.
Και με βάση την κοινή λογική: οι υπερβολικές προσδοκίες διαψεύστηκαν, αλλά ο κόσμος έμεινε με ένα διαδίκτυο που ταιριάζει απόλυτα σε μια κουλτούρα που καθοδηγείται από την τεχνολογία, αλλά εξακολουθεί να ελέγχεται από τον άνθρωπο.

Θα είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη… μια νέα Βιομηχανική Επανάσταση;

Μπορούμε να ελπίζουμε ότι κάτι παρόμοιο θα συμβεί και με τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην παγκόσμια ανάπτυξη: οι ψευδαισθήσεις και οι απειλές θα ξεκαθαριστούν, μια αντίδραση που θυμίζει τη Βιομηχανική Επανάσταση δεν θα συμβεί, το κύμα θα υποχωρήσει, αφήνοντας πίσω του κάτι καθοριστικό για την ανθρωπότητα, η οποία μέχρι τότε θα έχει ωριμάσει αρκετά για να τη διαχειριστεί.
Αυτό συνέβαινε πάντα με την καινοτομία, και κανείς δεν ξέρει ακόμη πόσο καιρό θα χρειαστεί σε αυτή την περίπτωση.
Αργά ή γρήγορα, θα καταστεί σαφές ότι οποιαδήποτε τεχνολογία είναι ένα δίκοπο μαχαίρι, καθώς δεν εγγυάται ποτέ απόλυτη ανωτερότητα και είναι πάντα γεμάτη με αντισταθμιστικά τρωτά σημεία.
Ένας άλλος παράγοντας που θα παίξει ρόλο είναι η σύνδεση μεταξύ της απαίτησης για απόλυτη σταθερότητα του ενεργειακού εφοδιασμού της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανάγκης για εξίσου απόλυτη πολιτική σταθερότητα, η οποία μπορεί να διασφαλιστεί μόνο μέσω ολοκληρωτικού ελέγχου, στο επίπεδο της δυστοπίας που προέβλεψε επιτυχώς ο Orwell.

bankingnews.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου