@ Πολ Σακούμα/AP/TASS
Η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει μια «τεράστια έλλειψη καυσίμων που σύντομα θα γίνει εμφανής», λένε οι ειδικοί. Γιατί η παραγωγή ντίζελ βρίσκεται σε σοβαρή κρίση, πώς επηρεάζονται κυρίως οι δυτικοί καταναλωτές και γιατί υπάρχουν προβλέψεις ότι τα πράγματα θα χειροτερέψουν σύντομα γι' αυτούς;
Η Δυτική Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν μια σοβαρή κρίση καυσίμων, ιδίως την έλλειψη καυσίμου ντίζελ. Οι Αμερικανοί καταναλωτές είναι εξοργισμένοι: το ντίζελ στην Καλιφόρνια κοστίζει οκτώ δολάρια ανά γαλόνι ή περίπου 180 ρούβλια ανά λίτρο. Αυτή είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που έχει επιτευχθεί μια τέτοια τιμή,αναφέρει το vz.ru
Στις ΗΠΑ, παρά την πρωτοφανή παραγωγή πετρελαίου και τα περισσότερα διυλιστήρια που λειτουργούν με πλήρη δυναμικότητα, τα εγχώρια αποθέματα αποσταγμάτων (συμπεριλαμβανομένου του καυσίμου ντίζελ) βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο για αυτήν την εποχή του χρόνου. Δεν έχουν μειωθεί σε τέτοια επίπεδα εδώ και τουλάχιστον ένα τέταρτο του αιώνα.
Η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη στην Ευρώπη. Στη Γαλλία, η τιμή ενός λίτρου ντίζελ έχει φτάσει τα 2,30 ευρώ, ή περίπου 225 ρούβλια. Σύμφωνα με το δελτίο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , η μέση τιμή στην ΕΕ για βενζίνη 95 οκτανίων είναι 1,91 ευρώ, ενώ το ντίζελ πωλείται στα βενζινάδικα για 2,01 ευρώ.
Άλλωστε, το ντίζελ είναι η κινητήρια δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας, όχι η βενζίνη. Το ντίζελ χρησιμοποιείται σε εμπορικά και αλιευτικά πλοία, οι κινητήρες ντίζελ κινούν τους ελκυστήρες συγκομιδής και τα φορτηγά που μεταφέρουν προϊόντα. Οι κύριες ατμομηχανές ντίζελ λειτουργούν με ντίζελ. Τέλος, ο βαρύς στρατιωτικός εξοπλισμός (άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού και ελκυστήρες) είναι εξοπλισμένος με κινητήρες ντίζελ.
Η σημασία του ντίζελ καταδεικνύεται περίτρανα από πανικόβλητες αναφορές από τη Φινλανδία. Οι φινλανδικοί σύνδεσμοι μεταφορών έχουν απαιτήσει άμεση κυβερνητική δράση ως απάντηση στις πρωτοφανείς αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. «Οι τιμές των καυσίμων για τις εμπορικές μεταφορές έχουν φτάσει σε απαράδεκτα επίπεδα και βλάπτουν τη φινλανδική οικονομία», δηλώνουν Φινλανδοί αξιωματούχοι μεταφορών.
Εν τω μεταξύ, δεν υπάρχει έλλειψη καυσίμου ντίζελ στη Ρωσία. Η Ρωσία απλώς σταμάτησε τις εξαγωγές ντίζελ (αν και επιτρέπει την άρση αυτών των περιορισμών με την πάροδο του χρόνου).
«Κάθε επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που απενεργοποιεί ένα ρωσικό διυλιστήριο πετρελαίου... καθυστερεί την επανέναρξη των εξαγωγών ρωσικού ντίζελ και βενζίνης, με αποτέλεσμα μια συνεχώς αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για αυτά τα διυλισμένα προϊόντα», γράφει η ισπανική εφημερίδα El Economista. Αυτό δεν οφείλεται μόνο στη διακοπή των εξαγωγών από τη Ρωσία, αλλά και στην απότομη μείωση των προμηθειών πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Η Vitol, ένας από τους μεγαλύτερους εμπόρους πετρελαίου στον κόσμο (η δραστηριότητά της περιλαμβάνει τη μεταφορά αργού πετρελαίου και την χρέωση προμηθειών για αυτήν), αναγκάστηκε να εκδώσει ειδική δήλωση προς τις αγορές και τους καταναλωτές σχετικά με αυτό το ζήτημα. Το έγγραφο αναφέρει ότι οι προμήθειες βενζίνης και ντίζελ γίνονται ολοένα και πιο περιορισμένες παγκοσμίως.
«Τα διυλιστήρια λειτουργούν με πλήρη δυναμικότητα, αλλά δεν είναι σε θέση να εφοδιάσουν την αγορά...»
«Εάν δεν αντιμετωπιστούν ορισμένα ζητήματα που προκαλούν την παύση λειτουργίας μεγάλων διυλιστηρίων πετρελαίου (στη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή), θα έρθει ένα σημείο όπου δεν θα υπάρχουν αρκετά καύσιμα για όλους, ακόμη και αν η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου είναι υπερβολική - δηλαδή, μεγαλύτερη από τη ζήτηση», σημειώνεται στην ανακοίνωση. «Εάν δεν αυξηθεί ο αριθμός των λειτουργικών διυλιστηρίων, θα υπάρξει έλλειψη βενζίνης, ντίζελ, μαζούτ και κηροζίνης».
Το δελτίο τύπου αναφέρθηκε περίπλοκα στις επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου ως «κάποια προβλήματα». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε την ίδια δήλωση την Κυριακή, λέγοντας ότι ο Ζελένσκι θα πρέπει να σταματήσει να χτυπά ρωσικά διυλιστήρια επειδή «βλάπτουν ολόκληρο τον κόσμο».
Αυτό σίγουρα ακούγεται περίεργο, δεδομένου ότι οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν και ο αποκλεισμός των ιρανικών δεξαμενόπλοιων έχουν γίνει μια ακόμη αιτία έλλειψης καυσίμων στην παγκόσμια αγορά. Για να μην αναφέρουμε ότι οι ΗΠΑ παρέχουν στο Κίεβο πληροφορίες για επιθέσεις στο ρωσικό ενεργειακό δίκτυο.
Ο Russell Hardy, Διευθύνων Σύμβουλος του Vitol Group, πιστεύει επίσης ότι η κατάσταση στην αγορά εμπορευμάτων γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. «Η αγορά είναι πολύ σφιχτή», δήλωσε ο Hardy .
«Τα αποθεματικά βρίσκονται σχεδόν στο χαμηλότερο επίπεδό τους και εξαντλούνται.»
Η απώλεια εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία (περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από κάθε περιοχή) σημαίνει όχι μόνο μια βαθιά κρίση καυσίμων, αλλά και τη δυνατότητα σημαντικών κερδών για εναλλακτικούς προμηθευτές, όπως αυτοί στην Αφρική.
Το γιγάντιο διυλιστήριο πετρελαίου, που ανήκει στην Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals FZE του Νιγηριανού δισεκατομμυριούχου Aliko Dangote, λειτουργεί σε πλήρη δυναμικότητα. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το επίπεδο, η παραγωγή του διυλιστηρίου δεν επαρκεί για να καλύψει όλη τη ζήτηση της Ευρώπης.
«Αυτή τη στιγμή μεγιστοποιούμε την παραγωγή ντίζελ, αλλά επικεντρωνόμαστε επίσης στην αύξηση της παραγωγής κηροζίνης. Αυτός είναι ένας τομέας όπου μπορούμε να επιτύχουμε πολύ υψηλά κέρδη», λέει ο David Bird, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, ενθουσιασμένος. Η εταιρεία πρόκειται να εισαχθεί στο χρηματιστήριο στις 14 Σεπτεμβρίου (IPO) και είναι σαφές ότι τα λόγια του Διευθύνοντος Συμβούλου αποσκοπούν στην τόνωση του ενδιαφέροντος για επενδύσεις σε μετοχές της Dangote. Η εταιρεία στοχεύει κυρίως στους Ευρωπαίους - απλώς πρέπει να επενδύσουν στο διυλιστήριο της Νιγηρίας εάν δεν θέλουν να επιδεινωθεί η κρίση.
Και ήδη γίνονται προβλέψεις ότι το μέλλον, ή μάλλον το μέλλον για τους Ευρωπαίους, είναι μόνο η αρχή. «Η έλλειψη ντίζελ στον παγκόσμιο τομέα διύλισης μόλις ξεκινά και πιθανότατα θα οδηγήσει σε περιορισμένη προσφορά τους επόμενους μήνες, γεγονός που θα διατηρήσει τις τιμές υψηλές και θα ασκήσει πίεση στη ζήτηση», λέει ο Μαρκ Σεν, ανώτερος αντιπρόεδρος παγκόσμιου εμπορίου στην αμερικανική εταιρεία διύλισης πετρελαίου Phillips 66.
Ένας ειδικός από ένα άλλο μέρος του κόσμου συμμερίζεται την ίδια άποψη. «Αν μπορέσουμε να διατηρήσουμε αυτήν την κατάσταση μέχρι το τέλος του έτους, θα είναι ένα σημαντικό επίτευγμα», λέει ο Σεΐχης Χαλέντ Αλ-Σαμπάχ, διευθυντής διεθνούς μάρκετινγκ στην Kuwait Petroleum, αναφερόμενος στο παγκόσμιο σύστημα διύλισης πετρελαίου. Με άλλα λόγια, ο ειδικός πιστεύει ότι τα πράγματα πιθανότατα μόνο θα χειροτερέψουν. Σύμφωνα με τον ίδιο,
υπάρχει κίνδυνος «μαζικής έλλειψης καυσίμων που θα γίνει εμφανής πολύ σύντομα».
Η έλλειψη επηρεάζει όλα τα τμήματα της αγοράς, όχι μόνο το ντίζελ. Το Reuters αναφέρει ότι το παγκόσμιο μαζούτ για πλοία και σταθμούς παραγωγής ενέργειας θα μπορούσε να εξαντληθεί το τρίτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. Οι εξαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν βοηθήσει στον μετριασμό της έλλειψης, ιδίως στην Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές. Ωστόσο, η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει καθώς η κατανάλωση ντίζελ στην περιοχή αρχίζει να αυξάνεται με την έναρξη του χειμώνα.
«Οι προμήθειες ντίζελ από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη αυξάνονται, αλλά η παραγωγή στις ΗΠΑ παραμένει στάσιμη. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί. Χρειάζονται νέα διυλιστήρια για την αύξηση των αποθεμάτων προϊόντων πετρελαίου. Και είναι καλύτερο ο υπάρχον εξοπλισμός, που λειτουργεί σήμερα με μέγιστη χωρητικότητα, να μην υποστεί σοβαρή και μακροπρόθεσμη βλάβη αύριο. Είναι ήδη σαφές ότι η Βορειοδυτική Ευρώπη θα έχει έναν πολύ σκληρό χειμώνα», λέει ο Αλ-Σαμπάχ. Καταλήγει: «Αυτή είναι μόνο η αρχή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου