Λάμψεις, φωτεινές μπάλες και παράξενοι σχηματισμοί έχουν καταγραφεί πριν ή κατά τη διάρκεια σεισμών.
Παράξενα φώτα που εμφανίζονται στον ουρανό λίγο πριν ή την ώρα ενός σεισμού έχουν καταγραφεί εδώ και δεκαετίες σε διάφορα σημεία του κόσμου.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο που έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον επιστημόνων και ερευνητών, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις οι φωτεινές εκδηλώσεις έχουν καταγραφεί ακόμη και σε βίντεο.
Οι λεγόμενες «σεισμικές λάμψεις» (earthquake lights) μπορεί να έχουν διαφορετική μορφή: από σύντομες εκλάμψεις και φωτεινές μπάλες μέχρι διάχυτες λάμψεις στον ουρανό ή φωτεινά «ρεύματα» που φαίνεται να ανεβαίνουν από το έδαφος. Η ακριβής προέλευσή τους, ωστόσο, εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης.
Τι είναι οι «σεισμικές λάμψεις»
Η ονομασία earthquake lights χρησιμοποιείται για να περιγράψει ασυνήθιστα φωτεινά φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί πριν, κατά τη διάρκεια ή σε ορισμένες περιπτώσεις μετά από έναν σεισμό.
Οι καταγραφές περιλαμβάνουν φωτεινές σφαίρες, λάμψεις που μοιάζουν με αστραπές, σταθερές φωτεινές περιοχές αλλά και σχηματισμούς που θυμίζουν φωτιά ή φωτεινές στήλες.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένες από αυτές τις παρατηρήσεις έχουν συμβεί σε περιοχές κοντά σε ενεργά ρήγματα και έχουν συνδεθεί χρονικά με σεισμική δραστηριότητα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε περίεργο φως που εμφανίζεται πριν από έναν σεισμό αποτελεί απαραίτητα σεισμική λάμψη. Η αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS) επισημαίνει ότι οι επιστήμονες διαφωνούν σχετικά με το πόσες από τις καταγεγραμμένες αναφορές αποτελούν πραγματικά αποδεικτικά στοιχεία για το φαινόμενο.
Η θεωρία του ηλεκτρισμού
Μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές υποθέσεις συνδέει το φαινόμενο με ηλεκτρικά φορτία που δημιουργούνται ή ενεργοποιούνται μέσα στα πετρώματα όταν αυτά υφίστανται έντονη πίεση.
Σύμφωνα με συγκεκριμένα μοντέλα, η συσσώρευση τάσεων στον φλοιό της Γης μπορεί να ενεργοποιήσει φορείς ηλεκτρικού φορτίου στο εσωτερικό των πετρωμάτων.
Εάν τα φορτία φτάσουν σε κρίσιμο επίπεδο, μπορούν να κινηθούν προς την επιφάνεια και να προκαλέσουν ηλεκτρικές εκκενώσεις, οι οποίες με τη σειρά τους παράγουν φως.
Άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις έχουν εξετάσει επίσης το ενδεχόμενο η μηχανική καταπόνηση και η θραύση των πετρωμάτων να δημιουργούν ηλεκτρικά φαινόμενα που τελικά γίνονται ορατά στην ατμόσφαιρα. Πειράματα σε εργαστήριο έχουν μάλιστα καταγράψει εκπομπή φωτός κατά τη θραύση πετρωμάτων.
Γιατί μπορεί να εμφανίζονται πριν από τον σεισμό;
Εδώ βρίσκεται και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του φαινομένου.
Ορισμένες αναφορές περιγράφουν φώτα που εμφανίστηκαν λίγο πριν από την εκδήλωση ενός σεισμού, γεγονός που έχει οδηγήσει στην υπόθεση ότι μπορεί να σχετίζονται με τις διεργασίες που προηγούνται της ρήξης ενός ρήγματος.
Υπάρχουν, ωστόσο, μεγάλες διαφορές μεταξύ των περιστατικών. Σε κάποιες περιπτώσεις οι λάμψεις έχουν παρατηρηθεί δευτερόλεπτα πριν από τη σεισμική δόνηση, ενώ άλλες αναφορές μιλούν για πολύ μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Αυτός ακριβώς είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι επιστήμονες παραμένουν επιφυλακτικοί: δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει ένας σταθερός και επαναλαμβανόμενος μηχανισμός που να επιτρέπει την πρόβλεψη ενός σεισμού μέσω των συγκεκριμένων φώτων.
Μπορεί να είναι απλώς ηλεκτρικά δίκτυα;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η απάντηση μπορεί να είναι πολύ πιο απλή.
Κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού σεισμού, οι ηλεκτρικές γραμμές και άλλες υποδομές μπορεί να υποστούν έντονες δονήσεις ή ζημιές, προκαλώντας ηλεκτρικά τόξα και εκρήξεις μετασχηματιστών που δημιουργούν εντυπωσιακές λάμψεις.
Το USGS έχει επισημάνει ότι ορισμένες αναφορές για «σεισμικά φώτα» τελικά συνδέθηκαν με ηλεκτρικά τόξα από καλώδια ηλεκτροδότησης που είχαν επηρεαστεί από τη σεισμική δόνηση.
Επομένως, ένα φωτεινό φαινόμενο που καταγράφεται την ώρα ενός σεισμού δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη κάποιου άγνωστου γεωφυσικού μηχανισμού.
Έχουν καταγραφεί πραγματικά σε βίντεο;
Τα τελευταία χρόνια η εξάπλωση των smartphones και των καμερών ασφαλείας έχει προσφέρει στους επιστήμονες περισσότερες πιθανότητες να εξετάσουν τέτοια περιστατικά.
Μια χαρακτηριστική περίπτωση συνδέεται με τον σεισμό του Kaikōura στη Νέα Ζηλανδία το 2016, μεγέθους 7,8 Ρίχτερ. Ερευνητές εξέτασαν 15 βίντεο με φωτεινά φαινόμενα που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια του σεισμού και επιχείρησαν να εξηγήσουν τη μορφή και το χρώμα τους.
Παράλληλα, έχουν υπάρξει και παλαιότερες φωτογραφικές καταγραφές φωτεινών φαινομένων που συνδέθηκαν με σεισμούς, ενώ εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι η θραύση πετρωμάτων μπορεί πράγματι να συνοδεύεται από εκπομπή φωτός.
Μπορούν τα φώτα να προβλέψουν έναν σεισμό;
Μέχρι σήμερα, όχι.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να κρατήσει κανείς. Παρότι υπάρχουν ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις και αρκετές φυσικές θεωρίες που προσπαθούν να εξηγήσουν το φαινόμενο, οι σεισμικές λάμψεις δεν αποτελούν σήμερα αξιόπιστο εργαλείο πρόγνωσης σεισμών.
Η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται, καθώς οι πραγματικές καταγραφές είναι σχετικά σπάνιες και συχνά δύσκολο να αξιολογηθούν με στατιστικά ασφαλή τρόπο.
Έτσι, τα παράξενα φώτα που έχουν παρατηρηθεί πριν από ορισμένους σεισμούς παραμένουν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και αινιγματικά φυσικά φαινόμενα που συνδέονται με τη σεισμική δραστηριότητα. Η επιστήμη έχει προτείνει αρκετές πιθανές εξηγήσεις, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη οριστική απάντηση για όλες τις περιπτώσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου