…. Μπορεί να νομίζετε ότι με τον καιρό, τίποτα δεν με εκπλήσσει πια. Όχι. Πέρυσι, ένας πατέρας με πήρε τηλέφωνο, έχασε τη γυναίκα του σε ένα τρομερό αυτοκινητιστικό ατύχημα. Μου ζήτησε κάτι που δεν μου είχαν ζητήσει ποτέ σε όλη μου την καριέρα:
«Θέλω τα 7χρονα δίδυμα μου να δουν τη μαμά τους πριν από την κηδεία. Πρέπει να καταλάβουν ότι πραγματικά έφυγε».
Πέρασα έξι ολόκληρες ώρες προετοιμάζοντας αυτή τη μητέρα, ώστε το πρόσωπό της να είναι αρκετά γαλήνιο για το τελευταίο αντίο των παιδιών της. Στις 2 μ.μ., ο πατέρας έφτασε με τον γιο και την κόρη του, χέρι-χέρι. Είχα στήσει ένα μικρό σκαλοπάτι. Σκαρφάλωσαν πάνω, κοίταξαν τη μητέρα τους και το κοριτσάκι άγγιξε απαλά το χέρι της πριν ψιθυρίσει: «Είναι κρύο». Ο πατέρας γονάτισε: «Ναι, γιατί πραγματικά έφυγε». Το μικρό αγόρι συνέχισε, «Φαίνεται σαν να κοιμάται…» Ο πατέρας του απάντησε, «Το ξέρω. Αλλά δεν μπορεί να ξυπνήσει πια».
Έμειναν εκεί για σαράντα λεπτά, λέγοντας της για την εβδομάδα τους, για το σχολείο, πόσο πολύ τους έλειπε ήδη. Της τα είπαν όλα. Καθώς έφευγε, ο πατέρας μου έσφιξε το χέρι, με δάκρυα στα μάτια: «Έπρεπε να δουν. Να αγγίξουν. Να καταλάβουν ότι ο θάνατος είναι πραγματικός. Δεν είναι ιστορία, είναι πραγματικότητα». Δύο εβδομάδες αργότερα, με ξανακάλεσε για να πει ότι τα παιδιά ήταν λυπημένα, αλλά ότι δεν την περίμεναν πλέον στην πόρτα. Είδαν τη μητέρα τους και αυτό τους είχε δώσει αυτό που οι λέξεις δεν θα μπορούσαν ποτέ να τους δείξουν.
Τότε αποφάσισα να δημιουργήσω «Αποχαιρετιστήριες Επισκέψεις», στιγμές ειδικά σχεδιασμένες για παιδιά, ώστε να μπορούν να δουν, να αγγίξουν και να κάνουν ερωτήσεις. Σε 18 μήνες, έχω συνοδεύσει πριν τη κηδεία σε αυτό το χώρο αποχαιρετισμού 73 παιδιά. Ούτε ένας γονέας δεν το μετάνιωσε. Κανένα παιδί δεν έχει δει εφιάλτες. Η αλήθεια είναι σκληρή, αλλά η σύγχυση είναι ακόμη πιο δύσκολη για ένα παιδί. Τα παιδιά δεν φοβούνται τον ίδιο τον θάνατο, φοβούνται αυτό που δεν βγάζει νόημα: την άδεια καρέκλα, τον γονέα που δεν επιστρέφει ποτέ.
Τον περασμένο μήνα, μια μητέρα ήρθε για τον άντρα της, ο οποίος μας είχε αφήσει πολύ σύντομα μετά από μια απεγνωσμένη πράξη. Φοβόταν μήπως τραυματίσει την 4χρονη κόρη της. Προετοιμάσαμε τον πατέρα με άπειρη προσοχή. Το κοριτσάκι πλησίασε, άγγιξε το κοστούμι του πατέρα της και μετά γύρισε στη μητέρα της, εντελώς γαλήνια: «Δεν είναι πια εδώ, έτσι δεν είναι; Είναι απλώς το σώμα του. Είναι σαν κοστούμι». Έβαλε το κοστούμι του και πήγε κάπου αλλού. Η μητέρα ξέσπασε σε κλάματα. Η τετράχρονη κόρη της μόλις είχε καταλάβει σε δέκα δευτερόλεπτα αυτό που η ίδια δεν μπορούσε να δεχτεί για δύο εβδομάδες.
Πριν από δύο εβδομάδες, τα δίδυμα επέστρεψαν. Είναι τώρα εννέα ετών. Μου έδωσαν ένα γράμμα που είχαν γράψει για άλλα παιδιά που περνούν αυτή τη δοκιμασία. Το διάβασα και έμεινα ακίνητος για μισή ώρα:
«Όταν κάποιος πεθαίνει, το σώμα του παραμένει, αλλά το άτομο φεύγει. Είναι σαν να βγάζεις ένα σακάκι. Το σακάκι είναι ακόμα εκεί, αλλά εσύ δεν είσαι πια μέσα σε αυτό. Το να βλέπεις το σώμα είναι σαν να βλέπεις το άδειο σακάκι. Μπορείς να λυπάσαι που είναι άδειο, αυτό είναι φυσιολογικό. Δεν πρόκειται να συνεχίσεις να κοιτάς το σακάκι ελπίζοντας ότι το άτομο θα επιστρέψει. Δεν είναι πια μέσα σε αυτό. Έχει φύγει. Και είναι καλύτερα να το ξέρεις αυτό.»
Στα 19 χρόνια που εργάζομαι σε αυτό το επάγγελμα, έχω δει ενήλικες να περνούν χρόνια με θεραπεία για να αποδεχτούν αυτό που τα 73 παιδιά κατάλαβαν αγγίζοντας ένα κρύο χέρι. Μερικές φορές, το πιο όμορφο δώρο και η μεγαλύτερη πράξη αγάπης που μπορείς να προσφέρεις σε ένα παιδί που περνάει θλίψη δεν είναι να το προστατεύσεις από την αλήθεια. Είναι να του προσφέρεις την ίδια την αλήθεια. Απαλά. Με ένα σκαλοπάτι και κάποιον να απαντά σε όλες τις ερωτήσεις του.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου