Κυριακή 26 Ιουνίου 2022

CNN Business> Οι τιμές της ενέργειας προκαλούν χάος στην Ασία. Να γιατί ο υπόλοιπος κόσμος πρέπει να ανησυχεί.


Στη Σρι Λάνκα, οι άνθρωποι κάνουν ουρές χιλιομέτρων για να γεμίσουν τα δοχεία τους με καύσιμα. Στο Μπαγκλαντές, τα καταστήματα κλείνουν στις 8 μ.μ. για εξοικονόμηση ενέργειας. Στην Ινδία και το Πακιστάν, οι διακοπές ρεύματος αναγκάζουν τα σχολεία να κλείνουν, το ίδιο και τις επιχειρήσεις και τους κατοίκους να πνίγονται χωρίς κλιματισμό λόγω των θανατηφόρων κυμάτων καύσωνα κατά τα οποία οι θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 37 βαθμούς Κελσίου.

Από την Tara Subramaniam/CNN Business.

Αυτές είναι μόνο μερικές από τις πιο εντυπωσιακές σκηνές που διαδραματίζονται στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, όπου διάφορες χώρες αντιμετωπίζουν τη χειρότερη ενεργειακή κρίση εδώ και χρόνια και παλεύουν με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια και την αστάθεια που προκαλούνται από τις επικίνδυνες αυξήσεις στο κόστος ζωής.

Στη Σρι Λάνκα και στο Πακιστάν, η αίσθηση της κρίσης είναι παντού γύρω. Η δημόσια οργή έχει ήδη προκαλέσει ένα κύμα υπουργικών παραιτήσεων στο Κολόμπο και συνέβαλε στην πτώση του πρωθυπουργού Imran Khan στο Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, πολλοί υποπτεύονται ότι ο πολιτικός απολογισμός μόλις ξεκίνησε. Και οι δύο χώρες αναγκάστηκαν να λάβουν μέτρα απελπισίας, απευθυνόμενες στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και εισάγοντας μικρότερες εβδομάδες εργασίας σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας. Την Τετάρτη, ο πρωθυπουργός Ranil Wickremesinghe δήλωσε ότι η οικονομία της Σρι Λάνκα έχει «καταρρεύσει πλήρως».

Αλλού στην περιοχή, τα προβλήματα μπορεί να είναι λιγότερο εμφανή, αλλά ακόμα και έτσι ίσως να προκαλέσουν εκτεταμένες συνέπειες. Ακόμη και σε συγκριτικά πλούσιες χώρες, όπως η Αυστραλία, αρχίζουν να εμφανίζονται οικονομικές ανησυχίες καθώς οι καταναλωτές αισθάνονται τη μέγκενη των υψηλότερων λογαριασμών ενέργειας.

Οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας το πρώτο τρίμηνο του 2022 αυξήθηκαν κατά 141% από πέρυσι. Τα νοικοκυριά καλούνται να μειώσουν τη χρήση και στις 15 Ιουνίου -για πρώτη φορά- η αυστραλιανή κυβέρνηση ανέστειλε επ’ αόριστον την εθνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε μια προσπάθεια να μειώσει τις τιμές, να ρίξει την πίεση στην αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας και να αποτρέψει τις διακοπές ρεύματος.

Αλλά είναι η εμπειρία της Ινδίας, όπου η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έφθασε πρόσφατα σε υψηλά ρεκόρ, που δείχνει με μεγαλύτερη σαφήνεια γιατί πρόκειται για μια παγκόσμια —και όχι για περιφερειακή— κρίση. Έχοντας υποστεί εκτεταμένες διακοπές λειτουργίας εν μέσω θερμοκρασιών ρεκόρ, η τρίτη μεγαλύτερη εταιρεία εκπομπής άνθρακα στον κόσμο ανακοίνωσε στις 28 Μαΐου ότι η κρατική εταιρεία Coal India θα εισάγει άνθρακα για πρώτη φορά από το 2015.

Τι προκαλεί το πρόβλημα.

Ενώ καθεμία από αυτές τις χώρες αντιμετωπίζει ένα μοναδικό σύνολο συνθηκών, όλες έχουν πληγεί από τις διπλές επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού και του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανίας. Στην ουσία, λένε οι ειδικοί, το πρόβλημα έγκειται στην αυξανόμενη αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.

Τα τελευταία δύο χρόνια, η πανδημία διατήρησε τη ζήτηση για ενέργεια ασυνήθιστα χαμηλή, με την παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας να μειώνεται περισσότερο από 3% το πρώτο τρίμηνο του 2020, καθώς τα lockdown και άλλοι περιορισμοί κράτησαν τους εργαζόμενους στο σπίτι, τα αυτοκίνητα εκτός δρόμου και τα πλοία κολλημένα στα λιμάνια.

Αλλά τώρα, καθώς τα κράτη αρχίζουν να αφήνουν πίσω τους την πανδημία, η ζήτηση για καύσιμα αυξάνεται και ο ξαφνικός ανταγωνισμός ωθεί τις τιμές του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σε υψηλά ρεκόρ. Σε αυτή την κατάσταση έχει συμβάλει τα μέγιστα η εισβολή στην Ουκρανία από τη Ρωσία, του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού πετρελαίου στον κόσμο και τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα αργού πετρελαίου στον κόσμο.

Με τις Ηνωμένες Πολιτείες και πολλούς από τους συμμάχους τους να επιβάλλουν κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, πολλές χώρες έχουν αφεθεί στο να προσπαθούν να βρουν εναλλακτικές πηγές, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό για περιορισμένες προμήθειες.

«Η ζήτηση ενέργειας ανέκαμψε αρκετά γρήγορα από τον κορωνοϊό και πιο γρήγορα από την προσφορά», δήλωσε η Samantha Gross, διευθύντρια της Πρωτοβουλίας για την Ενεργειακή Ασφάλεια και το Κλίμα του Ινστιτούτου Brookings. «Έτσι, είδαμε υψηλές τιμές ακόμη και πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (αλλά τότε υπήρξε) πραγματικά ένα σοκ στον ενεργειακό εφοδιασμό. Διάφορες ενέργειες που έγιναν ως απάντηση σε αυτό είναι πραγματικά μια πρόκληση για τον ενεργειακό εφοδιασμό παγκοσμίως».

Γιατί στην Ασία.

Ενώ η τιμή των εισαγωγών ενέργειας έχει αυξηθεί δραματικά σε όλο τον κόσμο, με τις διεθνείς τιμές του άνθρακα να είναι πέντε φορές υψηλότερες από ό,τι πριν από ένα χρόνο και τις τιμές του φυσικού αερίου έως και 10 φορές υψηλότερες από πέρυσι, οι ειδικοί λένε ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι να συμβαίνει αυτό σε ορισμένες ασιατικές οικονομίες, τις ιδιαίτερα εξαρτώμενες από τις εισαγωγές, αναπτυσσόμενες, με αποτέλεσμα να έχουν πληγεί περισσότερο.

«Εάν είστε μια χώρα, ειδικά μια αναδυόμενη οικονομία όπως η Σρι Λάνκα που πρέπει να αγοράσετε αυτά τα εμπορεύματα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, τότε πρόκειται για μια πραγματική μάχη», δήλωσε ο Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγος στο Moody’s Analytics.

«Πληρώνετε πολύ περισσότερα για τα πράγματα που χρειάζεστε, αλλά αυτά που πουλάτε δεν έχουν ανέβει σε τιμές. Επομένως, ξοδεύετε πολύ περισσότερα χρήματα για να προσπαθήσετε να αγοράσετε τα ίδια πράγματα για να διατηρήσετε την οικονομία σας σε λειτουργία».

Οι φτωχότερες χώρες που εξακολουθούν να αναπτύσσονται ή έχουν πρόσφατα βιομηχανοποιηθεί είναι λιγότερο ικανές να ανταγωνιστούν και όσο περισσότερο χρειάζεται να εισάγουν, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το πρόβλημά τους, δήλωσε ο Antoine Halff, ανώτερος συνεργάτης-ερευνητής στο Κέντρο του Πανεπιστημίου Columbia για την Παγκόσμια Ενεργειακή Πολιτική.

«Για αυτό υπάρχει αυτή η κατάσταση στο Πακιστάν και την Σρι Λάνκα», είπε. «Δέχονται το χτύπημα των τιμών, αλλά δέχονται επίσης το χτύπημα της προσφοράς. Πρέπει να πληρώσουν περισσότερα για τις προμήθειες ενέργειας τους και σε ορισμένες χώρες όπως το Πακιστάν, δυσκολεύονται πραγματικά να προμηθεύονται ενέργεια».

Καναρίνια στο ανθρακωρυχείο.

Αυτή η δυναμική βρίσκεται πίσω από τα ολοένα και πιο χαοτικά σκηνικά που διαδραματίζονται σε αυτές τις χώρες. Μόλις πριν από μια εβδομάδα, ο υπουργός Ενέργειας της Σρι Λάνκα δήλωσε ότι ήταν θέμα ημερών η χώρα να ξεμείνει από καύσιμα. Αυτή η ζοφερή προειδοποίηση ήρθε καθώς οι γραμμές στα πρατήρια καυσίμων στο Κολόμπο επεκτείνονταν έως και 3 χιλιόμετρα (σχεδόν 2 μίλια) και σε πολλές πόλεις ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ της αστυνομίας και του κοινού.

Είναι σχεδόν σαν να κατεβάζει ρολά η ίδια η καθημερινότητα. Τη Δευτέρα, τα γραφεία του δημόσιου τομέα, τα κυβερνητικά σχολεία και τα αδειοδοτημένα από την κυβέρνηση ιδιωτικά σχολεία αποφασίστηκε να παραμείνουν κλειστά για τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα έχει επιβληθεί να παίρνουν ρεπό τις Παρασκευές για τους επόμενους τρεις μήνες, προτείνοντάς τους να χρησιμοποιήσουν το χρόνο τους προκειμένου να καλλιεργήσουν γη για τη δική τους τροφή.

Το Πακιστάν χρειάστηκε επίσης να μειώσει την εργάσιμη εβδομάδα, σε πέντε ημέρες από έξι, αν και αυτό μπορεί τελικά να επιδεινώσει την κατάσταση. Η εξαήμερη εβδομάδα, που μόλις πρόσφατα εισήχθη, υποτίθεται ότι θα βελτίωνε την παραγωγικότητα και θα τόνωνε την οικονομία. Αντιθέτως, καθημερινές πολύωρες διακοπές ρεύματος μαστίζουν τη χώρα των 220 εκατομμυρίων για τουλάχιστον ένα μήνα και τα εμπορικά κέντρα και τα εστιατόρια στη μεγαλύτερη πόλη του Πακιστάν, το Καράτσι, έχουν κληθεί να κλείνουν νωρίς για εξοικονόμηση καυσίμων.

Όπως είπε ο υπουργός Πληροφοριών Marriyum Aurangzeb στις 7 Ιουνίου: «Αντιμετωπίζουμε μια σοβαρή κρίση».

Και οποιαδήποτε ιδέα ότι τέτοια προβλήματα αφορούν μόνο τα φτωχότερα, λιγότερο ανεπτυγμένα έθνη καταρρίπτεται από την εμπειρία της Αυστραλίας, μιας χώρας που έχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα παγκόσμιου μέσου πλούτου ανά ενήλικα στον κόσμο. Από τον Μάιο, η «Τυχερή Χώρα» λειτουργεί χωρίς το 25% της ενεργειακής της δυναμικότητας που έχει βάση τον άνθρακα, εν μέρει λόγω των προγραμματισμένων διακοπών συντήρησης, αλλά και επειδή οι διακοπές του εφοδιασμού και οι αυξανόμενες τιμές έχουν προκαλέσει απρογραμμάτιστες διακοπές.

Όπως και οι ομόλογοί τους στο Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, οι Αυστραλοί καλούνται τώρα να κάνουν οικονομία, με τον Υπουργό Ενέργειας Chris Bowen να ζητά πρόσφατα από τα νοικοκυριά στη Νέα Νότια Ουαλία, συμπεριλαμβανομένου του Σίδνεϊ, να μην χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια για δύο ώρες κάθε βράδυ.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι μπροστά.

Το πώς αντιδρούν αυτές οι χώρες μπορεί να προκαλεί ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα από την αύξηση των τιμών. Υπό την πίεση του κόσμου, οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί μπορεί να πρέπει να μπουν στον πειρασμό να στραφούν προς φθηνότερες, πιο βρόμικες μορφές ενέργειας όπως ο άνθρακας, ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις στην κλιματική αλλαγή. Και υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό μπορεί ήδη να έχει ξεκινήσει.

Στην Αυστραλία, το Συμβούλιο Ενεργειακής Ασφάλειας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης πρότεινε να λειτουργήσουν όλες οι γεννήτριες ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με καύση άνθρακα, για να διατηρηθεί επιπλέον χωρητικότητα στο εθνικό δίκτυο σε μια προσπάθεια να αποτραπούν οι διακοπές ρεύματος. Και η κυβέρνηση της Νέας Νότιας Ουαλίας χρησιμοποίησε εξουσίες έκτακτης ανάγκης για να ανακατευθύνει τον άνθρακα από τα ορυχεία της πολιτείας σε τοπικούς παραγωγούς και όχι στο εξωτερικό. Και τα δύο μέτρα έχουν επικριθεί από εκείνους που κατηγορούν την κυβέρνηση ότι προδίδει τη δέσμευσή της για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Στην Ινδία, μια χώρα 1,3 δισεκατομμυρίων κατοίκων που βασίζεται στον άνθρακα για περίπου το 70% της παραγωγής ενέργειας, η απόφαση του Νέου Δελχί να αυξήσει τις εισαγωγές άνθρακα είναι πιθανό να έχει ακόμη πιο βαθιές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι επιστήμονες λένε ότι μια δραστική μείωση στην εξόρυξη άνθρακα είναι απαραίτητη για να περιοριστούν οι χειρότερες επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ωστόσο αυτό θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί.

kourdistoportocali.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου