Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ετοιμάζονται για επίδειξη δύναμης στα Στενά του Ορμούζ, τη μοναδική έξοδο από τον Περσικό Κόλπο στην ανοιχτή θάλασσα, επιδεικνύοντας τη δυνατότητα να αποκλείσουν το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα.

Οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά, καθώς οι σχέσεις με το Ιράν έχουν ψυχρανθεί ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες.
Η ισχυρή δύναμη των Ιρανών που θα βρεθεί στην περιοχή, αποσκοπεί στο να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στις Δυτικές δυνάμεις για το πόσο άμεσα το Ιράν μπορεί να μπλοκάρει ένα από τα πιο σημαντικά περάσματα του διεθνούς εμπορίου.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν σημειώσει ότι δε βλέπουν ενδείξεις εχθρικών προθέσεων από τη μεριά των Ιρανών, παραμένουν όμως σε συναγερμό εξαιτίας της πρόσφατης εχθρικής ρητορικής από την πλευρά των Φρουρών και της ασυνήθιστα πρόωρης έναρξης της άσκησης, η οποία συνηθίζεται να πραγματοποιείται τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο.
Η μεγάλη ναυτική άσκηση που περιλαμβάνει δεκάδες μικρά σκάφη για να αποδείξει την ικανότητά του να κλείνει το εξαιρετικά στρατηγικό Στενό του Ορμούζ, που χωρίζει τον Περσικό Κόλπο από τον Κόλπο του Ομάν. H άσκηση θα προκαλέσει μια νέα αύξηση των εντάσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν και έρχεται εν μέσω προσπαθειών εκ μέρους των, υποστηριζόμενων από το Ιράν, ανταρτών Houthi στην Υεμένη να εμποδίσουν το εξίσου σημαντικό στενό Bab Al Mandeb που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον κόλπο του Άντεν.

Οι αναφορές για την επικείμενη άσκηση άρχισαν να εμφανίζονται την 1η Αυγούστου 2018. Αν και μια τέτοια άσκηση δεν είναι ασυνήθιστη, η χρονική στιγμή είναι, καθώς η ετήσια άσκηση, τυπικά, λαμβάνει χώρα προς το τέλος του έτους. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις από διάφορα μέσα, μεταξύ των οποίων οι Fox και CNN, επικαλούμενοι ανώνυμες πηγές, ότι η φετινή επανάληψη της άσκησης θα είναι αισθητά μεγαλύτερη από ότι συνήθως και θα περιλαμβάνει περισσότερα από 100 σκάφη διαφόρων περιγραφών.
«Θα καταστήσουμε σαφές στον εχθρό πως είτε ο καθένας μπορεί να χρησιμοποιήσει το Στενό του Ορμούζ είτε κανένας», δήλωσε ο διοικητής του IRGC, Στρατηγός Mohammad Ali Jafari στις 5 Ιουλίου 2018. Η ισχυρή στρατιωτική οργάνωση έχει εκατοντάδες μικρά σκάφη και ημι- υποβρύχια και συχνά συνεργάζεται με τα υποθαλάσσια μέσα του κανονικού ιρανικού ναυτικού. Οποιοδήποτε από αυτά τα σκάφη θα μπορούσε να παρενοχλήσει τόσο τις μη στρατιωτικές θαλάσσιες δραστηριότητες πολιτών, όσο και τις ξένες στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός και γύρω από το Στενό.
«Οι Αμερικανοί έχουν ισχυριστεί ότι θέλουν να σταματήσουν τελείως τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν», δήλωσε ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχάνι, τον Ιούλιο του 2018, πριν κάνει αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί μία κεκαλυμμένη απειλή. «Δεν κατανοούν το νόημα αυτής της δήλωσης, διότι δεν έχει νόημα να μην εξάγεται το ιρανικό πετρέλαιο ενώ εξάγεται το πετρέλαιο της περιοχής».

Ο Ροχάνι έκανε τα σχόλια αυτά κατά την επίσκεψή του στην Ελβετία σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τη στήριξη για τη διεθνή συμφωνία που αφορά το αμφιλεγόμενο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του. Τον Μάιο του 2018, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τράμπ και η διοίκησή του απέσυραν τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία και υποσχέθηκαν να επαναλάβουν διάφορες κυρώσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών να εμποδίσουν τις εξαγωγές πετρελαίου.

Οι επόμενες δηλώσεις του Ροχάνι οδήγησαν σε ένα φλογερό σχόλιο από τον Τραμπ στο Twitter. Ο στρατός των ΗΠΑ κατέστησε σαφές ότι, μαζί με τους περιφερειακούς εταίρους του, θα λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να διατηρήσει το Στενό ανοιχτό σε περίπτωση που το Ιράν αποφασίσει να πράξει τις απειλές του.

«Γνωρίζουμε την αύξηση των ιρανικών ναυτικών επιχειρήσεων στον Αραβικό Κόλπο, το Στενό του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν», δήλωσε στο CNN ο C. William Urban, ο κύριος εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ο οποίος επιβλέπει όλες τις αμερικανικές επιχειρήσεις στην περιοχή. «Την παρακολουθούμε στενά και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τους εταίρους μας για να διασφαλίσουμε την ελευθερία πλοήγησης και την ελεύθερη ροή του εμπορίου στις διεθνείς πλωτές οδούς.»
Το Ιράν έχει απειλήσει επανειλημμένα να κλείσει το στενό του Ορμούζ. Τον Ιανουάριο του 2018, το IRGC πραγματοποίησε μια άλλη άσκηση στην περιοχή, η οποία συνέπεσε επίσης με την αυξημένη ρητορική μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και ομολόγων τους από τις Η.Π.Α. Με την πάροδο των ετών, ο στρατός των ΗΠΑ έχει τοποθετήσει μια από τις νέες θαλάσσιες βάσεις του, την Expeditionary Sea Base του USS Lewis B. Puller και συνεργάζεται με τους συμμάχους του για να μετριάσει τις επιπτώσεις οποιουδήποτε δυνητικού περιστατικού που μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα των απειλών.
Αλλά οι τελευταίες ασκήσεις συνεχίζουν να αποδεικνύουν πόσο γρήγορα το Ιράν θα μπορούσε να αποφασίσει να δράσει πάνω σε αυτές τις απειλές και πόσο δύσκολο θα ήταν να ανταποκριθεί αρκετά γρήγορα ο αμερικανικός στρατός για να τους εμποδίσει να καταστήσουν το Στενό απρόσιτο. Ακόμη και αν δεν υπάρξουν περαιτέρω μάχες, η εκκαθάριση της περιοχής μπορεί να πάρει εβδομάδες ή μήνες.

Με το 20% περίπου των παγκοσμίων εξαγωγών πετρελαίου να κατευθύνονται προς τους προορισμούς τους μέσω του στενού Ορμούζ, αν τελικά κλείσει για σημαντικό χρονικό διάστημα, θα μπορούσε να έχει σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις παγκοσμίως. Η πλωτή οδός χρησιμεύει επίσης ως ένα μονοπάτι για το 90% περίπου των συνολικών εξαγωγών ενέργειας της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, το οποίο θα μπορούσε να καταστήσει ιδιαίτερα καταστροφικό για τους περιφερειακούς αντιπάλους του Ιράν, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο από την οπτική του Ιράν.
Πιο ανησυχητικό είναι ότι το Ιράν ενδέχεται να χρησιμοποιεί με άλλο τρόπο τη ζώνη Bab Al Mandeb για να διερευνήσει ακριβώς τι μπορεί να κάνει άμεσα και έμμεσα για να εμποδίσει τη διεθνή θαλάσσια κυκλοφορία. Στις 26 Ιουλίου 2018, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι είχε σταματήσει τις μεταφορές πετρελαίου μέσω αυτής της εξίσου περιορισμένης πλωτής οδού μετά από δυο επιθέσεις στα πετρελαιοφόρα της, για τα οποία οι Houthi αντάρτες στην Υεμένη ανέλαβαν την ευθύνη.

Πλήθος αναφορών υποδεικνύουν ότι ένα φορτηγό πλοίο που φέρει σημαία του Ιράν έχει υποστηρίξει ενεργά τις ναυτικές δραστηριότητες των Houthi, όπως είναι επίσης πιθανό αυτό το πλοίο, ο M / V Saviz, να συμμετέχει στην συγκέντρωση λαθραίων όπλων για τους αντάρτες ή να συλλέγει πληροφορίες για λογαριασμό τους. Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας έχει εμπλακεί σε έναν εξαντλητικό και αμφιλεγόμενο αγώνα με την ριζοσπαστική ομάδα της Υεμένης από το 2015. Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν αυτές τις επιχειρήσεις και βρέθηκαν επανειλημμένα εν μέσω της σύγκρουσης.
Το Ιράν διέθεσε τους αντάρτες μια ποικιλία όπλων και προσέφερε πρόσθετη υποστήριξη για να βοηθήσει την τοπική ανάπτυξη του σκοπού τους. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες έχουν παράσχει αποδείξεις ότι τα δύο μέρη συνεργάζονται ενεργά με αεροσκάφη αυτοκτονίας, απομακρυσμένα πλοία με εκρηκτικά φορτία, αυτοσχέδιες ναυτικές νάρκες, βλήματα επιφανείας-αέρα και βαλλιστικούς πυραύλους.
Παράλληλα, υπάρχει μια ισχυρή πιθανότητα σύγκρουσης μεγαλύτερου βεληνεκούς, ειδικά εάν το Ιράν ή οι σύμμαχοί του επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στο στενό Bab Al Mandeb, το οποίο χειρίζεται κάθε είδους διεθνή ναυτιλία. Στις 27 Ιουλίου 2018, το CNN ανέφερε, επικαλούμενοι ανώνυμους αξιωματούχους των ΗΠΑ, ότι υπήρξαν συζητήσεις σχετικά με πιθανές στρατιωτικές επιλογές στις αυξανόμενες επιθέσεις Houthi μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.
Η πρόταση ήταν ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να επεκτείνει την υποστήριξή του στον συνασπισμό υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στον ναυτιλιακό τομέα, βοηθώντας ενδεχομένως την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις δραστηριότητες των ανταρτών ναυτικών, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αεροπορικές ή άλλες επιθέσεις. Οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι, σύμφωνα με την τρέχουσα αμερικανική πολιτική όσον αφορά τη σύγκρουση στην Υεμένη, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα ασκούσαν άμεση δράση εναντίον των Houthi.
Δεδομένης της διεθνούς φύσης των Στενών, είναι πιθανό οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Σαουδάραβες να κατασκευάσουν ένα ναυτιλιακό συνασπισμό για την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας, παρόμοια με τις πολυεθνικές δυνάμεις που έχει συστήσει η αμερικανική κυβέρνηση και οι σύμμαχοί της για την καταπολέμηση της πειρατείας στις ακτές της Σομαλίας. Το Ισραήλ έχει ήδη απειλήσει να απαντήσει εάν η κατάσταση γίνει πιο επικίνδυνη ως μέρος μιας τέτοιας πλασματικής δύναμης.
«Αν το Ιράν προσπαθήσει να σταματήσει τα στενά του Bab al-Mandeb, είμαι βέβαιος ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος με έναν διεθνή συνασπισμό που θα αποφασίσει να αποτρέψει αυτό, και αυτός ο συνασπισμός θα περιλαμβάνει επίσης όλες τις στρατιωτικές μονάδες του Ισραήλ», δήλωσε ο υπουργός Μπ. Νετανιάχου. Αναφέρθηκε επίσης σε άμεσες απειλές, είτε από το Ιράν είτε από τους Houthi, προς την ισραηλινή ναυτιλία, αλλά δεν έδωσε συγκεκριμένες λεπτομέρειες.

Ο Νετανιάχου και η διοίκησή του έχουν επανειλημμένα δηλώσει την πρόθεσή τους να εμποδίσουν την ικανότητα του Ιράν να επεκτείνει την επιρροή του στη Μέση Ανατολή και πέρα από τη στρατιωτική δύναμη, εάν είναι απαραίτητο. Το Ισραήλ ήταν ιδιαίτερα δραστήριο σε αυτό το θέμα στη Συρία, πραγματοποιώντας τακτικές απεργίες ενάντια στα ιρανικά συμφέροντα.
Υπάρχουν πολύ πραγματικά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον ο IRGC μπορεί να πραγματοποιήσει αποτελεσματικά επιχείρηση μεγάλης κλίμακας έχοντας υποστεί σημαντικές απώλειες στη Συρία, την Υεμένη και αλλού. Έχει επίσης ασκηθεί πίεση από τον Ροχανί στο παρελθόν, καθώς ο Ιρανός πρόεδρος προσπάθησε να περιορίσει την »παράλληλη εξουσία» που ασκεί η οργάνωση. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξήγηση της ξαφνικής μείωσης των περιπτώσεων όπου ιρανικά σκάφη έχουν παρενοχλήσει αμερικανικά ναυτικά σκάφη στον Περσικό Κόλπο και η αυξημένη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών αεροσκαφών, τα οποία απαιτούν μικρότερο ανθρώπινο δυναμικό, για να κάνουν το ίδιο.
Στις 31 Ιουλίου 2018 ο Αμερικανός Πρόεδρος Τραμπ προσφέρθηκε να συναντηθεί με τον Ροχάνι και άλλους Ιρανούς αξιωματούχους χωρίς προϋποθέσεις, πρόταση την οποία ο Ιρανός πρόεδρος απέρριψε και οι ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι αποχώρησαν από την ιδέα σχεδόν σχεδόν αμέσως. Φυσικά, η γρήγορη απόρριψη της προσφοράς από τον Ρουχάνι θα μπορούσε επίσης να είναι ένα μήνυμα ότι αισθάνεται ότι έχει πολύ λίγα εγχώρια πολιτικά κεφάλαια για να ξοδέψει σε διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή δεν ευνοείται από την παρτούσα κατάσταση, ή απλώς ότι δεν ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις προς το παρόν.

Αλλά τίποτα από αυτά δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι Ιρανοί εξακολουθούν να παρουσιάζουν πραγματικές απειλές για τις θαλάσσιες επιχειρήσεις στα στενά του Ορμούζ και στο στενό Bab Al Mandeb. Η επερχόμενη άσκηση της IRGC φαίνεται αποφασισμένη να αποδείξει ότι μπορεί να το πράξει κατά βούληση, ανεξάρτητα από τυχόν προσπάθειες του Ροχανί να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή άλλα μέλη της διεθνούς κοινότητας για τη μείωση των εντάσεων.
pentapostagma.gr